Phân tuyến tuyển sinh theo bản đồ số, học sinh phải đi học xa nhà, tháo gỡ cách nào?

Hà Nội lần đầu tiên ứng dụng bản đồ số trong phân tuyến tuyển sinh với mục tiêu ưu tiên số 1 là học sinh sẽ được đăng ký vào trường gần nơi ở nhất trên địa bàn.

Một số phụ huynh học sinh trên địa bàn phường Hoàng Mai, Hà Nội đang phản ánh vấn đề phát sinh trong công tác phân tuyến tuyển sinh năm học 2026-2027. Theo dữ liệu cập nhật trên VNeID, sau khi thực hiện sáp nhập địa giới hành chính, nơi cư trú của một số gia đình thuộc phường Tân Mai cũ nay thuộc về phường Hoàng Mai.

Nếu theo phân tuyến cũ, con em những gia đình này được học tại Trường Tiểu học Tân Mai gần nhà, thuận tiện đưa đón. Tuy nhiên, theo phương án tuyển sinh đầu cấp năm học 2026-2027, các gia đình vốn gần Trường Tiểu học Tân Mai lại được phân về Trường tiểu học Tam Trinh khiến cho các gia đình gặp khó khăn khi phải đưa đón con nhỏ với khoảng cách 3-4 km.

Theo các gia đình này, học sinh lớp 1 không thể tự đi học, phụ huynh đi làm nên khó sắp xếp được thời gian đưa đón. Còn ông bà lớn tuổi cũng không thể đưa cháu đi xa như vậy. Mong muốn của phụ huynh học sinh là việc phân tuyến tuyển sinh cần linh hoạt, đảm bảo thuận lợi cho phụ huynh đưa đón con đi học gần nhà.

Năm 2026, Hà Nội chính thức áp dụng bản đồ số GIS và trí tuệ nhân tạo trong tuyển sinh đầu cấp (mầm non, lớp 1, lớp 6) để phân tuyến. Theo đó, nguyên tắc ưu tiên số 1 là học sinh sẽ được đăng ký vào trường gần nơi ở nhất trên địa bàn. Trong trường hợp các phường giáp ranh có trường gần hơn so với trường gần nhất trên địa bàn cư trú, học sinh cũng được đăng ký vào các trường này.

Trước phản ánh phân tuyến tuyển sinh khu vực Tân Mai đối với học sinh cư trú tại các tổ dân phố từ số 2 đến số 21, UBND phường Hoàng Mai đã báo cáo Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội. Theo đơn vị này, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc phân tuyến tuyển sinh được thực hiện theo phương thức “xét tuyển theo nơi cư trú” của học sinh trên địa bàn phường, có ứng dụng trí tuệ nhân tạo và bản đồ số GIS nhằm xác định chính xác khoảng cách từ nơi ở của học sinh đến trường; bảo đảm phổ cập giáo dục trên địa bàn, tạo điều kiện thuận lợi cho phụ huynh và phù hợp với quy định, điều kiện thực tế.

Cụ thể, ưu tiên 1 là học sinh trong độ tuổi tuyển sinh cư trú tại địa bàn có khoảng cách đến trường gần nhất. Ưu tiên 2 là học sinh trong độ tuổi tuyển sinh cư trú tại các khu vực giáp ranh có khoảng cách đến trường ở địa bàn khác ngắn hơn khoảng cách tới trường gần nhất trên địa bàn cư trú.

Theo UBND phường Hoàng Mai, các tiêu chí ưu tiên được công khai, minh bạch và xem xét trên cơ sở chỉ tiêu tuyển sinh của từng trường, bảo đảm quyền lợi học tập của học sinh. Việc tuyển sinh năm học 2026-2027 được thực hiện theo nguyên tắc bảo đảm mọi học sinh cư trú trên địa bàn phường đều được phân tuyến vào các trường thuộc phường quản lý.

Trong quá trình xây dựng phương án tuyển sinh, UBND phường đã chủ động trao đổi, phối hợp với các phường lân cận để rà soát khoảng cách thực tế, bảo đảm quyền lợi học tập thuận lợi nhất cho học sinh.

Phường cũng áp dụng cơ chế ưu tiên 2 đối với các khu vực giáp ranh, trong đó có các khu vực gần địa bàn phường Yên Sở, nhằm tạo điều kiện cho học sinh được học tại trường gần nhất.

Đối với nguyện vọng của phụ huynh khu vực tổ dân phố từ số 2 đến số 21 Tân Mai muốn đăng ký cho con học tại Trường Tiểu học Tân Mai, UBND phường Hoàng Mai cho rằng, đây là nguyện vọng chính đáng và cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các phường liên quan để xem xét, hỗ trợ trên cơ sở quy định cũng như điều kiện thực tế.

UBND phường Hoàng Mai cũng cho biết, trong thời gian tuyển sinh, nếu phát sinh trường hợp đặc biệt, phường sẽ tổng hợp, báo cáo Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội; đồng thời phối hợp với các phường lân cận để điều tiết tuyển sinh theo đúng hướng dẫn, bảo đảm mọi học sinh đều có chỗ học phù hợp, thuận lợi, tạo sự đồng thuận trong nhân dân.

Nhằm giải quyết tình trạng phân bố trường lớp chưa hợp lý, UBND phường Hoàng Mai đã xây dựng Đề án phát triển mạng lưới trường lớp giai đoạn 2025-2030 với mục tiêu bảo đảm đủ chỗ học cho học sinh trên địa bàn; từng bước phân bổ đồng đều hệ thống trường học giữa các khu vực, hạn chế việc học sinh phải di chuyển sang địa bàn khác.

Theo UBND phường Hoàng Mai, đề án đang được triển khai với các giải pháp đồng bộ về quy hoạch quỹ đất, đầu tư xây dựng trường mới và điều chỉnh phân tuyến tuyển sinh phù hợp với thực tiễn.

Duy Anh