Ông Trump có chiến lược thâm sâu đằng sau loạt ảnh chế

Những hình ảnh do AI tạo ra được đăng tải trên tài khoản mạng xã hội của Tổng thống Trump và Nhà Trắng. Ảnh: CNN.

Trong tuần này, Tổng thống Trump tranh cãi với Giáo hoàng trên mạng xã hội. Ông đe dọa sa thải Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang. Ông đăng hình minh họa bản thân được Chúa Jesus ôm động viên...

Theo CNN, đó là cách phản ứng quen thuộc khi ông Trump chịu áp lực và tìm cách dẫn dắt tin tức theo hướng có lợi hơn.

Bất kỳ ai theo dõi ông trong suốt một thập kỷ qua đều có thể nhận ra mô típ này: Dù cố ý hay không, Tổng thống thường tung ra những “quả lựu đạn ngôn từ” nhằm chuyển hướng sự chú ý. Cách này thường phát huy hiệu quả.

Tại sao ông Trump sử dụng nhiều ảnh chế ở thời điểm này?

Là người ưa chuộng các chiến dịch quân sự nhanh gọn nhằm phô diễn sức mạnh Mỹ, Tổng thống Trump tỏ ra thất vọng khi cuộc chiến với Iran kéo dài hơn dự tính. Có lẽ vì thế, ông thấy cần chuyển hướng thông tin.

Bên trong Nhà Trắng, một số cố vấn cho rằng chiến thuật này hiện không phát huy hiệu quả mạnh. Họ kỳ vọng loạt sự kiện sắp tới sẽ giúp chuyển hướng sự chú ý của công chúng Mỹ sang các điểm sáng kinh tế được chính quyền tạo ra. Chẳng hạn, vào mùa khai thuế, người dân nhận về mức hoàn thuế cao hơn sẽ thấy phấn khởi hơn.

Song song với đó, giới báo chí liên tục hỏi ông về nhiều vấn đề khác nhau, tạo ra các chu kỳ tin tức nhỏ hơn. Điều đó khiến ông Trump tiếp tục nhận lời thực hiện các cuộc phỏng vấn, dù ông rất bận rộn và nước Mỹ đang tham gia vào một cuộc chiến.

Những hình ảnh do AI tạo ra được người ủng hộ ông Trump đăng tải trên mạng xã hội, họ xem ông như huyền thoại, có thể ví với những nhà lập quốc hay các nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Mỹ. Ảnh: CNN.

Ở Nhà Trắng, mọi việc vẫn diễn ra như bình thường. Thư ký báo chí Karoline Leavitt kết thúc buổi họp báo ngày 15/4 bằng việc trình bày bản thiết kế một cổng vòm cao 76m dự kiến xây dựng bên sông Potomac để kỷ niệm 250 năm thành lập nước Mỹ. Tất cả tạo nên luồng tin tức rối loạn và khó nắm bắt.

“Nhưng đó chính là phong cách của ông ấy”, nhà thăm dò dư luận đảng Cộng hòa Whit Ayres nói.

Trong những ảnh chế về Tổng thống lan truyền trên mạng thời gian gần đây, ông Trump được khắc họa như Chúa Jesus, Giáo hoàng, các nhân vật trong phim điện ảnh... Có lần ông còn tự đăng clip AI, trong đó, ông trở thành phi công lái máy bay chiến đấu có tên “King Trump”, rồi thả “bom chất thải” xuống người biểu tình.

Những hình ảnh này thoạt trông có vẻ hài hước, khiến người xem dù có quan điểm chính trị thế nào cũng phải bật cười. Nhưng đằng sau đó là chiến thuật không phải ai cũng hiểu hết ý đồ.

Chiến thuật

Ông Trump có thể đã nhận thấy việc vượt quá giới hạn khi đăng tải hình ảnh bản thân trong hình tượng Chúa Jesus ban phước cho tín đồ - bài đăng này sau đó đã bị gỡ bỏ. Dù vậy, ông vẫn xác định việc duy trì sự ủng hộ từ nhóm cử tri trung thành là một mắt xích thiết yếu trong chiến lược truyền thông của mình.

Trong bối cảnh cử tri ngày càng tiếp nhận thông tin qua mạng xã hội nhiều hơn, Tổng thống và nhóm cộng sự hiểu rất rõ họ đang làm gì với hệ thống này.

Ông Trump được nhìn nhận là bậc thầy về tận dụng mạng xã hội trong giới chính trị gia. Ảnh: Reuters.

Trên mạng xã hội, giới ủng hộ ông Trump tích cực lan truyền các hình ảnh do AI tạo ra. Thậm chí, đôi khi chính bản thân ông cũng chia sẻ lại những nội dung này.

Nhà báo chuyên về lĩnh vực công nghệ Taylor Lorenz, tác giả cuốn Extremely Online, nhận định: “Ảnh chế thực chất là một phương thức giao tiếp bằng hình ảnh, cho phép người dùng gieo ý tưởng vào hình ảnh mà không cần trực tiếp thể hiện quan điểm bằng lời”.

Thay vì hoàn toàn rút lui sau bức ảnh bị cho là xúc phạm tôn giáo, ông Trump tiếp tục chia sẻ hình ảnh bản thân nhận được cái ôm động viên của Chúa Jesus, đó là cách để ông tiếp nối câu chuyện trước đó, thay vì phải im lặng hoàn toàn như thể chịu thua.

Bà Kaylyn Jackson Schiff, Giám đốc Phòng thí nghiệm Quản trị AI có trách nhiệm (GRAIL) tại Đại học Purdue (Mỹ), nhận định các hình ảnh AI khắc họa ông Trump như một nhân vật siêu nhiên có tác dụng củng cố niềm tin từ nhóm cử tri nòng cốt. Thay vì phủ nhận, ông Trump chủ động khai thác tính giải trí của loại nội dung này.

Theo nhà báo Lorenz, dù thiếu tính nghiêm túc, tần suất xuất hiện dày đặc của chúng vẫn tạo ra tác động tâm lý tích lũy lên người xem.

“Không phải mỗi tấm biển quảng cáo bạn thấy đều khiến bạn mua hàng ngay, nhưng chúng dần len lỏi vào suy nghĩ và ảnh hưởng đến cách bạn nhìn nhận các mặt hàng”, bà Lorenz nói.

Chuyên gia nghiên cứu văn hóa mạng Aidan Walker cho rằng ông Trump là “bậc thầy” trong việc tạo ảnh hưởng chính trị trên mạng xã hội. Chuyên gia Walker so sánh ông Trump với MrBeast, người có tầm ảnh hưởng vượt trội so với những nhà sáng tạo nội dung khác trong cùng hệ sinh thái mạng xã hội.

Hiện chưa có nhân vật nào thuộc cả hai đảng Cộng hòa và Dân chủ sử dụng mạng xã hội hiệu quả như ông Trump.

Ảnh chế do Thống đốc bang California Gavin Newsom đăng tải. Ảnh: CNN.

Các chính trị gia Dân chủ hiểu điều này và cũng bắt đầu “bắt trend”. Thống đốc bang California Gavin Newsom từng đăng ảnh ông Trump trong tạo hình giống Vương hậu Pháp Marie Antoinette để châm biếm.

Yếu tố châm biếm phù hợp với đời sống chính trị hiện đại đầy chia rẽ của Mỹ. Tuy nhiên, nó cũng khiến hoạt động chính trị trở nên thiếu nghiêm túc.

Việc ông Trump đăng tải hình ảnh mô phỏng Chúa Jesus có thể ban đầu chỉ nhằm mục đích thu hút sự chú ý trên mạng xã hội, nhưng sau đó buộc phải gỡ bỏ do vấp phải phản ứng dữ dội.

Tiền lệ tương tự từng xảy ra khi ông chia sẻ video cáo buộc gian lận bầu cử chứa nội dung phân biệt chủng tộc, trong đó hình ảnh vợ chồng cựu Tổng thống Barack Obama bị cắt ghép vào thân hình linh trưởng. Video này cũng đã bị xóa sau khi nhận làn sóng chỉ trích mạnh mẽ tại Mỹ.

Dù là bậc thầy sử dụng mạng xã hội trong giới chính trị gia nhưng không phải lúc nào ông Trump cũng miễn nhiễm với tác dụng phụ từ môi trường mạng.

An Hòa