Pakistan tập hợp các nước khu vực nhằm hạ nhiệt xung đột Trung Đông

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif phát biểu tại Islamabad. Ảnh: THX/TTXVN

Theo kênh Euronews ngày 29/3, Pakistan chuẩn bị tổ chức các cuộc đàm phán với các quốc gia trong khu vực nhằm hạ nhiệt xung đột Trung Đông, trong bối cảnh chiến sự lan rộng sau khi lực lượng Houthi tại Yemen chính thức tham chiến, mở thêm một mặt trận mới trong cuộc đối đầu giữa Iran với Mỹ và Israel.

Chính phủ Pakistan cho biết các nhà ngoại giao cấp cao từ Saudi Arabia, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tới Islamabad trong chuyến thăm kéo dài hai ngày, bắt đầu từ ngày 29/3. Trước đó, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết ông đã có các cuộc trao đổi sâu rộng với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian nhằm tìm giải pháp giảm leo thang căng thẳng.

Diễn biến này diễn ra khi lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố đã phóng loạt tên lửa đạn đạo đầu tiên nhằm vào các mục tiêu quân sự của Israel. Nhóm này cho biết hành động nhằm thể hiện sự ủng hộ với các lực lượng đồng minh của Iran tại Liban, Iraq và Palestine, qua đó làm gia tăng đáng kể nguy cơ lan rộng xung đột.

Việc Houthi tham chiến làm dấy lên lo ngại về an ninh hàng hải toàn cầu, đặc biệt tại Eo biển Bab al-Mandeb, cửa ngõ chiến lược nối Biển Đỏ với Ấn Độ Dương, nơi chiếm khoảng 12% thương mại toàn cầu. Trước đó, lực lượng này từng tấn công tàu thương mại trong giai đoạn chiến sự Gaza, gây gián đoạn nghiêm trọng chuỗi cung ứng quốc tế.

Mỹ và Israel tiếp tục tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) nhắm vào Israel và các quốc gia vùng Vịnh.

Sau một tháng giao tranh, số người thiệt mạng đã vượt 3.000, trải rộng trên nhiều mặt trận gồm Iran, Liban, Israel, Iraq và các nước vùng Vịnh. Xung đột cũng gây tác động sâu rộng tới kinh tế toàn cầu, từ gián đoạn nguồn cung dầu khí, thiếu hụt phân bón đến việc đình trệ hoạt động hàng không.

Iran tiếp tục kiểm soát chặt chẽ Eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới, khiến thị trường năng lượng biến động mạnh. Tuy nhiên, Tehran đã đồng ý cho phép vận chuyển hàng viện trợ nhân đạo và nông sản đi qua khu vực này theo đề nghị của Liên hợp quốc, mở ra khả năng giảm áp lực tạm thời.

Ông Trump đã đặt thời hạn đến ngày 6/4 để Iran mở lại hoàn toàn tuyến hàng hải, cảnh báo sẽ gia tăng mức độ tấn công nếu Tehran không tuân thủ. Động thái này được cho là nhằm tạo khoảng thời gian cho các nỗ lực ngoại giao tiếp diễn.

Tại thực địa, Israel cho biết đã tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào cơ sở sản xuất vũ khí hải quân của Iran và dự kiến hoàn tất chiến dịch trong vài ngày tới. Đáp lại, Iran tiếp tục phóng tên lửa và UAV, phần lớn đã bị đánh chặn. Các quốc gia vùng Vịnh cũng ghi nhận nhiều vụ đánh chặn tương tự.

Ở Liban, quân đội Israel vẫn duy trì chiến dịch trên bộ nhằm vào lực lượng Hezbollah, với mục tiêu mở rộng vùng đệm an ninh ở phía bắc. Giao tranh đã khiến ít nhất một binh sĩ Israel thiệt mạng và nhiều người khác bị thương.

Trong khi đó, một cuộc không kích của Israel tại miền nam Liban khiến ba nhà báo thiệt mạng, làm dấy lên phản ứng mạnh từ phía Liban. Israel cho biết mục tiêu là một phóng viên bị cáo buộc có liên hệ với Hezbollah.

Về mặt ngoại giao, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tỏ ra hoài nghi về các nỗ lực hòa giải, cáo buộc Mỹ đưa ra các yêu cầu không hợp lý. Trước đó, đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff đã trình một danh sách 15 điểm nhằm hướng tới lệnh ngừng bắn, bao gồm việc mở lại Eo Hormuz và hạn chế chương trình hạt nhân của Iran.

Tehran đã bác bỏ đề xuất này và đưa ra kế hoạch riêng gồm năm điểm, trong đó yêu cầu bồi thường và công nhận chủ quyền của Iran đối với tuyến đường biển chiến lược.

Trong bối cảnh đó, Pakistan nổi lên như một bên trung gian tiềm năng nhờ duy trì quan hệ với cả Mỹ và Iran. Islamabad cho biết mục tiêu chính là thu hẹp khác biệt giữa các bên và nhanh chóng chấm dứt xung đột đang đẩy khu vực vào tình trạng bất ổn sâu rộng.

Hải Trần/Báo Tin tức và Dân tộc