Ông Trump từ chối gia hạn hiệp định thương mại Mỹ-Canada-Mexico theo hình thức hiện tại

Tổng thống Donald Trump đã từ chối gia hạn hiệp định thương mại Bắc Mỹ mà ông từng ca ngợi như một thỏa thuận quan trọng trong sự nghiệp của mình, thay vào đó chọn cách duy trì thỏa thuận này với các điều khoản xem xét hàng năm thay vì cam kết thêm 16 năm nữa.

Ngày 1/7 là hạn chót được quy định trong Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada (USMCA) để 3 quốc gia cùng quyết định số phận của thỏa thuận, dự kiến sẽ hết hạn vào năm 2036.

Sau các cuộc đàm phán trực tuyến giữa các quan chức chính phủ của cả 3 nước, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ đã xác nhận rằng Washington đã rút khỏi việc gia hạn thỏa thuận theo các điều khoản hiện hành.

Trong một tuyên bố bằng văn bản, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer xác nhận rằng các quan chức từ Mỹ, Mexico và Canada đã họp trực tuyến vào đầu ngày 1/7 để xem xét việc thực thi thỏa thuận.

"Mỹ không đồng ý gia hạn USMCA ở hình thức hiện tại. Do đó, USMCA không được gia hạn. Mỹ sẽ tiếp tục hợp tác với Mexico và Canada để giải quyết những thiếu sót của thỏa thuận và thâm hụt thương mại của chúng tôi với các quốc gia này", ông Greer nói.

USMCA hiện đang điều chỉnh khoảng 2 nghìn tỷ USD hàng hóa và dịch vụ mỗi năm giữa 3 quốc gia Bắc Mỹ là Mỹ, Mexico và Canada. Ảnh: Straits Times

Việc từ chối gia hạn đánh dấu một sự thay đổi đáng kể trong quan hệ thương mại Bắc Mỹ khi chính quyền Trump tiếp tục tập trung vào việc giảm bớt sự mất cân bằng thương mại với các nước láng giềng thân cận nhất.

Tuy nhiên, việc từ chối gia hạn không làm cho hiệp định hoàn toàn chấm dứt. USMCA vẫn có hiệu lực trong khi các cuộc đàm phán tiếp tục, nhưng giờ đây nó sẽ được xem xét hàng năm thay vì 6 năm một lần như thiết kế ban đầu.

Tại một cuộc họp báo ngày 1/7, Bộ trưởng Kinh tế Mexico Marcelo Ebrard cho biết, chính phủ của ông muốn giải quyết các vấn đề mà Mỹ nêu ra về sự phụ thuộc vào nước ngoài.

"Tôi không thể chỉ ra bất kỳ sự khác biệt nào giữa Mexico, Mỹ và Canada lớn đến mức chúng ta không thể giải quyết được", ông nói, theo Reuters.

Tổng thống Trump gần đây thường xuyên chỉ trích USMCA, và tháng trước đã đe dọa sẽ từ bỏ nó.

"Chúng ta không cần bất cứ thứ gì mà Canada có. Chúng ta không cần bất cứ thứ gì mà Mexico có, nhưng họ cần tất cả những gì chúng ta có. Và họ phải đối xử với chúng ta tốt hơn", ông nói với các phóng viên tại Phòng Bầu dục.

Nhưng chính ông Trump đã ký kết thỏa thuận này vào năm 2020, trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, như một phiên bản cập nhật của Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) năm 1992. Vào thời điểm đó, Tổng thống Mỹ thậm chí còn mô tả USMCA là "thỏa thuận thương mại công bằng nhất, cân bằng nhất và có lợi nhất mà chúng ta từng ký kết".

Quyết định chuyển sang xem xét hiệp định hàng năm làm dấy lên nguy cơ gây thiệt hại cho các doanh nghiệp phụ thuộc vào USMCA, và có thể hạn chế đầu tư trên khắp Bắc Mỹ.

Theo CNBC, thỏa thuận hiện đang điều chỉnh khoảng 2 nghìn tỷ USD hàng hóa và dịch vụ mỗi năm giữa 3 quốc gia.

Minh Đức (Theo The Guardian, Yeni Safak)