Ðổi mới từ những vấn đề của lớp học

Trong đó, nhiều sáng kiến xuất phát từ những vấn đề cụ thể trong dạy học, tập trung đổi mới phương pháp, tăng trải nghiệm, ứng dụng công nghệ và phát triển năng lực học sinh.

Từ thay đổi 1 giờ học

Từ thực tế các bài thực hành Vật lý còn mất nhiều thời gian đo, ghi chép và xử lý số liệu thủ công, thầy Trần Quốc Quân (Trường THPT Tây Sơn, xã Tây Sơn) và thầy Đặng Quang Hiển (Trường THPT số 1 An Nhơn, phường Bình Định) đã chế tạo bộ thí nghiệm cơ học thông minh kết hợp nền tảng IoT lab.vatli365.vn. Đây là 1 trong 33 sáng kiến được đề nghị công nhận phạm vi ảnh hưởng toàn tỉnh năm 2026.

Thầy Hiển cho biết, hệ thống sử dụng cảm biến và vi điều khiển ESP32 để thu nhận, truyền dữ liệu qua wifi và hiển thị kết quả theo thời gian thực. Học sinh vẫn trực tiếp xử lý số liệu, phân tích đồ thị và đối chiếu kết quả, qua đó rèn tư duy thực nghiệm.

Qua 172 lượt thực hành, độ chính xác của nhiều phép đo được cải thiện, thời gian xử lý số liệu giảm khoảng 20-30 phút mỗi tiết. Kết quả khảo sát cho thấy, 94% học sinh tham gia thực nghiệm cho rằng hệ thống giúp hiểu sâu hơn bản chất vật lý. Với chi phí chế tạo chưa đến 900 nghìn đồng/bộ, thiết bị có khả năng triển khai ở các trường có điều kiện tương đương.

Trong khi đó, ở môn Tiếng Anh, thầy Nguyễn Thành Nhựt, Tổ trưởng Tổ chuyên môn Trường THCS và THPT Y Đôn (xã Đak Pơ) chọn mô hình lớp học đảo ngược để tăng khả năng tự học của học sinh.

Với sáng kiến “Sử dụng kỹ thuật Flipped Classroom trên nền tảng K12Online nhằm nâng cao kết quả học tập các cấu trúc ngữ pháp Tiếng Anh Unit 1-4 cho học sinh lớp 10 tại Trường THCS và THPT Y Đôn”, thầy Nhựt đưa một phần nội dung lên K12Online để học sinh tìm hiểu trước.

Khi đến lớp, các em dành nhiều thời gian hơn để luyện tập, trao đổi và giải quyết những nội dung còn vướng mắc. Qua đó, giáo viên từng bước rèn cho học sinh thói quen chuẩn bị bài và tự học.

Cô Trần Thị Nghĩa Bình và cô Nguyễn Thị Mỹ Dung (Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng, xã Ia Grai) đưa văn hóa bản địa vào hoạt động trải nghiệm - STEM, giúp học sinh hiểu rõ hơn về văn hóa truyền thống. Ảnh: NVCC

Tại Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng (xã Ia Grai), 2 cô giáo Trần Thị Nghĩa Bình và Nguyễn Thị Mỹ Dung lại đưa văn hóa bản địa vào hoạt động trải nghiệm - STEM. 2 cô tổ chức cho học sinh chế tác mô hình nhà sàn khi học chủ đề “Văn hóa dân gian tỉnh Gia Lai trong phát triển KT-XH địa phương”.

Kết quả khảo sát cho thấy, tỷ lệ học sinh hứng thú với bài học tăng, các em hiểu rõ vai trò của văn hóa địa phương trong phát triển du lịch, quảng bá hình ảnh Gia Lai.

Theo cô Dung, khi tự tay làm ra sản phẩm, học sinh hiểu rõ hơn giá trị văn hóa truyền thống, từ đó thêm yêu quê hương và có ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa.

Công nghệ giải những bài toán cụ thể

Nếu ở những sáng kiến trên, sự đổi mới thể hiện qua cách tổ chức hoạt động học tập thì ở một số trường, giáo viên lại khai thác công nghệ để giải quyết những khó khăn rất cụ thể trong thực hành và công việc chuyên môn.

Cô Nguyễn Thị Thu Thảo hướng dẫn nhóm học sinh Trường THPT Ngô Lê Tân (xã Cát Tiến) thực hiện sáng kiến “Ứng dụng quy trình Thiết kế AI - Mô phỏng ảo - Lắp ráp mạch thực tế nhằm nâng cao hiệu quả thực hành Kỹ thuật điện tử”. Ảnh: NVCC

Tại Trường THPT Ngô Lê Tân (xã Cát Tiến), cô Nguyễn Thị Thu Thảo nhận thấy nhiều học sinh còn “ngại sai” trong các tiết thực hành Kỹ thuật điện tử. Các em lúng túng khi chuyển từ sơ đồ nguyên lý sang lắp ráp mạch thực tế, trong khi linh kiện có hạn và dễ hư hỏng nếu đấu nối sai.

Từ thực tế đó, cô Thảo xây dựng quy trình “Ảo trước - Thật sau” trong sáng kiến “Ứng dụng quy trình Thiết kế AI - Mô phỏng ảo - Lắp ráp mạch thực tế nhằm nâng cao hiệu quả thực hành Kỹ thuật điện tử cho học sinh lớp 12 tại Trường THPT Ngô Lê Tân”. Học sinh sử dụng AI hỗ trợ tra cứu thông số, thiết kế sơ đồ, mô phỏng và chạy thử trước khi lắp ráp bằng linh kiện thật.

Cô Thảo bày tỏ: Điểm quan trọng của quy trình này là tạo cho học sinh một môi trường an toàn để thử nghiệm, phát hiện và sửa lỗi trước khi thực hành trên mạch thật. Sau khi áp dụng trong năm học 2025-2026, các em tự tin hơn khi thực hành. Đây cũng là cách giảm áp lực về thiết bị thực hành.

Trong khi đó, thầy Đặng Thành Trung - giáo viên Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Hoài Ân (xã Hoài Ân) lại chọn 1 khâu trong công việc chuyên môn để đổi mới.

Từ thực tế xử lý đề kiểm tra còn mất nhiều thời gian, thầy xây dựng sáng kiến “Ứng dụng kỹ thuật can thiệp Office Open XML xây dựng phần mềm TK_Mix hỗ trợ kiểm định chất lượng và trộn đề trắc nghiệm”.

Phần mềm giúp giáo viên giảm các thao tác kỹ thuật trong quá trình xây dựng, kiểm tra và trộn đề. Sáng kiến được công nhận cấp cơ sở và đề nghị công nhận phạm vi ảnh hưởng toàn tỉnh.

HỒ THỊ ĐIỂM