OCOP Hà Nội thúc đẩy tiêu dùng hàng Việt

Trình diễn quay tơ - kỹ nghệ truyền thống của làng dệt Phùng Xá. Ảnh: Khánh Huy.

Dẫn đầu cả nước về số lượng và độ lan tỏa

Thực hiện Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) do Thủ tướng Chính phủ phát động, Hà Nội đã lựa chọn cách đi bài bản, bền bỉ và có chiều sâu. Thành phố xác định OCOP không chỉ là công cụ đánh giá, xếp hạng sản phẩm, mà quan trọng hơn là quá trình đánh thức lợi thế bản địa, tái cấu trúc sản xuất nông thôn và tạo dựng sinh kế bền vững cho người dân. Cách tiếp cận này đã giúp OCOP Hà Nội sớm tạo dấu ấn rõ nét trên bản đồ OCOP cả nước.

Đến nay, Hà Nội là địa phương dẫn đầu cả nước về số lượng sản phẩm OCOP, chiếm khoảng 19% tổng số sản phẩm OCOP toàn quốc. Toàn thành phố đã có hơn 4.300 sản phẩm được xếp hạng từ 3 sao trở lên, con số không chỉ phản ánh quy mô mà còn cho thấy sức lan tỏa mạnh mẽ của chương trình đến từng xã, phường, làng nghề và từng chủ thể sản xuất.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Đình Hoa, thành phố đã đánh giá, phân hạng được 3.463 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, đưa Hà Nội trở thành địa phương có số lượng sản phẩm OCOP lớn nhất cả nước. Đây là kết quả của quá trình triển khai đồng bộ, sự vào cuộc quyết liệt của các cấp chính quyền cùng sự chủ động, sáng tạo của cộng đồng doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất.

Một trong những điểm sáng nổi bật của OCOP Hà Nội là khả năng chinh phục thị trường. Các sản phẩm OCOP của Thủ đô hiện đã có mặt trong hệ thống phân phối, bán lẻ của hầu hết các tỉnh, thành phố trên cả nước, từ siêu thị hiện đại đến chuỗi cửa hàng chuyên doanh. Nhiều sản phẩm trở thành lựa chọn quen thuộc của người tiêu dùng, góp phần cụ thể hóa cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”.

Việc người tiêu dùng ngày càng tin tưởng, ưu tiên sử dụng sản phẩm OCOP Hà Nội không chỉ bởi yếu tố nguồn gốc rõ ràng, chất lượng được kiểm soát, mà còn bởi giá trị văn hóa, câu chuyện làng nghề và bản sắc vùng miền được gửi gắm trong từng sản phẩm. Đây chính là nền tảng quan trọng để hàng Việt đứng vững trên “sân nhà”, từ đó từng bước mở rộng ra thị trường khu vực và quốc tế.

Không dừng lại ở thị trường trong nước, nhiều sản phẩm OCOP của Hà Nội đã tiếp cận thành công thị trường nước ngoài và nhận được đánh giá tích cực. Những sản phẩm nông sản chế biến, thực phẩm truyền thống, thủ công mỹ nghệ mang đậm dấu ấn làng nghề Thủ đô đang từng bước khẳng định vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Thực tiễn cho thấy, OCOP đã trở thành động lực quan trọng thúc đẩy kinh tế nông thôn Hà Nội, góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân và giảm nghèo bền vững. Quan trọng hơn, chương trình đã góp phần thay đổi tư duy sản xuất, từ nhỏ lẻ, manh mún sang liên kết chuỗi, chú trọng chất lượng và giá trị gia tăng.

Làm mới tư duy, làm đẹp từ chất lượng đến hình ảnh

Một trong những chuyển biến rõ nét nhất từ OCOP là sự thay đổi trong tư duy của các chủ thể sản xuất. OCOP không chỉ làm “đẹp” sản phẩm bằng bao bì, nhãn mác, mà còn làm “mới” cách nghĩ, cách làm. Nhiều chủ thể OCOP đã mạnh dạn đầu tư máy móc, công nghệ hiện đại, cải tiến quy trình sản xuất, nâng cao tiêu chuẩn an toàn và chất lượng sản phẩm.

Song song với đó, việc cải tiến mẫu mã, bao bì, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và từng bước ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý, sản xuất, kinh doanh đã giúp sản phẩm OCOP Hà Nội ngày càng chuyên nghiệp, đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường. Nhiều giá trị văn hóa làng nghề được bảo tồn, phát huy, gắn với kinh tế tuần hoàn, bảo vệ môi trường và giữ gìn cảnh quan nông thôn.

Theo ông Nguyễn Đình Hoa, từ ngày 1/7/2025, mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai, thẩm quyền đánh giá, công nhận sản phẩm OCOP 3 sao, 4 sao được giao cho UBND cấp tỉnh; các sản phẩm tiềm năng 5 sao sẽ do Trung ương xem xét, công nhận. Điều này đặt ra yêu cầu cao hơn về tính khách quan, minh bạch và trách nhiệm trong công tác đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP.

Việc rà soát, đánh giá hồ sơ OCOP không chỉ nhằm công nhận kết quả đã đạt được, mà quan trọng hơn là sàng lọc, định hướng để sản phẩm tiếp tục được nâng cấp, hoàn thiện và phát triển bền vững. Sau khi được chứng nhận, sản phẩm OCOP vẫn cần sự đồng hành lâu dài của các sở, ngành, chính quyền địa phương trong xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường và giám sát việc duy trì chất lượng theo đúng tiêu chí.

Trong giai đoạn mới, yêu cầu đặt ra đối với các chủ thể OCOP không dừng lại ở việc “giữ sao”, mà là liên tục đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng, hướng tới sản xuất xanh, thân thiện môi trường. Việc hình thành các vùng sản xuất chuyên canh, sinh thái, hữu cơ, tuần hoàn, gắn với du lịch trải nghiệm, du lịch làng nghề được xem là hướng đi tất yếu.

Đây cũng là cách để OCOP Hà Nội vừa đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước, vừa từng bước tiếp cận thị trường quốc tế, đồng thời lan tỏa mạnh mẽ tinh thần tiêu dùng hàng Việt, nâng tầm giá trị sản phẩm Việt trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Nguyễn Đăng