Cảnh báo chưa từng có từ Tổng tham mưu trưởng quân đội Israel: Nguy cơ sụp đổ từ bên trong

Phát biểu trong một cuộc họp nội các về an ninh, tướng Zamir nhấn mạnh: “Tôi đang giương lên 10 lá cờ đỏ trước khi IDF tự sụp đổ”. Đây được xem là lời cảnh báo công khai mạnh mẽ nhất từ giới lãnh đạo quân sự Israel trong bối cảnh chiến sự vẫn đang diễn ra.

Nguồn tin trong quân đội xác nhận tình trạng thiếu quân là “rất nghiêm trọng”, đặc biệt khi Israel đang phải duy trì hoạt động quân sự trên nhiều mặt trận.

Tổng Tham mưu trưởng IDF, tướng Eyal Zamir (giữa), tham dự lễ tang của binh sĩ Israel. Ảnh: Flash90.

Theo các nguồn tin quốc phòng, ngay cả khi không có chiến tranh, Israel vẫn cần nhiều binh sĩ hơn chứ không phải ít hơn để duy trì hiện diện quân sự tại các khu vực nhạy cảm như Dải Gaza, Li-băng, Syria và Bờ Tây.

Nếu không bổ sung lực lượng, nhiều khu vực có thể rơi vào tình trạng “khoảng trống an ninh”, làm suy yếu khả năng kiểm soát và phản ứng nhanh của quân đội.

Các binh sĩ thuộc Tiểu đoàn Netzah Yehuda của Israel. Ảnh: Jerusalem Post.

Tranh cãi gay gắt về nghĩa vụ quân sự của người Do Thái chính thống

Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến khủng hoảng nhân lực là việc chưa có luật hiệu quả buộc cộng đồng Do Thái chính thống (Haredi) nhập ngũ.

Chính phủ của Thủ tướng Benjamin Netanyahu từng thúc đẩy một dự luật gây tranh cãi nhằm tăng cường nghĩa vụ quân sự đối với nhóm này. Tuy nhiên, kế hoạch đã bị đình lại khi chiến dịch quân sự “Sư tử gầm rống” bắt đầu, với lý do cần giữ đoàn kết quốc gia.

Các nhà phê bình cho rằng, dự luật trước đó mang tính chính trị, nhằm xoa dịu các đảng Haredi trong liên minh cầm quyền hơn là thực sự giải quyết vấn đề.

Lời cảnh báo của tướng Zamir đã châm ngòi cho làn sóng chỉ trích mạnh mẽ từ phe đối lập.

Lãnh đạo đối lập Yair Lapid tuyên bố: “Trong thảm họa tiếp theo, chính phủ sẽ không thể nói rằng họ không biết. Trách nhiệm hoàn toàn thuộc về họ”.

Trong khi đó, lãnh đạo chính đảng bảo thủ Yisrael Beytenu, ông Avigdor Liberman, kêu gọi thực hiện nghĩa vụ quân sự bắt buộc với tất cả công dân, đồng thời chỉ trích chính phủ phớt lờ các cảnh báo - tương tự trước vụ tấn công của Hamas ngày 7/10/2023.

Cựu Thủ tướng Israel Naftali Bennett cũng đặt câu hỏi gay gắt: “Còn chờ gì nữa?”, cho rằng một chính phủ phụ thuộc vào các đảng tôn giáo sẽ không thể đảm bảo an ninh.

Áp lực đè nặng lực lượng dự bị

Các chính trị gia và cựu lãnh đạo quân sự Israel cảnh báo rằng, việc thiếu lính chính quy đang khiến lực lượng dự bị bị khai thác quá mức.

Cựu Tổng tham mưu trưởng Gadi Eisenkot nhận định, việc ban hành luật nghĩa vụ quân sự toàn dân là “yêu cầu cấp bách” và là “mệnh lệnh đạo đức” để đảm bảo an ninh quốc gia.

Trong khi đó, lãnh đạo đảng Reservists, ông Yoaz Hendel, cảnh báo rằng chính phủ đang “vắt kiệt” lực lượng dự bị mà không có giải pháp lâu dài.

Đầu tháng 3, Chính phủ Israel đã cho phép huy động tối đa 100.000 quân dự bị, bổ sung cho khoảng 50.000 binh sĩ đã đang tại ngũ, ARA đưa tin ngày 26/3.

Theo các nguồn tin quân sự, lực lượng này được triển khai nhằm tăng cường cho nhiều mặt trận: biên giới với Syria và Li-băng, Dải Gaza và Bờ Tây. Bộ Tư lệnh Mặt trận Nội địa, đơn vị thuộc IDF chịu trách nhiệm bảo vệ dân thường và điều phối ứng phó khẩn cấp, cũng đã huy động khoảng 20.000 quân dự bị, chủ yếu phục vụ các hoạt động cứu hộ và ứng phó khẩn cấp.

Trong khi đó, để tiếp tục chiến dịch tấn công ở phía Bắc, cuộc tiến công trên bộ vào miền Nam Li-băng và đối phó các cuộc tấn công đang diễn ra từ Iran, Chính phủ Israel hôm 26/3 phê duyệt mức trần mới cho phép huy động tới 400.000 quân dự bị, cao hơn nhiều so với mức 280.000 được thông qua hồi tháng 12/2025.

Tuy nhiên, giới chức thừa nhận số lượng thực tế được triển khai sẽ thấp hơn, và mục tiêu của quyết định này là tạo thêm sự linh hoạt trong việc luân chuyển quân và quản lý tổng thể lực lượng dự bị khi xung đột kéo dài.

IDF cho biết, việc gia tăng quân dự bị “nhằm đáp ứng các thách thức trong nhiều kịch bản khác nhau, đặc biệt trong khuôn khổ Chiến dịch “Sư tử gầm rống”. Trong điều kiện không khẩn cấp, IDF chỉ có thể huy động quân dự bị với thời gian chuẩn bị từ trước và không thể duy trì họ trong trạng thái tại ngũ trong thời gian dài.

Hai binh sĩ Israel đứng gác tại một vị trí gần biên giới với Li-băng. Ảnh: Reuters.

Uganda tuyên bố đứng về phía Israel

Trong một diễn biến liên quan, Tổng tham mưu trưởng quân đội Uganda, tướng Muhoozi Kainerugaba, tuyên bố nước này sẵn sàng đứng về phía Israel nếu có bất kỳ nỗ lực nào nhằm “xóa sổ” quốc gia này.

Ông Kainerugaba nhấn mạnh trên mạng xã hội X rằng, thế giới đã mệt mỏi với chiến tranh Trung Đông, nhưng Uganda sẽ can thiệp nếu Israel bị đe dọa tồn vong.

Tổng tham mưu trưởng quân đội Uganda Muhoozi Kainerugaba, con trai của Tổng thống Uganda Yoweri Museveni, trong bữa tiệc sinh nhật của mình tại Uganda ngày 7/5/2022. Nguồn: Jerusalem Post.

Cùng lúc, quân đội Israel cho biết lực lượng hải quân đang đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch, đặc biệt trong việc làm suy yếu năng lực quân sự của Iran.

Các cuộc tấn công chính xác gần đây nhằm vào cơ sở sản xuất tên lửa hành trình hải quân tại Tehran, dưới sự chỉ đạo của Bộ Quốc phòng Iran, đã gây thiệt hại đáng kể. Theo IDF, những đòn đánh này góp phần giảm khả năng của Iran trong việc đe dọa eo biển Hormuz - một điểm nghẽn chiến lược đối với thương mại toàn cầu.

Tàu chiến của Hải quân Israel neo đậu tại cảng. Ảnh: IDF.

Thái An