Ông Trump cảnh báo 'tương lai rất tồi tệ' với NATO nếu không hỗ trợ Mỹ mở lại eo biển Hormuz

Trao đổi với tờ Financial Times ngày 15-3, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) có thể đối mặt “một tương lai rất tồi tệ” nếu các đồng minh không hỗ trợ Mỹ mở lại eo biển Hormuz.

“Việc những nước hưởng lợi từ eo biển này góp phần bảo đảm không có điều gì xấu xảy ra ở đó là hoàn toàn hợp lý” - ông Trump nói, cho rằng châu Âu và Trung Quốc phụ thuộc nhiều vào nguồn dầu từ vùng Vịnh, không giống như Mỹ.

“Nếu không có phản hồi, hoặc phản hồi mang tính tiêu cực, tôi nghĩ điều đó sẽ rất tệ cho tương lai của NATO” - ông nói thêm.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: WHITE HOUSE

Dù đưa ra cảnh báo, ông Trump tỏ ra không chắc chắn về khả năng các đồng minh Mỹ sẽ đáp lại lời kêu gọi hỗ trợ.

“Chúng ta có một thứ gọi là NATO. Chúng tôi đã rất tử tế. Chúng tôi không nhất thiết phải giúp họ ở Ukraine. Ukraine cách chúng tôi hàng nghìn dặm… nhưng chúng tôi vẫn giúp. Giờ thì hãy xem họ có giúp chúng tôi không. Vì từ lâu tôi đã nói rằng chúng tôi sẽ có mặt khi họ cần, nhưng họ sẽ không có mặt khi chúng tôi cần. Và tôi không chắc họ sẽ làm vậy" - ông Trump nói.

Khi được hỏi Mỹ cần sự hỗ trợ cụ thể nào, ông Trump trả lời: “Bất cứ điều gì cần thiết”. Ông cho rằng các đồng minh nên điều tàu rà phá thủy lôi, bởi châu Âu sở hữu số lượng loại tàu này nhiều hơn Mỹ.

Ông cũng muốn có “những bên có thể loại bỏ một số phần tử gây rối dọc bờ biển [Iran]”. Theo Financial Times, ông Trump hàm ý rằng ông muốn các đội biệt kích châu Âu hoặc các lực lượng quân sự khác hỗ trợ tiêu diệt những lực lượng Iran đang “gây phiền toái” ở vùng Vịnh bằng máy bay không người lái (UAV) và thủy lôi.

“Chúng tôi đang đánh Iran rất mạnh. Họ gần như không còn gì ngoài việc gây một chút rắc rối ở eo biển. Nhưng những nước hưởng lợi từ tuyến đường này nên giúp chúng tôi giữ an ninh ở đó. Chúng tôi sẽ giúp họ, nhưng họ cũng phải có mặt" - ông Trump nói.

Trong cuộc phỏng vấn với Financial Times, ông Trump cho biết ông cũng có thể trì hoãn cuộc gặp thượng đỉnh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến diễn ra vào cuối tháng này, nhằm gây sức ép buộc Bắc Kinh hỗ trợ khai thông tuyến đường biển chiến lược này.

“Tôi nghĩ Trung Quốc cũng nên giúp, bởi Trung Quốc nhận 90% lượng dầu của mình từ các eo biển này” - ông Trump nói, đồng thời cho rằng nếu chờ đến hội nghị thượng đỉnh mới giải quyết thì sẽ là quá muộn.

“Chúng tôi muốn biết trước thời điểm đó. Hai tuần là quãng thời gian khá dài” - ông nói, đồng thời cảnh báo chuyến đi Trung Quốc có thể bị lùi lại, song không cho biết sẽ lùi bao lâu.

Các bên liên quan chưa lên tiếng về thông tin trên.

Những phát ngôn của ông Trump xuất hiện một ngày sau khi ông kêu gọi Trung Quốc, Pháp, Nhật, Hàn Quốc và Anh tham gia một “nỗ lực chung” nhằm mở lại điểm nghẽn chiến lược mà khoảng 1/5 lượng dầu của thế giới phải đi qua.

Trên thực tế, Iran đã đóng eo biển này sau khi Mỹ và Israel phát động cuộc chiến cách đây hơn 2 tuần, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc giá dầu mới đối với kinh tế toàn cầu. Nỗ lực của Mỹ nhằm mở lại tuyến đường biển cho đến nay phần lớn chưa đạt kết quả.

Giá dầu quốc tế tối 15-3 đã lên mức gần 106 USD/thùng, tăng khoảng 45% kể từ khi chiến sự bắt đầu.

DƯƠNG KHANG