Cộng đồng quốc tế hoan nghênh Iran mở lại Eo biển Hormuz

“Tôi hoan nghênh thông báo của Iran về việc Eo biển Hormuz đã được mở hoàn toàn cho tất cả các tàu thương mại trong thời gian còn lại của lệnh ngừng bắn với Mỹ. Đây là một bước đi đúng hướng,” Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres viết trên mạng xã hội X tối 17/4.

Ông Guterres khẳng định lập trường của Liên Hợp Quốc là khôi phục đầy đủ các quyền và tự do hàng hải quốc tế tại Eo biển Hormuz và điều này phải được mọi bên tôn trọng.

“Tôi cũng hy vọng rằng, cùng với lệnh ngừng bắn, biện pháp này sẽ góp phần xây dựng lòng tin giữa các bên và tăng cường tiến trình đối thoại đang được Pakistan thúc đẩy,” Tổng thư ký Liên Hợp Quốc cho biết thêm.

Thủ tướng Anh Keir Starmer cho rằng việc Eo biển Hormuz được mở lại là một tín hiệu tích cực. “Điều này cần trở thành một giải pháp lâu dài và khả thi, không có các khoản phí hay hạn chế về tuyến đường. Chúng tôi cần thấy hòa bình và ổn định được khôi phục, cùng với một lệnh ngừng bắn lâu dài,” ông Starmer viết trên mạng xã hội X.

Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb cũng viết trên mạng xã hội X rằng ông hoan nghênh tuyên bố của Iran về việc mở cửa eo biển, đồng thời khẳng định ngoại giao là giải pháp cho các vấn đề lâu dài.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho rằng việc Iran mở lại Eo biển Hormuz trong thời gian còn lại của lệnh ngừng bắn với Mỹ là “tin tốt”, song ông cho rằng việc đi lại tại tuyến hàng hải này phải được duy trì “vĩnh viễn, đáng tin cậy và an toàn”.

Hải quân Iran tại khu vực Eo biển Hormuz. Ảnh: Tasnim

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 17/4 cho biết trên mạng xã hội X rằng Eo biển Hormuz sẽ được mở hoàn toàn trong thời gian còn lại của lệnh ngừng bắn với Mỹ, tức đến ngày 22/4. Tổng thống Mỹ Donald Trump ngay sau đó đã xác nhận thông tin này, tuy nhiên ông cũng khẳng định lệnh phong tỏa hải quân vẫn sẽ được Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) duy trì toàn diện đối với riêng Iran.

Tàu khu trục dẫn đường USS Michael Murphy (DDG 112) của Mỹ tuần tra Biển Ả Rập ngày 17/4, khi Mỹ thực thi lệnh phong tỏa hải quân đối với các tàu thuyền cố gắng vào hoặc ra khỏi các cảng của Iran. Ảnh: X/@CENTCOM

Theo Reuters và AFP, nhiều tàu hàng vẫn chưa sẵn sàng đi qua Eo biển Hormuz sau khi Iran mở cửa do lo ngại thủy lôi và thiếu hướng dẫn an toàn.

Dữ liệu của trang theo dõi hàng hải dân sự Marine Traffic cho thấy khoảng 20 tàu hàng bắt đầu di chuyển về phía Eo biển Hormuz tối 17/4, sau khi Iran thông báo mở cửa tuyến hàng hải này. Nhưng đến rạng sáng nay 18/4, phần lớn các tàu đã quay đầu.

Ông Nils Haupt, phát ngôn viên tập đoàn vận tải Hapag-Lloyd của Đức, doanh nghiệp có tàu bị mắc kẹt ở vùng Vịnh, nói với AFP rằng các hãng vận tải biển vẫn cần thông tin chi tiết về tuyến đường mà tàu thuyền có thể đi và thứ tự di chuyển bởi lo ngại về thủy lôi.

“Một nghìn tàu không thể ngay lập tức đi vào eo biển, điều đó sẽ gây hỗn loạn. Iran cần đưa ra thông tin rõ ràng. Chúng tôi sẽ sẵn sàng rời đi nếu một số câu hỏi được giải đáp trong cuối tuần này,” ông nói.

Reuters cho biết Tập đoàn vận tải biển BIMCO cũng cảnh báo các tàu thuyền không nên vội vã đi qua Eo biển Hormuz bởi mối đe dọa từ thủy lôi vẫn chưa chắc chắn được kiểm soát.

Tùng Dương