Ông Donald Trump đề xuất ngân sách chi tiêu quốc phòng với quy mô 'lịch sử'

Yêu cầu ngân sách năm 2027 được đưa ra khi tổng thống Mỹ phải đối mặt với những lựa chọn đầy rủi ro ở nước ngoài, với việc chính quyền điều động quân đội Mỹ đến Trung Đông, và người dân trong nước mệt mỏi vì khủng hoảng kinh tế do giá xăng tăng vọt vì xung đột.

Yêu cầu này cuối cùng cần được Quốc hội phê duyệt, nơi sự bất đồng về các quyết định chi tiêu của ông Trump gần đây đã dẫn đến việc chính phủ đóng cửa dài nhất trong lịch sử Mỹ.

Việc tăng mạnh chi tiêu quốc phòng lên 1,5 nghìn tỷ USD, tăng từ khoảng 1 nghìn tỷ USD vào năm 2026, bao gồm việc tăng lương từ 5% đến 7% cho quân nhân vào thời điểm hàng nghìn quân nhân Mỹ đang tích cực tham chiến.

Nhà Trắng tuyên bố rằng khoản tài trợ quốc phòng này gần bằng "mức tăng lịch sử ngay trước Thế chiến thứ hai". Yêu cầu lớn này trái ngược với quan điểm hoài nghi hơn mà ông Trump từng thể hiện đối với chi tiêu quân sự trong nhiệm kỳ đầu tiên, khi ông thậm chí từng gọi mức độ tài trợ này là "điên rồ".

Ông Trump nhậm chức với lời hứa cắt giảm chi tiêu liên bang và kiềm chế thâm hụt ngân sách ngày càng tăng của quốc gia, đưa người giàu nhất thế giới là tỷ phú Elon Musk vào bộ máy chính quyền để dẫn đầu nỗ lực cắt giảm chi tiêu ngân sách khiến khoảng 300.000 người bị sa thải khỏi biên chế liên bang.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tại phòng Bầu Dục - Ảnh: Reuters

Mặc dù vậy, thâm hụt ngân sách quốc gia (khoảng cách giữa số tiền chính phủ liên bang thu vào và số tiền chi tiêu) vẫn tiếp tục mở rộng. Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO) dự báo thâm hụt 1,853 nghìn tỷ USD trong năm tài chính kết thúc vào ngày 30/9, sâu hơn mức 1,775 nghìn tỷ USD của năm ngoái.

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 3/4 đã đề xuất bắt đầu tư nhân hóa các hoạt động an ninh sân bay do Cơ quan An ninh Giao thông Vận tải (TSA) đảm nhiệm, nhằm mục đích cắt giảm chi phí.

Đề xuất ngân sách năm 2027 không đề cập đến phần tốn kém nhất trong chi tiêu bắt buộc của liên bang – đó là chi tiêu cho lương hưu an sinh xã hội và chi tiêu cho chăm sóc sức khỏe Medicare cho người cao tuổi - nơi mà việc đề xuất cắt giảm được coi là nguy hiểm về mặt chính trị.

Nếu được thông qua, tổng chi tiêu liên bang sẽ đạt 2,2 nghìn tỷ USD vào năm 2027, so với khoảng 1,8 nghìn tỷ USD đã chi cho năm tài chính hiện tại.

Các khoản chi tiêu quốc phòng

Đề xuất tăng chi quân sự sẽ làm hài lòng những người ủng hộ chi cho quốc phòng mạnh tay tại Quốc hội, nhưng cũng cho thấy cách ông Trump đang cố gắng chi trả cho việc tăng cường theo đuổi các hoạt động quân sự, ngay cả sau khi đảng Cộng hòa tăng chi tiêu quốc phòng năm ngoái trong dự luật theo đường lối đảng.

Lầu Năm Góc đã yêu cầu thêm 200 tỷ USD để chi trả cho cuộc chiến tranh Iran, nhưng Nhà Trắng vẫn chưa chính thức đưa ra yêu cầu đó với Quốc hội, nơi nó cũng có khả năng phải đối mặt với sự xem xét kỹ lưỡng từ các nhà lập pháp của cả hai đảng.

Các khoản tăng ngân sách cụ thể khác do ông Trump đề xuất bao gồm hệ thống phòng thủ tên lửa Golden Dome (Vòm Vàng) gây tranh cãi, tiền để tăng cường nguồn cung khoáng sản quan trọng cho ngành công nghiệp quốc phòng và 65,8 tỷ USD để đóng 34 tàu chiến và tàu hỗ trợ mới.

Anh Duy