Phân biệt nước bù điện giải và sản phẩm bù nước đóng chai: Hiểu đúng để tránh rủi ro sức khỏe

Trước thực trạng nhiều người dân nhầm lẫn giữa dung dịch oresol và các sản phẩm nước bù điện giải đóng chai, TS.BS Nguyễn Lương Kỷ – Phó Giám đốc BVĐK Khánh Hòa đã có những chia sẻ cụ thể về bản chất, cách sử dụng cũng như những rủi ro nếu dùng sai trong điều trị tiêu chảy, mất nước.

Ghi nhận tại nhiều cửa hàng thuốc trên địa bàn Hà Nội, nước điện giải đóng chai và oresol được bày bán song song, đáp ứng nhu cầu đa dạng của người dân.

Nước điện giải bù nước đóng chai và oresol được bán song song tại nhiều cửa hàng thuốc. Ảnh: Đan Tâm.

Về sự khác nhau giữa oresol và các sản phẩm bù điện giải đóng chai, TS.BS Nguyễn Lương Kỷ cho biết: "Oresol được công nhận là một loại thuốc điều trị, thiết kế theo công thức áp suất thẩm thấu thấp của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) để tối ưu hóa việc hấp thu nước và điện giải qua tế bào niêm mạc ruột. Trong khi đó, nước đóng chai thường là thực phẩm bổ sung hoặc nước giải khát thể thao. Những sản phẩm này chứa nhiều đường tạo vị ngọt và hương liệu, nhưng hàm lượng các chất điện giải thì rất thấp, không đủ tiêu chuẩn để điều trị mất nước bệnh lý".

Lý giải về thành phần của Oresol chuẩn, TS.BS Nguyễn Lương Kỷ cho biết thành phần của Oresol chuẩn bao gồm Natri Clorid, Glucose khan, Kali Clorid và Natri Citrat , tạo nên một tỷ lệ vàng giúp kích hoạt hệ thống đồng vận chuyển SGLT1 tại ruột. Theo báo cáo từ Hội nghị Tiêu hóa Toàn cầu, cơ chế đặc biệt này cho phép cơ thể hấp thụ nước và điện giải hiệu quả ngay cả khi niêm mạc ruột đang bị tổn thương do vi khuẩn.

Về các loại nước điện giải đóng chai, TS.BS Nguyễn Lương Kỷ cho hay, hiện nay hầu hết các loại nước điện giải đóng chai thường có hàm lượng đường khá cao và không đáp ứng được nồng độ điện giải cần thiết. Theo nghiên cứu công bố trên Tạp chí y khoa The Lancet, việc sử dụng dung dịch có nồng độ đường quá cao (như trong nước ngọt hay một số nước giải khát đóng chai) sẽ làm tăng áp suất thẩm thấu trong ruột, khiến nước bị hút ngược từ cơ thể vào lòng ruột, làm trầm trọng hơn tình trạng tiêu chảy.

Cảnh báo về rủi ro khi sử dụng sản phẩm không đúng, TS.BS Nguyễn Lương Kỷ nhấn mạnh, việc sử dụng các sản phẩm đóng chai thay cho Oresol khi bị tiêu chảy tiềm ẩn rủi ro làm nặng thêm tình trạng mất nước do hàm lượng đường cao gây ra hiện tượng tiêu chảy thẩm thấu, đồng thời dẫn đến các rối loạn điện giải nguy hiểm như thiếu hụt kali gây liệt ruột, yếu cơ hoặc thiếu hụt natri dẫn đến lờ đờ, co giật và phù não.

Về những trường hợp bắt buộc phải sử dụng Oresol, ông khẳng định, việc sử dụng Oresol là bắt buộc trong tất cả các trường hợp mất nước do bệnh lý như tiêu chảy cấp, nôn mửa liên tục, sốt cao kéo dài hoặc sốt xuất huyết. Các loại nước đóng chai chỉ có tác dụng hỗ trợ giải khát hoặc hồi phục nhẹ sau khi vận động, hoàn toàn không có giá trị điều trị hay thay thế dịch truyền trong các tình trạng mất nước cấp tính từ trung bình đến nặng.

Pha Oresol tại nhà: Đúng liều, đúng cách

Đối với cách pha và sử dụng Oresol, TS.BS Nguyễn Lương Kỷ lưu ý phải pha đúng thể tích: Một gói Oresol phải được pha chính xác với lượng nước lọc đun sôi để nguội theo chỉ định trên bao bì (ví dụ: gói pha 200ml hoặc gói pha 1 lít); tuyệt đối không pha quá đặc vì sẽ gây ưu trương dẫn đến nguy cơ teo não, cũng không pha quá loãng vì sẽ không đủ nồng độ điện giải để phục hồi".

Đồng thời, không chia nhỏ gói thuốc mà phải pha toàn bộ gói trong một lần vì các thành phần hóa học không phân bố đồng đều trong bột thuốc, việc chia nhỏ sẽ làm sai lệch tỷ lệ các chất.

Oresol được pha đúng chuẩn theo hướng dẫn để đảm bảo hiệu quả điều trị. Ảnh minh họa.

Về cách uống, TS.BS Nguyễn Lương Kỷ cho hay: "Người bệnh nên uống từng ngụm nhỏ, rải rác trong ngày thay vì uống một lượng lớn cùng lúc để tránh kích thích phản xạ nôn và giúp ruột hấp thụ tốt hơn".

Bên cạnh đó, cần lưu ý thời gian bảo quản, dung dịch sau khi pha chỉ có giá trị sử dụng trong vòng 24 giờ; sau thời gian này, vi khuẩn có thể xâm nhập và làm biến chất dung dịch, do đó cần đổ bỏ và pha gói mới.

Ngoài ra, TS.BS Nguyễn Lương Kỷ cũng khuyến cáo người dân cần đi khám ngay khi xuất hiện các dấu hiệu như lờ đờ, li bì, khó đánh thức hoặc có biểu hiện co giật; nôn mửa quá nhiều khiến không thể uống được Oresol hoặc bất kỳ loại chất lỏng nào; có dấu hiệu mất nước nặng như mắt trũng sâu, môi khô khốc, da nhăn nheo (dấu hiệu véo da mất chậm) hoặc không đi tiểu trong vòng 6 giờ liên tục; tình trạng tiêu chảy kéo dài trên 2 ngày mà không thuyên giảm hoặc đi ngoài ra máu.

TS.BS Nguyễn Lương Kỷ khuyến cáo người dân hiểu đúng và sử dụng đúng Oresol đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong điều trị mất nước, giúp hạn chế các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra.

Xem thêm bài viết được quan tâm:

Đan Tâm