Nữ điệp viên Israel thâm nhập 'hậu trường' giới tinh hoa Iran

Mối liên hệ với giới tinh hoa Iran

Catherine Perez-Shakdam sinh ra ở Pháp trong một gia đình Do Thái thế tục. Bà tốt nghiệp chuyên ngành Tâm lý học tại Đại học London, sau đó lấy bằng thạc sĩ tài chính và truyền thông. Dường như không có gì báo trước bà sẽ tham gia vào hoạt động gián điệp, nhưng số phận lại có những kế hoạch khác dành cho người phụ nữ trẻ này.

Sau khi kết hôn với một người Yemen theo dòng Hồi giáo Sunni, bà đã cải đạo sang đạo Hồi. Tuy nhiên, sau đó bà nói mình chưa từng làm điều đó, dẫn đến sự phản đối của gia đình chồng. Để xoa dịu họ, bà giả vờ như đã trở thành người Hồi giáo. Khi tuyên bố chuyển sang dòng Shiite, bà phải hứng chịu sự ngược đãi tinh thần trong gia đình. Kết quả là bà ly dị chồng và một mình nuôi hai con.

Giáo chủ Ali Khamenei.

Năm 2017, bà đến Iran, nơi bắt đầu cái mà sau này nhiều người coi là một trong những chiến dịch tình báo táo bạo nhất vào những năm gần đây. Lúc bấy giờ, Catherine Perez-Shakdam đã có chỗ đứng vững chắc trong làng báo quốc tế. Theo nhận định của bà, việc cộng tác với kênh truyền hình Nga RT đã giúp bà bước vào những văn phòng quyền lực nhất tại Tehran, nơi người ngoài thường không thể tiếp cận.

Catherine khẳng định rằng đối với người Iran, mối liên hệ của bà với cơ quan truyền thông Nga là bảo chứng cho thấy bà là “người đáng tin cậy". Bà đã được trò chuyện riêng với Giáo chủ Khamenei, cựu Tư lệnh lực lượng Quds Qasem Soleimani và Tổng thống Iran lúc bấy giờ là Ebrahim Raisi, quan hệ với những người này được xây dựng trên sự tin tưởng tuyệt đối.

Trước khi Catherine Perez-Shakdam bị phát hiện liên quan đến tình báo Israel, có tin đồn rằng chính bà đã chấp bút cho các bài viết của Lãnh đạo tối cao Ali Khamenei. Sau đó, trang web chính thức của giáo chủ, nơi từng đăng tải các bài viết của bà, không chỉ xóa sạch mọi dấu vết về sự hợp tác của họ mà còn vội vã công khai phủ nhận các mối liên hệ với nữ nhà báo, như thể bà chưa từng tồn tại.

Tuy nhiên, tất cả đã quá muộn. Mối quan hệ mật thiết với Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) được xây dựng trong nhiều năm đã giúp bà tiếp cận những thông tin nhạy cảm. Theo các cuộc điều tra, những thông tin này sau đó đã được quân đội Israel sử dụng cho các cuộc tấn công chính xác nhằm vào các chỉ huy cao cấp, các cơ sở quốc phòng và trung tâm khoa học của Iran. Các đòn tấn công này đã gây thiệt hại không chỉ về quân sự mà còn cả về chính trị.

Theo tờ The Times of Israel, Catherine Perez-Shakdam đã công khai bày tỏ lập trường cứng rắn đối với Cộng hòa Hồi giáo. Bà kêu gọi đưa IRGC vào danh sách các tổ chức khủng bố và viết nhiều về mối đe dọa của chủ nghĩa cực đoan tôn giáo. Trong quá khứ, bà từng cộng tác với Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc trên tư cách cố vấn về tình hình Yemen. Lĩnh vực chuyên môn của bà tập trung vào nghiên cứu khủng bố Hồi giáo, chủ nghĩa bài Do Thái và các quá trình cực đoan hóa.

Là một nhà báo phương Tây độc lập, Catherine bắt đầu đăng bài trên các ấn phẩm lớn của Iran, kể cả các cơ quan ngôn luận chính thức của chính phủ. Các bài viết của bà ca ngợi Cách mạng Hồi giáo và chỉ trích gay gắt các nước phương Tây, đã được tiếp nhận như một biểu hiện của sự chân thành và gần gũi về tư tưởng.

Bà Catherine Perez-Shakdam.

Bí mật thu thập thông tin tình báo

Tuy nhiên, phía sau sự say mê hệ tư tưởng ẩn giấu một kịch bản được dàn dựng cẩn thận. Theo thông tin đã công bố, Catherine không chỉ quan sát, bà đã hành động. Nhờ các mối quan hệ cá nhân với vợ của các đại diện giới tinh hoa, bà đã thu thập được những thông tin vô giá. Tình bạn với phu nhân của các tướng lĩnh quân đội cũng đóng một vai trò quan trọng.

Những người phụ nữ kể cho bà biết chồng họ đang ở đâu, làm gì và đi công tác bao lâu. Catherine cũng nắm được cả nơi ở của họ. Theo thông tin hiện có, bà thậm chí còn quay phim lén các cơ sở có tầm quan trọng chiến lược và chuyển thông tin cho tình báo Israel. Đồng thời, có tin đồn rằng Catherine đã sử dụng rất điêu luyện nghệ thuật quyến rũ và hút hồn hàng chục đại diện của giới tinh hoa Iran.

Ở đây, cái thu hút sự chú ý đặc biệt không phải là khía cạnh kỹ thuật của hoạt động gián điệp mà là yếu tố con người. Vỏ bọc Catherine tạo ra không những hợp lý mà còn thuyết phục được cả những người vốn rất thận trọng. Khả năng hóa thân vào vai diễn mới, duy trì các mối quan hệ phức tạp và giữ vững sự nhất quán khiến sự hiện diện của bà không chỉ được chấp nhận mà còn được săn đón.

Cựu Tư lệnh Lực lượng Quds Qasem Soleimani.

Hậu quả của hoạt động gián điệp

Ngay sau hàng loạt cuộc tấn công vào các cơ sở chiến lược của Iran hồi mùa hè năm 2025, trên báo chí quốc tế bắt đầu xuất hiện thông tin về một nhân vật mà trước đó tên tuổi hầu như không được nhắc đến. Hóa ra, Catherine Perez-Shakdam, nhà báo có quan hệ gần gũi với giới chóp bu quyền lực Iran, rất có thể là người đã thông báo về vị trí chính xác của các cuộc tấn công tàn khốc đó.

Theo báo cáo được tờ Organizer công bố vào tháng 6, chiến dịch của Israel gây thiệt hại nặng nề cho hệ thống phòng không và bệ phóng tên lửa của Iran nhờ những thông tin do Catherine Perez-Shakdam cung cấp. Các điệp viên của Mossad không chỉ buôn lậu vũ khí mà còn triển khai một căn cứ máy bay không người lái (UAV) gần Tehran. Các cuộc không kích từ đây đã hoàn toàn tước đi khả năng phản công của Iran. Trong số những người thiệt mạng có các nhân vật chủ chốt, bao gồm cả những người đứng đầu lực lượng vũ trang và các đơn vị tên lửa, sự ra đi của họ đã giáng một đòn nặng nề vào hệ thống phòng thủ của đất nước.

Sau những cuộc tấn công chính xác của Israel, các cơ quan tình báo Iran đã mở cuộc điều tra, khiến vai trò đáng ngờ của Catherine Perez-Shakdam dần hé lộ. Tuy nhiên, khi danh tính của bà được xác định hoàn toàn thì bà đã cao chạy xa bay. Ảnh của bà hiện được dán khắp cả nước, và chính việc đào tẩu này đã gây ra một làn sóng hoảng loạn, nghi ngờ và đàn áp dã man.

Hàng chục người đã bị bắt vì nghi ngờ tiếp tay cho bà, trong đó có những người tị nạn Afghanistan. Đặc biệt gây chấn động là vụ án Esmail Fekri, người bị buộc tội cung cấp thông tin chiến lược và bị treo cổ.

Nhà báo Catherine Perez-Shakdam phỏng vấn Tổng thống Ebrahim Raisi năm 2017.

Giữa hai thế giới

Câu chuyện về Catherine Perez-Shakdam đang đặt ra nhiều câu hỏi cho đến nay vẫn chưa có lời giải đáp thỏa đáng. Trong bài trả lời phỏng vấn trên tờ The Times of Israel năm 2022, bà kiên quyết phủ nhận mọi liên hệ với Mossad. Theo bà, những cáo buộc này là phản ứng trước việc bà từ chối ủng hộ chính quyền Iran, và công khai trở lại với bản sắc Do Thái.

Cũng vào thời gian đó, bà bắt đầu viết bài cho các phương tiện truyền thông thân Israel và công khai xác nhận mình là một người theo chủ nghĩa phục quốc Do Thái. Về hoạt động trước đây trên các ấn phẩm của Iran, bà nói rằng đó là biểu hiện của một cuộc xung đột nội tâm, đồng thời gọi giai đoạn ấy là quãng thời gian "tự căm ghét bản thân"…

Tuy nhiên, chính những bài viết của bà được đăng tải trước đó trên blog của The Times of Israel đã làm dấy lên một làn sóng nghi ngờ. Trong một bài viết, Catherine đã kể lại khá chi tiết về việc bà tiếp cận giới lãnh đạo cấp cao và tham gia vào các sự kiện bí mật. Đây chính là căn cứ khiến truyền thông nhà nước Iran sau đó đã gỡ bỏ tất cả các bài viết cũ của bà.

Một số phóng sự điều tra, kể cả các bài viết trên trang web MintPress News, đã lưu ý đến công việc của bà tại Công ty phân tích chiến lược toàn cầu Wikistrat của Mỹ, vốn hợp tác chặt chẽ với các cơ quan tình báo của Israel và Hoa Kỳ. Dù Catherine đã nhiều lần nhấn mạnh rằng bà không biết tiếng Farsi và không có liên hệ gì với tình báo Israel, nhưng những tiền lệ lịch sử về việc người nước ngoài trở thành điệp viên của Mossad đã củng cố những nghi ngờ cho đến nay vẫn chưa được làm rõ.

Biến mất

Khi vai trò đáng ngờ của Catherine Perez-Shakdam bắt đầu bị công khai bàn luận, người ta mới nhận ra rằng không ai biết tung tích của bà. Có ý kiến cho rằng bà có thể đã đổi tên, điều này hoàn toàn hợp lý, nếu xét đến mức độ rủi ro. Trong bối cảnh Iran đang thực hiện các cuộc đàn áp, bắt giữ và hành quyết, việc biến mất của bà càng làm tăng thêm sự hiếu kỳ, biến câu chuyện này trở thành một cái gì đó lớn hơn là một vụ án gián điệp thông thường.

Theo giả thuyết của các nhà phân tích quốc tế, hành động của bà không chỉ giáng một đòn mạnh vào an ninh Iran mà còn đẩy giới lãnh đạo tối cao của quốc gia này vào thế khó xử. Điều đặc biệt đau đớn là ý tưởng cho rằng một chiến dịch quy mô lớn như vậy lại có thể được thực hiện với sự tham gia của một người từng được tiếp cận với giới lãnh đạo cấp cao của đất nước, nhưng đến một thời điểm nhất định, vẫn không bị phát hiện và gây ra bất kỳ sự nghi ngờ nào.

Trong khi Israel chưa chính thức xác nhận bất kỳ sự kiện nào, còn chính quyền Iran vẫn đang chật vật phục hồi sau cú sốc về uy tín, có một điều rõ ràng là câu chuyện của Catherine Perez-Shakdam đã trở thành một trong những vụ án gián điệp được bàn tán nhiều nhất trong những năm gần đây. Mặc dù nhiều chi tiết còn bị bao phủ trong màn bí mật, rõ ràng là vụ việc đã trở thành một dấu mốc quan trọng trong cuộc đối đầu giữa hai quốc gia, nơi bóng tối và ánh sáng thường đan xen, và số phận của các cá nhân gắn liền với một bức tranh rộng lớn và đầy bất an.

Có vẻ như câu chuyện về Catherine Perez-Shakdam vẫn chưa kết thúc, và thế giới sẽ còn nghe đến tên người phụ nữ này nhiều lần nữa. Có thể, một ngày nào đó, những hậu quả từ hoạt động cũng như phương pháp bà sử dụng để thu thập thông tin sẽ được đưa vào giảng dạy tại các trường đào tạo tình báo. Không phải ngẫu nhiên mà bà được so sánh với Mata Hari, nữ điệp viên nổi tiếng nhất mọi thời đại.

Trần Hậu