Phát hiện tấm tăng lưu bút tích và hình vẽ đặc biệt trong phần mộ liệt sĩ

Ngày 29/7, Thượng tá Trần Văn Sơn - Đội trưởng Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Tĩnh, cho biết, trong quá trình khai quật các phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính tại Nghĩa trang Liệt sĩ Núi Nài (phường Thành Sen) để thu nhận mẫu ADN, lực lượng làm nhiệm vụ đã phát hiện một tấm tăng còn lưu nhiều dòng chữ viết tay cùng một hình vẽ bằng mực. Đây là một trong những hiện vật đặc biệt được tìm thấy trong ngày đầu triển khai lấy mẫu ADN tại Nghĩa trang Liệt sĩ Núi Nài.

Theo Thượng tá Trần Văn Sơn, hiện vật được phát hiện tại phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính số 8, hàng 2, lô 8. Nhận định đây có thể là di vật lưu giữ thông tin liên quan đến liệt sĩ, tổ công tác đã tiến hành làm sạch hiện vật một cách cẩn trọng để bảo đảm giữ nguyên hiện trạng.

Tấm tăng còn lưu nhiều dòng chữ viết tay được tìm thấy trong phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính.

Trên bề mặt tấm tăng còn lưu lại nhiều dòng chữ viết tay đã phai mờ theo thời gian. Dù không còn nguyên vẹn, vẫn có thể nhận diện một số câu chữ, như: "Những người như con...", "Hôm ấy mắt con...", "Con trằn trọc...". Bên dưới những dòng chữ là một hình vẽ bằng mực đã nhòe màu theo thời gian, phác họa một bàn chân với phần cổ chân được vẽ thêm một vòng tròn khép kín, nối bằng một đoạn nét mảnh. Theo nhận định ban đầu, hình vẽ này có thể gắn với những trải nghiệm của người chiến sĩ trong thời kỳ chiến tranh.

Ngoài tấm tăng, lực lượng làm nhiệm vụ còn phát hiện 10 cúc áo, một chiếc lược cùng một số di vật cá nhân đã bị thời gian bào mòn. Sau khi hoàn tất việc thu nhận mẫu ADN, hài cốt cùng các di vật được hoàn táng theo đúng quy trình, bảo đảm sự trang nghiêm và tôn kính đối với các anh hùng liệt sĩ.

Theo lực lượng làm nhiệm vụ quy tập, những dòng chữ còn lưu trên tấm tăng có thể là một đoạn nhật ký, những dòng tâm sự hoặc những vần thơ được người lính ghi lại trong những phút lặng hiếm hoi giữa chiến trường. Dù chưa đủ căn cứ để xác định danh tính chủ nhân của hiện vật, những dòng bút tích còn sót lại là nguồn tư liệu có giá trị, góp phần tái hiện cuộc sống, tâm tư của người lính trong những năm tháng chiến tranh.

Đội quy tập làm nhiệm vụ thu nhận mẫu ADN tại các Nghĩa trang Liệt sĩ.

Theo kế hoạch, việc khai quật, thu nhận mẫu ADN tại Nghĩa trang Liệt sĩ Núi Nài diễn ra trong hai ngày 29 và 30/7. Sau đó, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Hà Tĩnh sẽ tiếp tục thu nhận mẫu đối với 8 phần mộ tại Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc (xã Đồng Lộc) và một phần mộ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Kỳ Anh (xã Kỳ Khang), phấn đấu hoàn thành toàn bộ kế hoạch trước ngày 30/8/2026.

Hoài Nam