Phát hiện khẩu súng thần công dài gần 3 mét tại Thành Điện Hải

Chiều 21/10, ông Huỳnh Đình Quốc Thiện, Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng thông tin: Đơn vị thi công Dự án tu bổ, phục hồi và tôn tạo Di tích quốc gia đặc biệt Thành Điện Hải (phường Hải Châu) vừa phát hiện một khẩu súng thần công thời Nguyễn. Khẩu súng được phát hiện vào sáng cùng ngày, khi đơn vị thi công đào đất để di dời móng trụ điện trong khuôn viên di tích.

Khẩu súng thần công sau khi được đưa lên khỏi lòng đất sẽ được kiểm tra, đánh giá hiện trạng, làm cơ sở xây dựng phương án bảo quản và phát huy giá trị lịch sử.

Ông Lê Ngọc Quang (áo trắng) trực tiếp kiểm tra việc đưa khẩu súng thần công lên mặt đất.

Việc phát hiện thêm súng thần công tại Thành Điện Hải góp phần bổ sung tư liệu, hiện vật phục vụ công tác nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử của di tích gắn liền với buổi đầu cuộc kháng chiến chống liên quân Pháp - Tây Ban Nha tại Đà Nẵng (1858-1860).

Theo ông Huỳnh Đình Quốc Thiện, qua phối hợp đo đạc, chụp ảnh hiện trường, bước đầu xác định đây là khẩu súng thần công được đúc vào thời Nguyễn, có niên đại gần 200 năm.

Hiện vật nằm ở độ sâu khoảng 1,5m, tại khu vực phía đông bắc Thành Điện Hải. Khẩu súng dài 2,95m, được đúc bằng gang. Đây là khẩu súng thần công thứ 10 được phát hiện tại di tích này.

Ông Thiện đánh giá, khẩu súng thần công mới phát hiện có giá trị lớn, góp phần bổ sung tư liệu và làm phong phú bộ sưu tập súng thần công gắn với lịch sử Thành Điện Hải.

Hiện Bảo tàng Đà Nẵng bảo quản 17 khẩu súng thần công, trong đó có 10 khẩu được tìm thấy trong khuôn viên Thành Điện Hải.

Khẩu súng mới phát hiện là một trong những vũ khí từng được trang bị cho hệ thống phòng thủ Đà Nẵng, gồm Thành Điện Hải và thành An Hải.

“Hiện vật rất có giá trị, góp phần khẳng định, làm rõ thêm về ý nghĩa của cuộc chiến 1858-1860 của quân và dân Đà Nẵng”, ông Thiện cho biết.

Thành Điện Hải được xây dựng năm 1813 dưới thời vua Gia Long, giữ vị trí quân sự quan trọng trong hệ thống phòng thủ cửa biển Đà Nẵng. Công trình được xây dựng theo kiến trúc Vauban kiên cố, từng bố trí 30 ụ súng thần công, là một bộ phận trọng yếu trong phòng tuyến chống quân xâm lược do danh tướng Nguyễn Tri Phương chỉ huy.

Trong cuộc chiến chống liên quân Pháp - Tây Ban Nha những năm 1858-1860, Thành Điện Hải trở thành một trong những địa điểm chiến đấu quan trọng, ghi dấu tinh thần chiến đấu kiên cường của quân dân Đà Nẵng. Di tích là chứng tích tiêu biểu về giai đoạn đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng thời mang giá trị lịch sử đặc biệt đối với tiến trình đấu tranh bảo vệ chủ quyền dân tộc.

Quá trình đưa khẩu súng thần công lên khỏi mặt đất được thực hiện cẩn trọng nhằm hạn chế tác động đến hiện trạng và kết cấu hiện vật.

Năm 2017, Thành Điện Hải được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt. Dự án giai đoạn 2 được triển khai từ cuối năm 2025, với nhiều hạng mục quan trọng nhằm khôi phục diện mạo và không gian lịch sử của di tích.

Trong đó, kỳ đài được phục dựng tại vị trí nguyên bản; cổng thành phía Tây được phục dựng trên nền móng khảo cổ; nhà trú sở được bố trí làm nơi thờ các nghĩa sĩ và danh tướng. Dự án cũng xây dựng khu bảo quản súng thần công, đồng thời bảo tồn không gian khảo cổ và phủ kính để phục vụ khách tham quan.

Súng thần công tại Thành Điện Hải là hiện vật có giá trị lịch sử đáng chú ý, gắn với quá trình xây dựng hệ thống phòng thủ và cuộc kháng chiến chống liên quân Pháp – Tây Ban Nha của quân dân Đà Nẵng từ năm 1858.

Thành Điện Hải (còn gọi là đồn Điện Hải hay Pháo đài phía Tây) nằm giữa trung tâm thành phố, phía Tây sông Hàn, nay thuộc Phường Hải Châu, TP Đà Nẵng. (Ảnh Bảo tàng ĐN)

Theo Bảo tàng Đà Nẵng, sau khi dự án hoàn thành, các khẩu súng thần công sẽ được đưa vào khu trưng bày và bảo quản theo phương án phù hợp, góp phần phát huy giá trị di tích, phục vụ nhu cầu tìm hiểu lịch sử của người dân và du khách.

Hoài Thu