Ông Trump tuyên bố Mỹ - Iran nối lại đàm phán sau giao tranh

“Iran đã đề nghị tổ chức một cuộc gặp. Cuộc gặp này sẽ diễn ra vào ngày mai tại Doha (Qatar)!” Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 29/6.

Thông tin việc Mỹ và Iran nhất trí ngừng bắn, đồng thời dự kiến tổ chức cuộc gặp vào ngày 30/6 tại Doha (Qatar) để tìm cách giải quyết bất đồng liên quan đến Eo biển Hormuz đã được nhiều hãng thông tấn quốc tế đăng tải từ sáng 29/6.

“Chúng tôi đã quyết định chấm dứt toàn bộ hoạt động quân sự có sử dụng vũ lực,” Axios dẫn lời một quan chức cấp cao Mỹ.

Axios cũng cho biết cuộc đàm phán vào ngày 30/6 ban đầu dự kiến diễn ra tại Thụy Sỹ để bàn về chương trình hạt nhân của Iran. Tuy nhiên, tình hình căng thẳng leo thang tại Eo biển Hormuz đã khiến địa điểm được chuyển sang Qatar và trọng tâm đàm phán được chuyển sang các vấn đề liên quan đến tuyến hàng hải chiến lược này.

Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết Đặc phái viên Hòa bình của Tổng thống Mỹ Steve Witkoff và Cố vấn Jared Kushner sẽ tới Doha để đàm phán với phái đoàn Iran.

“Tôi vừa trao đổi với Tổng thống Trump về vấn đề này. Bên lề các cuộc gặp cấp cao cũng sẽ diễn ra các cuộc đàm phán ở cấp kỹ thuật. Về phía chúng tôi, Mỹ vẫn đang thực hiện đầy đủ các cam kết theo lệnh ngừng bắn. Bản ghi nhớ sẽ tiếp tục được thảo luận. Lệnh ngừng bắn vẫn đang có hiệu lực và chúng tôi hy vọng có thể đạt được một thỏa thuận tốt,” bà Leavitt chia sẻ trong cuộc phỏng vấn trên Fox News ngày 29/6.

Bộ Ngoại giao Qatar chưa lên tiếng về việc tổ chức cuộc đàm phán Mỹ - Iran.

Về phía Tehran, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho biết chưa có cuộc họp nào giữa phái đoàn đàm phán hai nước được lên lịch trong tuần này, theo Thông tấn xã Iran (IRNA).

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Nhà Trắng

Các cuộc giao tranh giữa Mỹ và Iran tái diễn từ ngày 26/6 sau khi hai bên đưa ra những cách diễn giải khác nhau về Bản ghi nhớ Islamabad ký ngày 19/6 nhằm chấm dứt xung đột, đặc biệt là các điều khoản liên quan đến hoạt động hàng hải tại Eo biển Hormuz.

Theo bản ghi nhớ do Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đăng tải trên mạng xã hội X, Tehran cam kết “nỗ lực tối đa” để bảo đảm tàu thương mại lưu thông an toàn giữa Vịnh Ba Tư và Biển Oman theo cả hai chiều trong thời hạn 60 ngày. Đổi lại, Mỹ sẽ bắt đầu dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân cùng các biện pháp cản trở đối với Iran, tiến tới chấm dứt hoàn toàn lệnh phong tỏa trong vòng 30 ngày.

Theo Axios, Iran cho rằng các điều khoản trong bản ghi nhớ trao cho Tehran quyền kiểm soát duy nhất đối với hoạt động hàng hải tại Eo biển Hormuz. Trên cơ sở đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố hành lang phía bắc trong vùng biển do Iran quản lý là tuyến đường “được ủy quyền duy nhất”, đồng thời yêu cầu các tàu thương mại đi theo tuyến này.

Tuy nhiên, Washington và các quốc gia vùng Vịnh lại diễn giải điều khoản này theo hướng Iran phải bảo đảm quyền tự do hàng hải trên mọi tuyến đường qua Eo biển Hormuz. Vì vậy, Mỹ và các đồng minh đã thiết lập một tuyến hàng hải dọc bờ biển Oman, nằm ngoài vùng biển do Iran quản lý, đồng thời khuyến cáo các tàu thương mại đi theo tuyến này.

Hai tàu hàng "Ever Lovely" và "Kiku" sau đó di chuyển theo tuyến đường do Mỹ thiết lập và bị lực lượng Iran tấn công. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho rằng hành động này vi phạm lệnh ngừng bắn và đã tiến hành đáp trả, khiến căng thẳng giữa hai bên leo thang trở lại.

Tùng Dương