Ông Stoltenberg nhận định không chắc Mỹ ở lại NATO

Cựu Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg phát biểu tại cuộc họp báo. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN

Ông Stoltenberg đã đưa ra nhận định trên trong cuộc trả lời phỏng vấn tờ Der Spiegel (Đức).

Trong nhiệm kỳ đầu, khi Tổng thống Trump bày tỏ ý định mua Greenland, ý tưởng này không được xem là ưu tiên nghiêm túc, kể cả với một số trợ lý thân cận nhất của ông. Tuy nhiên, điều đó đã thay đổi đáng kể ở nhiệm kỳ thứ hai, khi tham vọng của ông Trump đối với Greenland được nhìn nhận nghiêm túc hơn, cả trong nội bộ chính quyền Mỹ lẫn giữa các đồng minh.

Kênh RT (Nga) cho biết ông chủ Nhà Trắng thứ 47 không loại trừ khả năng rút Mỹ khỏi NATO nếu khối này phản đối tham vọng của ông. Động thái đó đã làm gia tăng căng thẳng với các đồng minh châu Âu và đặt dấu hỏi về sự đoàn kết trong tương lai của NATO.

Về phần mình, ông Stoltenberg hoan nghênh phản ứng của châu Âu, đồng thời dẫn lại tuyên bố chung của nhóm các nước Bắc Âu, Đức và nhiều quốc gia châu Âu khác ủng hộ Copenhagen, tái khẳng định rằng Greenland là một phần của Vương quốc Đan Mạch. Ông nhấn mạnh, việc tôn trọng chủ quyền của các đồng minh NATO là điều thiết yếu.

Cựu Tổng thư ký NATO nói: “Chúng ta cần đối thoại với Mỹ, điều đó cũng đồng nghĩa với việc phải lên tiếng khi có bất đồng”.

Đan Mạch, quốc gia có chủ quyền đối với Greenland - vùng lãnh thổ tự trị từ năm 2009 - đã nêu rõ lập trường. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen lâu nay tuyên bố Mỹ không có quyền sáp nhập Greenland và kêu gọi Washington chấm dứt các lời đe dọa. Chính quyền Greenland tuyên bố sẵn sàng đối thoại với Mỹ, nhấn mạnh mọi trao đổi phải được tiến hành thông qua “các kênh phù hợp” và trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế.

Ngoài ra, Chủ tịch Liên minh châu Âu (EU) Ursula von der Leyen đã khẳng định Greenland "thuộc về người dân của hòn đảo", Liên minh châu Âu (EU) tôn trọng nguyện vọng và lợi ích của người dân Greenland và “họ có thể tin tưởng vào chúng tôi”.

Phát biểu tại một hội nghị an ninh ở Thụy Điển, Ủy viên châu Âu phụ trách quốc phòng và không gian Andrius Kubilius cảnh báo rằng nếu Mỹ dùng vũ lực để chiếm Greenland, đó sẽ là “dấu chấm hết của NATO”. Ông nhấn mạnh Điều 42.7 của Hiệp ước EU buộc các nước thành viên phải hỗ trợ Đan Mạch nếu nước này đối mặt với hành động xâm lược quân sự.

Trong một diễn biến liên quan, ngày 17/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng lên mạng xã hội Truth Social cho biết ông sẽ tính thuế nhập khẩu 10% từ ngày 1/2 đối với hàng hóa từ 8 quốc gia châu Âu vì sự phản đối của họ đối với việc Mỹ kiểm soát Greenland. Theo đó, Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Vương quốc Anh, Hà Lan và Phần Lan sẽ phải đối mặt với mức thuế này. Không dừng ở đó, mức thuế này có thể tăng lên 25% vào ngày 1/6 nếu không đạt được thỏa thuận về việc "mua lại hoàn toàn và toàn bộ Greenland" bởi Mỹ.

Hiện chưa rõ làm thế nào ông Trump có thể áp đặt các mức thuế theo luật pháp Mỹ, mặc dù ông có thể viện dẫn quyền năng kinh tế khẩn cấp hiện đang bị thách thức tại Tòa án Tối cao.

Hà Linh/Báo Tin tức và Dân tộc