Phân tích khả năng phòng không Iran đối phó máy bay ném bom chiến lược B-52H

Bộ chỉ huy Không lực Hoa Kỳ đã quyết định triển khai máy bay ném bom chiến lược B-52H Stratofortress để tấn công các mục tiêu trên lãnh thổ Iran. Đáng chú ý, thay vì sử dụng các loại tên lửa hành trình tầm xa, lực lượng này dự kiến sử dụng bom dẫn đường GBU-31 JDAM trọng lượng 900kg, một quyết định làm thay đổi đáng kể cục diện đối đầu trên không.

Thay đổi chiến thuật và rủi ro từ diện tích phản xạ radar

Trước đây, những "pháo đài tầng bình lưu" nặng 256 tấn này thường sử dụng tên lửa hành trình tàng hình AGM-158 JASSM với tầm bắn từ 370km đến gần 1.000km. Khoảng cách này cho phép B-52H luôn nằm ngoài phạm vi đánh chặn của các hệ thống phòng không Iran. Tuy nhiên, việc chuyển sang sử dụng bom JDAM buộc máy bay phải tiếp cận mục tiêu ở khoảng cách chỉ 30km.

Về mặt kỹ thuật, B-52H là mục tiêu rất dễ bị phát hiện trên màn hình radar do diện tích phản xạ radar (RCS) cực lớn, dao động trong khoảng 100 - 125m2. Khi tiến vào phạm vi 30km để thả bom, chiếc máy bay ném bom hạng nặng này sẽ đối mặt trực diện với mạng lưới phòng thủ đa tầng của đối phương.

Iran có trong tay nhiều hệ thống phòng không đủ sức với tới độ cao hoạt động của B-52.

Hệ thống phòng không Khordad 3 và chiến thuật phục kích

Dù các hệ thống phòng không tầm thấp như "358/359" hay AD-08 Majid khó có thể đe dọa B-52H khi máy bay hoạt động ở độ cao trên 10km, nhưng các tổ hợp tầm trung và tầm xa của Iran lại là mối nguy hiểm thực sự. Cụ thể, hệ thống phòng không di động Khordad 3 (Sevom Khordad) có khả năng bắn hạ mục tiêu ở độ cao lên tới 30km.

Đặc biệt, Khordad 3 được trang bị hệ thống quang điện tử thụ động, cho phép nó theo dõi và tấn công mục tiêu mà không cần kích hoạt radar phát sóng. Điều này giúp hệ thống có thể triển khai chiến thuật phục kích từ các vị trí ẩn nấp, gây bất ngờ cho phi hành đoàn Mỹ. Hiệu quả tác chiến lúc này sẽ phụ thuộc lớn vào trình độ vận hành của lực lượng phòng không Iran.

Bài học lịch sử từ Chiến dịch Bão Sa mạc

Lịch sử quân sự từng ghi nhận khả năng tổn thương của B-52 trước hỏa lực phòng không mặt đất. Trong Chiến dịch Bão Sa mạc năm 1991, lực lượng Iraq đã bắn bị thương 6 chiếc B-52. Theo một số báo cáo kỹ thuật, một chiếc trong số đó đã gặp sự cố nghiêm trọng do hư hại, không thể quay về căn cứ Diego Garcia và rơi xuống Ấn Độ Dương, khiến 3 thành viên phi hành đoàn tử nạn.

Các chuyên gia quân sự nhận định rằng, kho vũ khí phòng không hiện nay của Iran hiện đại và tinh vi hơn đáng kể so với những gì quân đội Iraq sở hữu cách đây hơn ba thập kỷ. Do đó, việc triển khai B-52H trong phạm vi hỏa lực của các tổ hợp như Khordad 3 đòi hỏi quân đội Mỹ phải có những phương án chế áp phòng không cực kỳ nghiêm ngặt.

Tuệ Nhân