Oxfam: Chính trị, truyền thông và xã hội đang bị thao túng bởi túi tiền của giới siêu giàu

Tài sản của giới tỷ phú toàn cầu đã tăng vọt lên mức cao kỷ lục 18.300 tỷ USD, trong bối cảnh tầng lớp siêu giàu ngày càng tìm cách mở rộng quyền lực để phục vụ lợi ích riêng. Đây là nội dung được nêu trong báo cáo do tổ chức từ thiện quốc tế Oxfam công bố mới đây.

Cũng theo báo cáo, số lượng tỷ phú trên toàn cầu đã vượt mốc 3.000 người trong năm ngoái. Tổng tài sản của nhóm này tăng 16%, tương đương 2.500 tỷ USD chỉ trong vòng một năm.

Oxfam cho biết, kể từ năm 2020 đến nay, tài sản của các tỷ phú đã tăng tới 81%, đồng thời mô tả giai đoạn vừa qua là một thập kỷ thuận lợi cho giới tỷ phú. Trái ngược với xu hướng này, tiến trình giảm nghèo toàn cầu lại chững lại, với mức độ nghèo đói hiện nay về cơ bản không khác nhiều so với năm 2019, thông cáo của tổ chức nhấn mạnh.

Tổ chức Oxfam cũng chỉ ra rằng giới siêu giàu thường sử dụng khối tài sản khổng lồ của mình để củng cố quyền lực chính trị và kiểm soát truyền thông. Oxfam dẫn chứng việc tỷ phú Elon Musk tham gia vào chính quyền Mỹ từ đầu năm 2025, tỷ phú Jeff Bezos sở hữu tờ The Washington Post, hay tỷ phú Vincent Bollore thâu tóm kênh tin tức CNews của Pháp.

“Ảnh hưởng vượt trội của giới siêu giàu đối với chính trị, nền kinh tế và truyền thông đã làm trầm trọng thêm tình trạng bất bình đẳng và đẩy chúng ta ngày càng xa mục tiêu xóa đói giảm nghèo”, ông Amitabh Behar, Giám đốc điều hành Oxfam, chia sẻ trong báo cáo.

Kể từ năm 2014, Tổ chức Oxfam đều đặn công bố các báo cáo về bất bình đẳng kinh tế song song với thời điểm diễn ra Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) thường niên tại Davos, Thụy Sĩ.

Năm nay, Hội nghị Davos, bắt đầu khai mạc từ 19/1, dự kiến quy tụ khoảng 65 nguyên thủ quốc gia và 850 giám đốc điều hành doanh nghiệp. Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là sẽ phát biểu trước các đại biểu vào 21/1.

Theo giám đốc Oxfam Amitabh Behar, khoảng cách ngày càng rộng giữa người giàu và phần còn lại của xã hội đang tạo ra một xu hướng thâm hụt chính trị cực kỳ nguy hiểm và không bền vững. Ông cho rằng nhiều chính phủ đang đưa ra những lựa chọn sai lầm khi chiều theo giới tinh hoa, bảo vệ tài sản của họ, trong khi lại hạn chế quyền của người dân và chưa có phản ứng phù hợp trước sự phẫn nộ về chi phí sinh hoạt ngày càng trở nên đắt đỏ.

Theo CNBC đưa tin, trong năm 2025, đạo luật thuế được Tổng thống Trump gọi là “dự luật to đẹp” (Big, beautiful bill) đã đưa ra hàng loạt ưu đãi thuế cho người giàu, với những cá nhân có thu nhập từ 1 triệu USD trở lên được hưởng mức tăng thu nhập khoảng 3%. Trong khi đó, theo báo cáo năm 2023 của Viện Ludwig về Thịnh vượng Kinh tế Chia sẻ, phần lớn người Mỹ hiện không còn đủ khả năng chi trả cho một mức sống chất lượng. Dữ liệu điều tra dân số Mỹ công bố hồi tháng 9/2025 cho thấy khoảng 10% dân số nước này sống trong nghèo đói vào năm 2024.

Trước thực trạng đó, Oxfam kêu gọi các chính phủ xây dựng kế hoạch mang tầm quốc gia nhằm giảm bất bình đẳng, đánh thuế giới siêu giàu để hạn chế quyền lực của họ, thiết lập các hàng rào ngăn cách mạnh mẽ hơn giữa chính trị và tài sản, đồng thời tăng cường bảo vệ quyền tự do ngôn luận.

“Nghèo về kinh tế tạo ra nạn đói. Nghèo về chính trị tạo ra sự phẫn nộ”, giám đốc Oxfam Behar nói.

Báo cáo của Oxfam cũng cảnh báo rằng các quốc gia giàu đang cắt giảm viện trợ nhanh hơn và nhiều hơn bao giờ hết. Những động thái này, bao gồm cả việc đóng cửa Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID), có thể khiến thêm khoảng 14 triệu người tử vong vào năm 2030, theo ước tính của tổ chức.

Lan Anh