Phân tích tự động để giám sát chủ động theo thời gian thực

Từ phát hiện vấn đề sang theo dõi, đôn đốc đến cùng

Kiểm soát quyền lực nhà nước là yêu cầu xuyên suốt, là “sợi chỉ đỏ” trong hành trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Trong thiết chế đó, giám sát của HĐND là công cụ sắc bén bảo đảm chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước được thực thi hiệu quả trên thực tế.

Trong nhiệm kỳ qua và những tháng đầu năm 2026, hoạt động giám sát của HĐND các cấp tỉnh Hưng Yên đã dịch chuyển mạnh mẽ từ “phát hiện vấn đề” sang “theo dõi, đôn đốc đến cùng việc khắc phục sau giám sát”. Dấu ấn này được minh chứng cụ thể qua những con số: HĐND các cấp đã tổ chức 8.813 cuộc giám sát, khảo sát chuyên đề, đi thẳng vào các điểm nghẽn về đầu tư công, đất đai, môi trường và an sinh xã hội. Với 3.446 phiên chất vấn (10.765 lượt chất vấn) và 91 phiên giải trình của Thường trực HĐND. Ban hành 46.225 kiến nghị, trong đó 38.357 kiến nghị đã được các cơ quan có thẩm quyền tiếp thu, giải quyết, đạt tỷ lệ 82,9%.

Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Hưng Yên Lê Xuân Tiến phát biểu thảo luận tổ tại kỳ họp thường lệ giữa năm 2026. Ảnh: Tấn Đạt

Đáng chú ý, những vấn đề phức tạp, kéo dài nhiều năm về quản lý đất đai, ô nhiễm môi trường, chậm muộn đầu tư công đã được làm rõ nguyên nhân, định danh trách nhiệm cá nhân. Nhờ đó, vai trò của HĐND như một thiết chế kiểm soát quyền lực ở địa phương ngày càng vững chắc, củng cố niềm tin sâu sắc trong lòng cử tri và Nhân dân.

Những kết quả đạt được tiếp tục khẳng định sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố quyết định đối với chất lượng, hiệu lực và hiệu quả hoạt động giám sát của HĐND, bảo đảm hoạt động giám sát đúng trọng tâm, phát huy hiệu quả và gắn chặt với yêu cầu phát triển của địa phương. Sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên, sâu sát của cấp ủy Đảng chính là nhân tố bảo đảm để hoạt động giám sát của HĐND đi đúng hướng, mang lại hiệu quả thực chất.

Theo đó, việc bố trí lãnh đạo HĐND tham gia cấp ủy cùng cấp đã tạo điều kiện thuận lợi tăng cường sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng đối với hoạt động của cơ quan dân cử. Cùng với đó, cấp ủy định hướng để HĐND chọn nội dung giám sát “đúng và trúng”, tập trung vào lĩnh vực trọng yếu như tài nguyên, ngân sách, cải cách hành chính, những vấn đề nổi cộm và những nội dung được cử tri, Nhân dân quan tâm. Một số kiến nghị sau giám sát của HĐND được đưa vào chương trình kiểm tra, giám sát chuyên đề của cấp ủy; đồng thời, chỉ đạo các cơ quan hành chính, tư pháp và các đơn vị liên quan phối hợp chặt chẽ với HĐND trong quá trình giám sát. Qua đó, trách nhiệm của người đứng đầu được nâng lên; nhiều tồn tại, hạn chế kéo dài được quan tâm giải quyết; trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước ngày càng được tăng cường.

Bên cạnh những kết quả đạt được cũng còn những tồn tại, hạn chế. Đáng chú ý,công tác theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện các kết luận, kiến nghị sau giám sát còn khó khăn; một số kiến nghị giải quyết còn chậm, nhất là những vấn đề liên quan đến cơ chế, chính sách hoặc cần nguồn lực lớn.

"Cảnh báo đỏ" đối với các lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ

Thực tế hiện nay, HĐND tỉnh và UBND tỉnh đều chịu sự lãnh đạo trực tiếp của Tỉnh ủy trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn quản lý nhà nước. Tuy nhiên, Đảng ủy UBND tỉnh là đảng bộ cấp trên trực tiếp của các tổ chức cơ sở đảng trực thuộc Tỉnh ủy; Đảng bộ HĐND tỉnh là đảng bộ cơ sở trực thuộc Đảng bộ các cơ quan đảng tỉnh, dẫn đến chưa thật sự thống nhất trong mô hình tổ chức đảng tương ứng. Thường trực HĐND tỉnh Hưng Yên đề xuất việc nghiên cứu thành lập Đảng bộ HĐND tỉnh trực thuộc Tỉnh ủy theo mô hình đảng bộ được giao quyền cấp trên cơ sở để trực tiếp lãnh đạo các tổ chức đảng trực thuộc và thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ theo quy định; bảo đảm sự tương đồng, đồng bộ về mô hình tổ chức Đảng giữa các cơ quan thuộc bộ máy chính quyền địa phương, xác lập vị thế chính trị để HĐND phối hợp ngang hàng, hiệu quả với UBND trong kiểm soát quyền lực.

Đối với Đảng ủy Quốc hội, Thường trực HĐND tỉnh Hưng Yên kiến nghị việc nghiên cứu xây dựng cơ sở dữ liệu số dùng chung liên thông khối Đảng - Dân cử - Chính quyền. Số hóa toàn bộ tiến độ giải quyết kiến nghị của cử tri và dự án đầu tư công. Đặc biệt, ứng dụng công nghệ phân tích tự động để phát tín hiệu "cảnh báo đỏ" đối với các dự án chậm tiến độ, các lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ trục lợi chính sách hoặc quá hạn giải quyết kiến nghị, giúp HĐND giám sát chủ động theo thời gian thực. Cùng với đó, từng bước xây dựng mô hình "HĐND số", nâng cao chất lượng phân tích, dự báo và hỗ trợ hoạt động giám sát chủ động, kịp thời.

Cũng từ thực tế hoạt động, Thường trực HĐND tỉnh Hưng Yên kiến nghị Bộ Chính trị nghiên cứu ban hành cơ chế nâng cao hiệu lực thực hiện các kết luận, kiến nghị giám sát; gắn trách nhiệm thực hiện với người đứng đầu, kết quả đánh giá, xếp loại cán bộ, đảng viên và mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị. Thiết lập chế tài khép kín "hậu giám sát" bằng kỷ luật Đảng với mục tiêu: bảo đảm 100% các kiến nghị sau giám sát của HĐND được các cơ quan chịu sự giám sát giải trình, xây dựng kế hoạch khắc phục và cập nhật công khai tiến độ.

Bảo Phương