Du lịch Scotland đi ngược xu hướng châu Âu

Đối với ngành du lịch châu Âu, năm 2026 là một năm đầy biến động, khi chiến tranh, tình trạng chậm trễ tại biên giới Liên minh châu Âu (EU), các vấn đề khí hậu và khó khăn kinh tế đang ảnh hưởng ngày càng nhiều đến kế hoạch nghỉ dưỡng. Tuy nhiên, Scotland lại cho thấy xu hướng ngược lại khi chứng kiến lượng khách tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước.

Theo số liệu của cơ quan xúc tiến du lịch Anh VisitBritain, số lượt đặt vé máy bay đến các sân bay ở Scotland trong tháng 6 và 7 tăng 15%.

Lý do khách quốc tế chọn Scotland

Theo tờ Guardian, khi các đợt nắng nóng bao trùm phần lớn châu Âu, nhu cầu tìm đến những vùng khí hậu mát mẻ hơn ở phía bắc có thể đã khiến Scotland trở nên hấp dẫn hơn. Dù Scotland cũng trải qua các đợt nắng nóng và những vụ cháy rừng nghiêm trọng tại vùng Cairngorms, nơi đây vẫn mát mẻ hơn nhiều khu vực ở châu Âu.

Bà Vicki Miller, Tổng giám đốc VisitScotland, cho biết hiện chưa có đủ dữ liệu để khẳng định thời tiết đã làm thay đổi xu hướng du lịch. Tuy nhiên, bà nói rằng nhu cầu từ châu Âu, đặc biệt là Tây Ban Nha và Italy, đã tăng mạnh trong năm nay và “có thể” chịu tác động của khí hậu.

Bên cạnh đó, Scotland cũng đang hưởng lợi từ việc mở thêm các chuyến bay thẳng từ Bắc Mỹ, một phần trong kế hoạch dài hạn nhằm thu hút du khách quốc tế. Riêng các chuyến bay từ Mỹ dự kiến tăng thêm 100.000 chỗ mỗi năm, giúp Scotland tiếp tục đón lượng lớn du khách từ thị trường quốc tế quan trọng này.

Ngoài ra, ngày càng nhiều người Anh chọn đi du lịch ngay trong Vương quốc Anh, thay vì ra nước ngoài do tình trạng ùn tắc tại biên giới sau khi hệ thống kiểm soát xuất nhập cảnh mới của EU được triển khai.

Tháng 8 vốn là mùa cao điểm du lịch ở thủ đô Edinburgh của Scotland. Tuần này, phố Princes Street đặc biệt đông đúc. Du khách tập trung quanh những nghệ sĩ thổi kèn túi, còn các nhân viên địa phương thì quảng bá chương trình tại lễ hội Fringe - lễ hội nghệ thuật lớn nhất thế giới.

Lễ hội Fringe ở thủ đô Edinburgh (Scotland) trong tháng 8. Ảnh: New York Times.

Theo ông Marc Crothall, Tổng giám đốc Liên minh Du lịch Scotland, doanh số bán vé các lễ hội đã tăng 30%. “Edinburgh đang cực kỳ sôi động, và đó là một sức hút rất lớn đối với du khách quốc tế”, ông nói.

Tuy nhiên, không phải tất cả du khách đều đến Edinburgh vì lễ hội Fringe. Zanet Garcia, đến từ Mexico chọn Scotland vì cô yêu thích những câu chuyện và truyền thuyết về vùng đất này. Cô bắt đầu quan tâm đến Scotland qua những tác phẩm nổi tiếng như Harry Potter và Outlander. Cô đã ghé thăm một số địa điểm gắn liền với những tác phẩm này, đồng thời khám phá các điểm tham quan truyền thống của Scotland.

Scotland trong các bộ phim Harry Potter và Outlander. Ảnh: Starz, Big Wide World Travel.

Theo bà Miller, phim ảnh và truyền hình có ảnh hưởng đáng kể đến quyết định của du khách. “Chúng tôi biết rằng 36–37% du khách quốc tế đến đây sau khi được truyền cảm hứng từ phim ảnh hoặc truyền hình”, bà nói.

Sau khi chương trình truyền hình thực tế The Traitors trở nên nổi tiếng, lượng tìm kiếm về Scotland trên mạng tăng mạnh. Những lâu đài từng xuất hiện trong bộ phim Outlander cũng thu hút nhiều du khách, đặc biệt là khách từ Mỹ và một số nước châu Âu. Bà Miller cho rằng sức hút của phim ảnh có thể kéo dài trong nhiều năm.

“Mọi người vẫn nhớ Braveheart hay Local Hero”, bà nói, đề cập hai bộ phim nổi tiếng về Scotland.

Thể thao cũng góp phần thu hút du khách đến Scotland. Sức hút này đến từ các sự kiện lớn như Đại hội Thể thao Khối Thịnh vượng chung tại Glasgow và những giải golf nổi tiếng, cũng như từ hình ảnh các cổ động viên bóng đá Scotland đi theo đội tuyển đến các giải đấu quốc tế.

Sau Euro 2024, ngày càng nhiều người Đức quan tâm đến Scotland. Tại giải đấu này, các cổ động viên Scotland, thường được gọi là Tartan Army, được bình chọn là những cổ động viên được yêu thích nhất.

Tại World Cup năm nay, khi Scotland thi đấu tại Mỹ, VisitScotland đã tổ chức một chiến dịch quảng bá mang đậm màu sắc Scotland tại thành phố Boston. Theo bà Miller, chiến dịch này đã khiến số lượt tìm kiếm trên mạng về các chuyến du lịch từ Boston đến Scotland tăng gấp đôi.

Người hâm mộ Scotland ăn mừng sau chiến thắng 1-0 trước Haiti trong trận đấu thuộc bảng C FIFA World Cup 2026. Ảnh: PA.

Khách tăng, ngành du lịch vẫn chịu sức ép

Phần lớn du khách đến Scotland là người Anh. Tuy nhiên, khách quốc tế lại có xu hướng ở lại lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn. Năm 2024, mỗi du khách quốc tế chi trung bình hơn 900 bảng Anh (khoảng 1.200 USD) cho một tuần ở Scotland, trong khi du khách người Anh chỉ chi hơn 300 bảng Anh (khoảng 400 USD) cho ba đêm, theo trang Travel and Tour Wolrd.

Theo số liệu từ Trung tâm Moffat về du lịch và lữ hành thuộc Đại học Glasgow Caledonian (Scotland), năm nay Scotland đón ngày càng nhiều du khách chọn thuê xe cắm trại để đi khắp nơi và ngủ lại trên xe, thay vì ở khách sạn.

Số lượng du khách tăng nhưng mức chi tiêu bình quân đầu người lại giảm. Ông Crothall mô tả bức tranh tổng thể là “khá khả quan nhưng hoàn toàn chưa thể gọi là bùng nổ”.

Theo ông, những người Anh có xu hướng lựa chọn các hoạt động miễn phí như tham quan bảo tàng và đi bộ ở vùng nông thôn trong bối cảnh chi phí sinh hoạt vẫn là vấn đề lớn.

Thủ đô Edinburgh (Scotland) vào tháng 8. Ảnh: New York Times.

Scotland hy vọng tiếp tục hưởng thành quả từ chiến lược phát triển dài hạn, trong đó có việc tăng số chuyến bay thẳng và thúc đẩy du lịch quanh năm. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều người vẫn cảm nhận rõ sức ép từ việc du khách cắt giảm chi tiêu.

Dexter, một hướng dẫn viên làm việc cho Edinburgh Bus Tours, cho biết lượng khách và tiền boa đều giảm.

“Tôi đã ở đây bảy năm và lượng khách đang giảm. Tiền boa giảm mạnh. Trước đây, chỉ cần tiền boa là tôi đã đủ tiền đi nghỉ, nhưng giờ thì không còn được như thế nữa”, ông nói.

Dexter cho rằng khoản thuế 5% đánh vào tiền phòng khách sạn và các cơ sở lưu trú ở Edinburgh, được áp dụng từ tháng 7, cũng khiến du khách phải thắt chặt chi tiêu.

Ông Leon Thompson, Giám đốc điều hành UKHospitality Scotland, cũng nhận định chi phí sinh hoạt đang là một thách thức lớn đối với người dân.

“Scotland sẽ luôn là một điểm đến được ưa chuộng, nhưng chúng ta không thể chủ quan. Chúng ta không thể để chi phí khiến Scotland trở nên quá đắt đỏ so với thị trường du khách toàn cầu”, ông cảnh báo.

Thảo Vy