Phải lượng hóa chỉ tiêu phát triển và tính toán được nguồn lực thực hiện

Hội nghị phản biện xã hội đối với dự thảo Quy hoạch tổng thể TPHCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm. Ảnh: NGÔ BÌNH

Ngày 18-8, Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM tổ chức Hội nghị phản biện xã hội đối với dự thảo Quy hoạch tổng thể TPHCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm.

Lượng hóa mục tiêu nhà ở xã hội

Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM Phạm Minh Tuấn thông tin, TPHCM bước vào thời kỳ quy hoạch mới sau khi sáp nhập địa giới hành chính, mở rộng diện tích tự nhiên lên hơn 6.700 km2 với quy mô dân số dự báo đạt 22 - 23 triệu người vào năm 2050.

Với tầm nhìn chiến lược dài hạn 100 năm, quy hoạch tổng thể thành phố phải được nghiên cứu, lập trên cơ sở quán triệt sâu sắc và cụ thể các định hướng chiến lược tại Nghị quyết 260/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết 98/2023/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TPHCM.

Góp ý tại hội nghị, đồng chí Nguyễn Thị Lệ, nguyên Phó Bí thư Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TPHCM nhận định, dự thảo quy hoạch cần cập nhật đầy đủ những công cụ, cơ chế mới dự kiến được trao cho thành phố, trong đó có các nội dung của dự thảo Luật Phát triển đô thị đang được Quốc hội xem xét.

Nguyên Chủ tịch HĐND TPHCM Nguyễn Thị Lệ góp ý tại hội nghị. Ảnh: NGÔ BÌNH

Theo nguyên Chủ tịch HĐND TPHCM, dự thảo quy hoạch đã đề cập nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, nhà ở cho thuê tại nhiều nội dung nhưng chưa lượng hoá cụ thể về số lượng, địa điểm, nguồn vốn và tiến độ thực hiện.

TPHCM hiện có khoảng 1,5 triệu lao động nhập cư sống trong điều kiện nhà ở tạm bợ, dự báo dân số quy đổi đến năm 2050 có thể đạt 27,8 triệu người. Trong khi đó, dự thảo Luật Phát triển đô thị dự kiến trao thêm cho thành phố một số công cụ liên quan đến lựa chọn chủ đầu tư nhà ở xã hội, chuyển đổi giữa các loại hình nhà ở và áp dụng chính sách ưu đãi đặc thù.

Từ đó đồng chí Nguyễn Thị Lệ kiến nghị bổ sung “chương trình nhà ở tích hợp” với chỉ tiêu cụ thể như: tối thiểu xây dựng 500.000 căn nhà ở xã hội đến năm 2030; tỷ lệ nhà ở cho thuê đạt 20% tổng quỹ nhà ở đến năm 2035; diện tích nhà ở bình quân đầu người đạt 30m2/người đến năm 2040.

Bên cạnh đó, quy hoạch cần xác định rõ cơ chế tài chính và phân bổ không gian nhà ở xã hội gắn với các khu vực phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) để tận dụng cơ chế khai thác giá trị đất. Cách tổ chức này giúp người dân tiếp cận thuận lợi việc làm, dịch vụ, giao thông công cộng, đồng thời tạo điều kiện khai thác hiệu quả giá trị đất để tái đầu tư hạ tầng.

KTS Ngô Viết Nam Sơn góp ý tại hội nghị. Ảnh: NGÔ BÌNH

Cấu trúc đô thị đa cực tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng cao

Từ góc độ tổ chức không gian đô thị, KTS Ngô Viết Nam Sơn cho rằng TPHCM đang đứng trước yêu cầu quản lý một siêu đô thị lớn, duy trì mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Dự thảo quy hoạch cần định hướng phát triển giao thông đa phương thức, ưu tiên đường sắt đô thị, đường sắt quốc gia, đường sắt hàng hóa, đồng thời phát triển các trung tâm logistics, kho vận thông minh. Trong đó, hệ thống cảng biển cần được định hướng kết nối với đường sắt, cao tốc, vành đai, đường thủy nội địa và các hành lang kinh tế.

KTS Ngô Viết Nam Sơn cho rằng tổ chức lại mạng lưới logistics còn mở ra dư địa về chỉnh trang đô thị. Thành phố cần nghiên cứu phân bổ lại chức năng cảng, giảm áp lực hàng hoá và xe container đi xuyên qua khu vực đô thị, tăng kết nối giữa Cát Lái với Cái Mép, Cần Giờ và hệ thống cảng dọc sông Sài Gòn.

Đồng quan điểm, GS Nguyễn Văn Phước, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật TPHCM cho rằng, cấu trúc đô thị đa cực có thể tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng cao. Quá trình quy hoạch phải tính đến đặc điểm khác nhau của không gian lãnh thổ sau sắp xếp và khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.

Theo GS Nguyễn Văn Phước, những khu vực có khả năng chống chịu cao, điều kiện hạ tầng thuận lợi có thể ưu tiên bố trí các cực tăng trưởng, công trình chiến lược. Ngược lại, khu vực có mức độ rủi ro cao cần được kiểm soát mật độ xây dựng, quy mô dân số và định hướng phát triển phù hợp.

Đại biểu góp ý tại hội nghị

Phải tính toán được nguồn lực thực hiện

TS Trần Văn, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội góp ý, hồ sơ quy hoạch cần củng cố luận chứng về nhu cầu và khả năng huy động nguồn lực đầu tư, đồng thời xác định rõ thứ tự ưu tiên các công trình, dự án. Ngoài ra, quy hoạch cũng cần làm rõ về nhu cầu vốn gắn với quy mô nền kinh tế, khả năng thu ngân sách và khả năng thu hút nguồn lực.

Theo TS Trần Văn, dự thảo quy hoạch chưa chứng minh đầy đủ khả năng hấp thụ nguồn vốn cũng như khả năng triển khai trên thực tế. Trong khi đó, một vài năm qua, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công của TPHCM chưa đạt kế hoạch. Chính vì thế, quy hoạch cần chỉ rõ các kịch bản trong trường hợp không huy động được nguồn lực như dự kiến và việc này sẽ tác động thế nào đến mục tiêu phát triển. Nếu quy hoạch không tính toán sát khả năng huy động nguồn lực và xác định mức độ ưu tiên có thể dẫn đến hệ lụy lớn đối với đầu tư và tài chính của thành phố.

Đại biểu góp ý tại hội nghị

Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch Hội Trọng tài thương mại TPHCM chỉ ra thiếu sót trong dự thảo quy hoạch tổng thể thành phố thời kỳ 2025 – 2050, tầm nhìn 100 năm và đề án xây dựng trung tâm tài chính quốc tế. Đó là thị trường dịch vụ pháp lý, hạ tầng pháp lý trong đề án còn thiếu nhiều thể chế và cơ chế tầm cỡ quốc tế để vận hành một siêu đô thị trong tương lai.

Từ đó, Luật sư Nguyễn Văn Hậu cho rằng cần xây dựng hệ sinh thái dịch vụ pháp lý đủ mạnh đi kèm với đề án phát triển trung tâm tài chính và thương mại…

NGÔ BÌNH - THANH HIỀN