Gió mùa về…

Tháng Mười, nghe đâu đây làn gió mùa Đông Bắc đã thì thầm qua từng khe cửa, gieo vào lòng người xa quê những nỗi nhớ lặng thầm. Tôi ngồi một mình bên căn gác trọ, lắng nghe thanh âm hun hút giữa buổi chiều chạng vạng, chợt thấy mắt mình rơm rớm khi chạm vào một khoảnh khắc xưa cũ. Hẳn nhiên, cuộc đời vẫn miên man trôi trong dòng chảy nối liền ngày qua với hôm nay. Nhưng đôi khi, chậm lại một phút để nâng niu vạt gió hanh hao lướt qua dải áo mỏng cũng là một cách tạ ơn cha mẹ - những người đã trao cho ta hình hài và hiện diện giữa nhân gian.

Minh họa: HN.

Ngược dòng thời gian, tôi trở về những buổi chiều rét đầu mùa nơi quê nhà, trong cơn mưa rào buốt giá chập choạng tối, trong làn khói rơm nhà ai đang hun lên, vấn vương giữa những mái tranh sạm màu năm tháng. Trong miền nhớ hao gầy về mẹ, tôi vẫn nghe lời mẹ dặn: Đi muôn phương cũng phải nhớ lấy chốn dừng chân. Khi mệt nhoài, ngã lòng, hãy nhắm mắt lại mà hình dung hương khoai nướng thơm nức, nghĩ về tiếng khua bếp, tiếng cời than ở góc nhà thân thương, nơi có mẹ ngóng chờ một bước chân trở về.

Tôi bước qua tuổi mười tám, đôi mươi với những mùa gió chao nghiêng trong chiều vô tận. Chẳng ngoa khi bảo rằng trái tim con người, dù có vững chãi đến đâu, cũng khó lòng ngăn nổi cơn nghẹn ngào nơi đầu sống mũi mỗi khi nhớ về nếp nhà. Mùa gió này, mẹ tôi lại đứng tựa bên hiên, đăm đắm nhìn khoảng sân vừa đi qua những ngày nắng gắt của mùa hạ cũ. Cây cối lại trút lá. Dải đất nghèo khó ấy lại co mình trong cái lạnh, cái lo, cái nhọc nhằn vẫn chưa chịu rời đi. Dẫu vậy, mầm sống vẫn kiên cường hồi sinh. Sẽ là chiếc áo bông mới ấm áp của mùa đông, xua tan những niềm riêng trăn trở, những khoảng trống vắng, để dưới mái rạ ấm áp lại vang lên tiếng cười, để những bàn tay lại tìm đến nhau, đan chặt tình thân.

Với tôi, gió mùa còn là khoảnh khắc ngọt ngào của ngô nướng bếp than thơm lừng và những thức quà mùa đông mẹ đã chắt chiu từ những chuyến chợ quê. Ký ức ấy là những củ khoai mật, những bắp ngô luộc bọc trong lớp lá chuối khô, be bé, xinh xinh. Tôi cứ đếm đi đếm lại để xem mẹ đã dành phần cho ai nhỉnh hơn trong đàn con đông đúc. Rồi lại reo mừng, nhảy nhót bởi mình luôn nhận được phần nhiều hơn, phần quà rực rỡ nhất.

Năm tôi mười tuổi, những ngày quê hương còn chìm trong thiếu thốn, mẹ tất tả thức khuya dậy sớm. Cứ mỗi đợt gió rét tràn về, mẹ lại ngược xuôi trên chuyến đò ngang. Mấy anh em chúng tôi háo hức chờ mẹ về để được chia quà, rồi rủ nhau nhặt những chiếc lá khô ngoài sân, gom lại nhóm bếp cho ấm căn nhà. Tôi thường nán lại, đòi đổi cho bằng được với anh những thanh củi khô to nhất, rồi cẩn thận kẹp vào góc bếp. Những việc nhỏ bé ấy, chẳng hiểu từ bao giờ, đã trở thành một phần không thể thiếu trong mùa gió của tuổi thơ.

Mùa gió của tôi, vệt ký ức ấy cứ thao thức trong tim khi chạm vào những ngày đông giăng mắc giữa cuồn cuộn dòng đời mưu sinh, giữa những chiều phố thị người chen kín mà đôi chân vẫn lạc lối. Đi qua mùa gió lạnh, nghĩa là tôi đã đi qua biết bao mùa thương nhớ để còn một bờ bến quay về, được gột rửa những nhọc nhằn trên dòng sông của mẹ. Dòng sông của người con gái quê hiền hòa, dịu dàng trước mỗi độ gió sang. Đôi khi, lòng thầm nghẹn khi ước giá như thời gian có thể ngưng đọng, để mùa gió còn vẹn nguyên nồng ấm, để mẹ có thêm những phút giây thảnh thơi ngồi tựa bên hiên, như một chiều yên ả nào đó.

Mùa gió đã tạc nên hình hài ngọn lửa hồng trong đôi mắt. Những bước chân quen đi giữa bạt ngàn gió lạnh đang chảy tràn qua triền đồng vắng. Có những khoảng trống của cuộc đời nhẹ bẫng, an nhiên, nhưng cũng có những mùa tuổi trẻ một đi không trở lại. Tất cả làm thành một bản tình ca tha thiết yêu thương, như ngọn lửa hồng tôi vẫn nâng niu trọn vẹn trong lòng.

Ở chốn này, tôi giữ ngọn lửa hồng trước mùa gió. Có quá khứ mới có tương lai, và bầu trời ngoài kia vẫn rực rỡ nắng vàng. Bỗng dưng tôi ngồi nhớ những khoảng trời trong trẻo giữa cuộc đời hối hả. Bỗng nhiên tôi ngồi đếm từng nếp nhăn tháng năm in trên mái tóc pha sương của mẹ.

Mẹ bảo, ai rồi cũng có một thời tuổi trẻ, nhưng ai rồi cũng phải đi qua miền nhớ thương. Tuổi xuân cũng như một vạt nắng mùa đông, nắng sẽ nhạt dần và lặn tắt, bởi thời gian là quy luật chẳng thể đổi dời. Nhưng nếu biết sống an nhiên, ta sẽ tìm thấy một phần thanh xuân trong biết bao gương mặt mới, trong những cuộc gặp gỡ mới, khi đất trời vẫn bao la ôm trọn những mùa vui...

Tản văn của Ninh Lê