'Nút thắt' khiến AI chưa thể tăng năng suất tổ chức với doanh nghiệp Việt

Các diễn giả đang thảo luận. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Dù Trí tuệ nhân tạo (AI) đang phủ sóng mạnh mẽ trong các chiến lược chuyển đổi của doanh nghiệp Việt, nhưng một nghịch lý đang hiện hữu: Trong khi AI phổ cập rất nhanh thì "năng suất tổ chức" vẫn chưa tăng trưởng tương ứng. Thực tế tại phiên đối thoại Executive Café cho thấy, việc ứng dụng AI hiện nay vẫn ở mức "nông" và mang nặng tâm lý "làm theo phong trào". Nhiều chuyên gia cho rằng, nếu không sớm lấp đầy khoảng trống về năng lực quản trị và lãnh đạo ở cấp tổ chức, doanh nghiệp sẽ mãi loay hoay với những công cụ rời rạc mà không thể tạo ra đòn bẩy chiến lược hay giá trị kinh doanh bền vững.

Tại phiên đối thoại "Executive Café: AI for Business Transformation" mới đây do Trường Kinh doanh và Quản trị Geneva Thụy Sĩ (SSBM) tổ chức, các chuyên gia nhận định rằng AI đang được ứng dụng rộng rãi nhưng giá trị tạo ra vẫn phân mảnh và thiếu thước đo hiệu quả cụ thể.

Doanh nghiệp chi rất nhiều tiền mua tài khoản ChatGPT Team, Midjourney hay các phần mềm AI đắt đỏ cho nhân viên. Nhân viên có thể viết email nhanh hơn 5 phút nhờ AI, nhưng quy trình phê duyệt của trưởng phòng vẫn mất 2 ngày. Như vậy, tốc độ của AI bị triệt tiêu bởi sự chậm chạp của hệ thống cũ. Doanh nghiệp không xác định được AI sẽ giúp giảm bao nhiêu chi phí vận hành hay tăng bao nhiêu % doanh thu cụ thể, mà chỉ cài đặt vì thấy "đối thủ cũng dùng"….

Tiến sỹ Lê Minh Thành – Giám đốc chương trình Mini MBA in AI tại SSBM. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Vấn đề lớn nhất hiện nay không nằm ở việc thiếu công nghệ, mà nằm ở khoảng trống năng lực quản trị và lãnh đạo AI ở cấp tổ chức. Theo Tiến sỹ Lê Minh Thành, Giám đốc chương trình Mini MBA in AI tại Trường SSBM, phần lớn doanh nghiệp đang tiếp cận AI ở cấp độ cá nhân hoặc phòng ban. Nhân viên dùng AI để tăng tốc độ xử lý, quản lý dùng để hỗ trợ báo cáo, nhưng khi nhìn ở cấp độ toàn doanh nghiệp, các hoạt động này lại thiếu sự kết nối hệ thống. AI giúp từng cá nhân làm nhanh hơn, nhưng tổ chức lại không chuyển động cùng nhịp, cho thấy đây là lỗi về quản trị chứ không phải kỹ thuật.

Đồng quan điểm này, ông Kiều Mạnh Toàn, nguyên Giám đốc khối Khách hàng Doanh nghiệp và Chính phủ tại Microsoft Việt Nam, khẳng định năng lực AI cá nhân không tự động chuyển hóa thành hiệu quả kinh doanh nếu thiếu một "hệ điều hành AI" ở cấp lãnh đạo. Nhiều doanh nghiệp đang rơi vào tình trạng đầu tư mạnh cho công cụ nhưng bỏ ngỏ bài toán điều phối, khiến chỉ số ROI của AI trở nên mơ hồ. Thậm chí, tâm lý FOMO (sợ bị bỏ lỡ) khiến nhiều đơn vị chạy theo phong trào, mua sắm công cụ vì áp lực thị trường mà thiếu bài toán giá trị rõ ràng.

Ông Nguyễn Tiến Huy, Tổng Giám đốc PENCIL Group, quan sát thấy thực trạng mỗi phòng ban dùng một công cụ AI khác nhau dẫn đến dữ liệu phân mảnh và quy trình thiếu đồng bộ. Kết quả là số lượng sản phẩm sáng tạo có thể tăng nhanh, nhưng tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn lại giảm mạnh do thiếu cơ chế kiểm soát chất lượng ở cấp tổ chức.

Doanh nhân Nguyễn Tiến Huy chia sẻ tại chương trình. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Các chuyên gia chỉ ra ba điểm nghẽn chính: Thiếu chiến lược AI gắn với kinh doanh, chất lượng dữ liệu hạn chế và khoảng trống năng lực ở tầng quản lý trung gian.

Để AI thực sự trở thành đòn bẩy chiến lược, bài toán phải dịch chuyển từ kỹ thuật sang năng lực lãnh đạo. Doanh nghiệp cần những người có khả năng kết nối AI với chiến lược, con người và văn hóa tổ chức thay vì chỉ dừng lại ở việc biết sử dụng công cụ. Hiểu được nhu cầu này, SSBM Thụy Sĩ đã ra mắt hai chương trình đào tạo thực tiễn là Mini MBA in AI và Mini MBA in Healthcare Service Management nhằm trang bị năng lực quản trị toàn diện cho đội ngũ lãnh đạo trong kỷ nguyên số. Khi AI đã trở nên phổ biến, lợi thế cạnh tranh sẽ không thuộc về người sở hữu công cụ sớm nhất, mà thuộc về người có năng lực tổ chức và dẫn dắt công nghệ tốt nhất./.

(Vietnam+)