Óc Eo - Ba Thê trước cơ hội trở thành Di sản Thế giới

Nhà trưng bày Văn hóa Óc Eo nơi lưu giữ, bảo tồn nhiều hiện vật tiêu biểu cho nền văn hóa Óc Eo.

Du khách tham quan Nhà trưng bày Văn hóa Óc Eo.

Với quy hoạch vùng đề cử 453,1ha cùng 946,3ha vùng đệm, di sản bao gồm 4 khu vực thành phần (Khu A, Khu B quanh núi Ba Thê, Khu C - Giồng Xoài và Khu D - Nền Chùa) kết nối qua thủy lộ Lung Lớn.

Di tích Gò Út Trạnh được phát hiện và đào thám sát vào năm 2010. Sau đó, vào năm 2011 và năm 2019, Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ tiến hành khai quật toàn bộ.

Di tích kiến trúc tôn giáo - tín ngưỡng - Gò Cây Thị A. Điểm đáng chú ý trong kiến trúc này là gạch đều được xếp theo hình chữ Vạn.

Hàng nghìn hiện vật quý giá được khai quật, từ tượng thờ, công cụ sản xuất, tiền tệ đến các sản phẩm cao cấp nhập khẩu từ Ấn Độ, Trung Hoa, Tây Á và Địa Trung Hải, đã khẳng định vai trò cầu nối giao lưu văn hóa Đông - Tây sầm uất. Việc đề cử UNESCO tôn vinh giá trị nổi bật toàn cầu của Óc Eo - Ba Thê như một bằng chứng đặc biệt về một nền văn minh từng ảnh hưởng sâu rộng nhưng đã biến mất trong lịch sử khu vực.

Cảnh quan tại Di tích Gò Sáu Thuận được trồng hoa, vệ sinh sạch, đẹp.

Nhiều hiện vật về Văn hóa Óc Eo được bảo quản cẩn thận tại Bảo tàng An Giang (Cơ sở 2, phường Long Xuyên, An Giang).

Công nhân cẩn trọng làm sạch tầng văn hóa khảo cổ dưới mái che di tích dưới sự hướng dẫn của các chuyên gia.

Hệ thống mái che được xây dựng kiên cố nhằm bảo quản Di tích Văn hóa Óc Eo.

Năm 2016, Nhà trưng bày Văn hóa Óc Eo khánh thành đi vào hoạt động, gắn liền với các hoạt động quản lý, sưu tầm, bảo tồn phát huy giá trị của các bộ sưu tập hiện vật Văn hóa Óc Eo ở tỉnh An Giang.

Hiện tại kho Nhà trưng bày đang lưu giữ, bảo quản 15.000 hiện vật, nhóm hiện vật gốc, tiêu bản được sưu tầm từ trước đến nay; có 3.006 danh mục hiện vật cùng hàng triệu mẫu hiện vật do Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam tổ chức khai quật khảo cổ theo Đề án từ năm 2017-2020.

Đoàn viên, thanh niên trải nghiệm giáo dục di sản tại Nhà trưng bày Văn hóa Óc Eo.

Từ ngày 17 đến 24/8/2026, chuyên gia ICOMOS tiến hành khảo sát thực địa để thẩm định tính toàn vẹn, tính xác thực và năng lực quản lý di sản, nhằm xác minh hai tiêu chí cốt lõi: minh chứng cho sự giao thoa văn hóa Đông - Tây độc đáo (tiêu chí ii) và dấu tích duy nhất của một đế chế hải thương Phù Nam từng chi phối khu vực (tiêu chí iii).

Hiện toàn bộ hồ sơ đề cử đã được chính thức trình lên Trung tâm Di sản Thế giới vào ngày 29/1/2026 và được ICOMOS xác nhận tiếp nhận, khởi động quy trình đánh giá kỹ thuật vào ngày 31/3/2026.

PHƯƠNG LAN