Ổ cứng khan hiếm vì cơn sốt AI, giá tăng mạnh trên toàn cầu

Cuộc đua hướng tới trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI) đang khiến các tập đoàn công nghệ và nhà cung cấp dịch vụ đám mây tăng tốc xây dựng trung tâm dữ liệu. Nhu cầu hạ tầng tăng nhanh vượt khả năng sản xuất đã kéo theo tình trạng thiếu hụt linh kiện trên diện rộng.

Nhu cầu xây dựng trung tâm dữ liệu AI tăng mạnh khiến ổ cứng và chip nhớ rơi vào tình trạng khan hiếm. Ảnh minh họa.

Theo DigiTimes, không chỉ DRAM tăng giá hơn gấp đôi trong vài tháng và mảng lưu trữ cũng chịu áp lực lớn. Thời gian giao các ổ cứng HDD dành cho doanh nghiệp hiện có thể kéo dài tới hai năm, buộc nhiều công ty phải xếp hàng chờ nếu muốn mua dung lượng lớn. Trong bối cảnh đó, các nhà cung cấp điện toán quy mô siêu lớn (hyperscaler) buộc phải chuyển sang sử dụng ổ SSD với bộ nhớ QLC NAND để tránh gián đoạn hoạt động.

Tuy nhiên, việc chuyển hướng này tiếp tục tạo ra áp lực mới. Nhu cầu tăng đột biến khiến nguồn cung QLC NAND bị siết chặt, với công suất sản xuất của một số hãng đã kín lịch. Các chuyên gia cảnh báo giá SSD toàn cầu có thể tiếp tục leo thang.

Giá linh kiện tăng mạnh, thị trường biến động

Giá ổ cứng HDD và SSD tăng cao do nguồn cung bị siết chặt

Thị trường linh kiện điện tử, đặc biệt tại Trung Quốc, đang chứng kiến đợt tăng giá mạnh. Theo ghi nhận, nhiều sản phẩm SSD và HDD đã tăng gấp đôi chỉ trong vòng nửa năm, khiến người dùng ví von đây là “vàng điện tử”.

Một số trường hợp cụ thể cho thấy mức tăng rõ rệt. Một ổ SSD 2TB từng có giá 789 NDT (khoảng 3 triệu đồng) đã tăng lên 1.759 NDT (khoảng 6,7 triệu đồng). Ổ HDD 1TB trước đây giá khoảng 299 NDT (hơn 1,1 triệu đồng) hiện được bán tới 899 NDT (hơn 3,4 triệu đồng).

Tại các trung tâm linh kiện như Hoa Cường Bắc (Thâm Quyến), giá bộ nhớ thay đổi liên tục theo ngày, buộc các cửa hàng chỉ dám báo giá có hiệu lực trong 24 giờ. Chi phí nâng cấp bộ nhớ cho thiết bị di động cũng tăng mạnh theo giá linh kiện.

Trên phạm vi toàn cầu, xu hướng tương tự cũng diễn ra. Giá ổ cứng HDD đã tăng khoảng 46% trong một năm qua. Một số người thậm chí tận dụng chênh lệch giá giữa các thị trường để mua tích trữ và bán lại kiếm lời.

AI làm thay đổi cán cân cung, cầu của ngành chip nhớ

Theo các báo cáo thị trường, nguyên nhân chính của tình trạng khan hiếm và tăng giá đến từ sự bùng nổ của AI. Việc đào tạo các mô hình lớn đòi hỏi lượng bộ nhớ và lưu trữ khổng lồ, khiến các tập đoàn công nghệ ưu tiên thu mua trước, hút cạn nguồn cung trên thị trường.

Bên cạnh đó, thị trường chip nhớ hiện tập trung vào một số ít nhà sản xuất lớn. Samsung, SK Hynix và Micron nắm giữ hơn 90% sản lượng toàn cầu, đồng thời ưu tiên sản xuất các dòng bộ nhớ biên lợi nhuận cao phục vụ AI, thay vì sản phẩm tiêu dùng.

Ngoài ra, cấu trúc ngành cũng đang thay đổi khi ổ cứng và chip nhớ không còn là linh kiện giá rẻ, mà trở thành tài nguyên quan trọng trong kỷ nguyên dữ liệu. Việc xây dựng nhà máy mới mất nhiều thời gian, trong khi chi phí sản xuất biến động, càng khiến nguồn cung khó đáp ứng nhu cầu.

Trong bối cảnh đó, ổ HDD – dù có tốc độ chậm hơn SSD – vẫn được các trung tâm dữ liệu AI ưu tiên nhờ chi phí thấp hơn tới 16 lần cho các nhu cầu lưu trữ “lạnh”. Điều này tiếp tục làm gia tăng tình trạng khan hiếm trên thị trường.

Theo đánh giá của Tom’s Hardware, tình trạng thiếu hụt hiện nay là chưa từng có tiền lệ trong lĩnh vực bộ nhớ và lưu trữ. Các nhà sản xuất đang ưu tiên khách hàng AI sẵn sàng trả giá cao, khiến lượng hàng dự trữ giảm từ vài tháng xuống chỉ còn vài tuần.

Dữ liệu từ Trung tâm Giám sát Giá cả Trung Quốc cho thấy giá DRAM và NAND Flash đều đã vượt đỉnh lịch sử. Sự tăng giá này cũng phản ánh lên thị trường tài chính, khi cổ phiếu của nhiều doanh nghiệp chip nhớ tăng mạnh trong thời gian qua.

Các chuyên gia dự báo tình trạng mất cân đối cung – cầu có thể kéo dài thêm 1,5 đến 2 năm. Trong ngắn hạn, khả năng giá linh kiện hạ nhiệt là rất thấp.

Trong bối cảnh đó, khuyến nghị được đưa ra là người tiêu dùng chỉ nên nâng cấp thiết bị khi thực sự cần thiết, tránh chạy theo xu hướng trong giai đoạn giá linh kiện đang biến động mạnh.

Đức Anh