Phát huy nguồn lực kinh tế nhà nước, tạo động lực mới cho Đà Nẵng

Đà Nẵng khai thác hiệu quả nguồn lực hạ tầng và không gian đô thị để tạo động lực phát triển mới. Ảnh: KIM LIÊN

Không chỉ có ý nghĩa về mặt lý luận, nghị quyết còn mở ra nhiều cơ hội và định hướng mới cho các địa phương trong việc khai thác hiệu quả nguồn lực công, phát huy vai trò dẫn dắt của khu vực kinh tế nhà nước trong phát triển kinh tế - xã hội. Đối với Đà Nẵng, một đô thị động lực của khu vực miền Trung - Tây Nguyên, việc triển khai các quan điểm và giải pháp của Nghị quyết 79-NQ/TW sẽ góp phần tạo nền tảng vững chắc để thành phố bứt phá trong giai đoạn phát triển mới.

Nội hàm kinh tế nhà nước trong tư duy phát triển mới

Theo Nghị quyết 79-NQ/TW, kinh tế nhà nước không chỉ giới hạn trong phạm vi các doanh nghiệp nhà nước như cách hiểu trước đây, mà được xác định với phạm vi rộng hơn, bao gồm toàn bộ các nguồn lực kinh tế do Nhà nước sở hữu và quản lý.

Trước hết, đó là các nguồn lực tự nhiên và không gian quốc gia như đất đai, tài nguyên khoáng sản, vùng trời, vùng biển và không gian ngầm. Đây là những nguồn lực nền tảng, có ý nghĩa chiến lược đối với phát triển kinh tế, bảo đảm quốc phòng, an ninh và chủ quyền quốc gia.

Bên cạnh đó, hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội do Nhà nước đầu tư và quản lý cũng là một bộ phận quan trọng của kinh tế nhà nước. Các công trình giao thông, năng lượng, thủy lợi, đô thị, giáo dục, y tế, khoa học - công nghệ không chỉ đóng vai trò thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn bảo đảm phúc lợi xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Một thành tố quan trọng khác của kinh tế nhà nước là nguồn lực tài chính công, bao gồm ngân sách nhà nước, dự trữ quốc gia và các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách. Đây là những công cụ quan trọng để Nhà nước điều tiết kinh tế vĩ mô, ổn định thị trường và hỗ trợ phát triển trong những giai đoạn khó khăn.

Ngoài ra, kinh tế nhà nước còn bao gồm các tổ chức kinh tế do Nhà nước nắm giữ hoặc chi phối như doanh nghiệp nhà nước, các tổ chức tín dụng nhà nước và phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Cùng với đó là hệ thống đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp các dịch vụ công thiết yếu cho xã hội.

Với cách tiếp cận này, kinh tế nhà nước vừa trực tiếp tham gia hoạt động sản xuất, kinh doanh, vừa đóng vai trò là nền tảng nguồn lực vật chất quan trọng, đồng thời là công cụ để Nhà nước thực hiện chức năng định hướng, điều tiết và dẫn dắt nền kinh tế phát triển bền vững.

Cơ hội cho Đà Nẵng

Đối với Đà Nẵng, việc triển khai các giải pháp của Nghị quyết 79-NQ/TW mở ra nhiều cơ hội quan trọng để thành phố khai thác hiệu quả nguồn lực công, thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững.

Trước hết là việc khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai và không gian đô thị. Sau hợp nhất, thành phố Đà Nẵng mới có diện tích gần 12.000km2, trở thành thành phố có diện tích lớn nhất cả nước với quy mô dân số hơn 3 triệu người, là thành phố có vị trí chiến lược của khu vực miền Trung - Tây Nguyên, nằm trên trục của hành lang kinh tế Đông - Tây, giữ vai trò cửa ngõ kết nối với các địa phương của Lào như Sekong, Champasak và khu vực Đông Bắc Thái Lan.

Trong bối cảnh đó, thành phố cần tiếp tục hoàn thiện công tác quy hoạch đô thị theo hướng hiện đại, phát triển đô thị thông minh và khai thác hiệu quả quỹ đất cho các dự án hạ tầng, dịch vụ và công nghệ cao.

Việc phát triển không gian ngầm đô thị, các tuyến giao thông ngầm, bãi đỗ xe ngầm và hệ thống hạ tầng kỹ thuật ngầm cũng sẽ là hướng đi quan trọng giúp thành phố tối ưu hóa không gian phát triển trong tương lai.

Đặc biệt, với quỹ đất ven biển trải dài từ bán đảo Sơn Trà đến khu vực Núi Thành cùng hệ thống sông ngòi như: Cổ Cò, Trường Giang sau khi được nạo vét và khơi thông, thành phố có điều kiện thuận lợi để hình thành các đô thị biển, khu du lịch sinh thái và các khu nghỉ dưỡng cao cấp ven biển, ven sông mang tầm khu vực và quốc tế.

Hạ tầng cảng biển góp phần nâng cao năng lực logistics và kết nối thương mại quốc tế của Đà Nẵng. Ảnh: KIM LIÊN

Phát huy lợi thế kinh tế biển và logistics

Một trong những động lực quan trọng cho phát triển của Đà Nẵng trong thời gian tới là khai thác hiệu quả lợi thế kinh tế biển. Với vị trí trung tâm của hành lang kinh tế Đông - Tây, thành phố có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển mạnh kinh tế biển, logistics và dịch vụ cảng biển, qua đó từng bước khẳng định vai trò cửa ngõ giao thương quốc tế của khu vực miền Trung. Hiện nay, hệ thống cảng biển của thành phố đang từng bước được đầu tư, nâng cấp theo hướng hiện đại.

Trong đó, cảng Tiên Sa tiếp tục giữ vai trò là cảng biển tổng hợp quan trọng, phục vụ vận tải hàng hóa và du lịch tàu biển quốc tế. Song song với đó, dự án cảng Liên Chiểu đang được triển khai với định hướng trở thành cảng cửa ngõ quốc tế của khu vực miền Trung, khi hoàn thành, cảng Liên Chiểu sẽ góp phần giảm tải cho cảng Tiên Sa, đồng thời mở rộng năng lực tiếp nhận tàu trọng tải lớn đến 18.000 TEU, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển logistics và thương mại quốc tế.

Ngoài ra, việc kết nối với hệ thống cảng biển trong khu vực như cảng Kỳ Hà, cảng Chu Lai - Trường Hải, cảng Dung Quất sẽ hình thành mạng lưới logistics liên hoàn giữa Đà Nẵng và vùng kinh tế trọng điểm miền Trung. Sự liên kết này không chỉ nâng cao hiệu quả vận chuyển hàng hóa mà còn tạo động lực thúc đẩy phát triển chuỗi cung ứng và dịch vụ logistics trong toàn khu vực, phát huy hạ tầng dùng chung để tối ưu hóa nguồn lực, tránh lãng phí ngân sách nhà nước.

Một điểm nhấn quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế biển của thành phố là định hướng xây dựng Khu thương mại tự do Đà Nẵng. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành không gian thử nghiệm các mô hình chính sách vượt trội, hạ tầng số tiên tiến và cơ chế giao thương mở, góp phần tăng cường kết nối với mạng lưới thương mại toàn cầu.

Khu thương mại tự do không chỉ tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, logistics và dịch vụ tài chính mà còn mở ra cơ hội thu hút các tập đoàn quốc tế, thúc đẩy dòng vốn đầu tư chất lượng cao vào thành phố.

Cùng với phát triển hệ thống cảng biển và logistics, thành phố cần đẩy mạnh thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp, khu công nghệ cao và khu công nghệ thông tin tập trung. Những khu vực này sẽ trở thành hạt nhân thúc đẩy đổi mới sáng tạo, thu hút các doanh nghiệp công nghệ, sản xuất thông minh và các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao như: bán dẫn, công nghệ thông tin, viễn thông, điện tử; chế biến sâu các sản phẩm từ silica...

Song song đó, việc tiếp tục ưu tiên đầu tư các dự án hạ tầng chiến lược như mở rộng sân bay quốc tế Đà Nẵng, phát triển sân bay Chu Lai gắn với trung tâm logistics hàng không, nâng cấp hệ thống giao thông kết nối vùng sẽ giúp thành phố nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút đầu tư trong môi trường cạnh tranh toàn cầu.

Phát huy vai trò doanh nghiệp nhà nước

Một trong những nội dung quan trọng của Nghị quyết 79-NQ/TW là nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước, đặc biệt trong các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế. Đối với Đà Nẵng, doanh nghiệp nhà nước có thể đóng vai trò dẫn dắt trong các lĩnh vực như: phát triển hạ tầng giao thông, logistics và đô thị, năng lượng và tài nguyên, viễn thông và công nghệ thông tin, cung ứng dịch vụ công ích, cấp thoát nước, môi trường.

Việc nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp, thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh sẽ giúp các doanh nghiệp này nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển của thành phố. Đồng thời cần đẩy mạnh hợp tác giữa doanh nghiệp nhà nước với khu vực kinh tế tư nhân nhằm huy động tối đa nguồn lực xã hội cho phát triển, tạo nên hệ sinh thái kinh tế năng động và bền vững.

Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị là bước đột phá trong nhận thức và định hướng phát triển kinh tế nhà nước. Đối với Đà Nẵng, việc triển khai hiệu quả nghị quyết này sẽ giúp thành phố khai thác tốt hơn các nguồn lực công, phát huy vai trò dẫn dắt của khu vực kinh tế nhà nước và tạo động lực mạnh mẽ cho phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và tạo nền tảng vững chắc để Đà Nẵng vươn lên trở thành trung tâm phát triển năng động của khu vực miền Trung và cả nước.

MINH SƠN