Nông nghiệp hữu cơ: Hướng đi bền vững cho nông sản

Thực hiện chủ trương chuyển đổi cơ cấu cây trồng và phương thức canh tác, từ tháng 4/2025, Hội Nông dân tỉnh đã phối hợp với Công ty trách nhiệm hữu hạn Môi trường và Công nghệ Xanh Việt (phường Từ Sơn) triển khai thí điểm sử dụng phân bón hữu cơ vi sinh và chế phẩm sinh học trên các nhóm cây trồng chủ lực của tỉnh. Đến nay, nhiều mô hình đã cho “trái ngọt”, khẳng định tính ưu việt rõ rệt so với phương thức canh tác truyền thống.

Cán bộ Hội Nông dân tỉnh khảo sát mô hình thí điểm sử dụng phân bón hữu cơ và chế phẩm sinh học trên cây chè ở xã Xuân Lương.

Điển hình là mô hình trồng na dai ứng dụng phân bón hữu cơ vi sinh tại xã Nghĩa Phương với quy mô 12 sào. Tham gia mô hình, các hộ dân được hỗ trợ 70% kinh phí mua vật tư và được cán bộ kỹ thuật hướng dẫn quy trình chăm sóc khoa học.

Mặc dù năm 2025 thời tiết diễn biến bất thường, nhất là hạn hán và bão lũ gây ảnh hưởng không nhỏ đến sản xuất nông nghiệp, song nhờ tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật, diện tích na trong mô hình vẫn phát triển tốt. Kết quả thực tế cho thấy, năng suất đạt từ 600 - 700 kg/sào; chi phí nhân công và phân bón giảm 30%; đặc biệt chi phí thuốc bảo vệ thực vật giảm tới 50%. Nhờ sản phẩm có mã đẹp, vị ngọt đậm nên doanh thu của bà con tăng 30% so với trước khi áp dụng kỹ thuật mới này.

Từ tháng 4/2025 đến nay, Hội Nông dân tỉnh đã phối hợp với Công ty trách nhiệm hữu hạn Môi trường và Công nghệ Xanh Việt (phường Từ Sơn) đưa phân bón hữu cơ vi sinh vào trồng thí điểm trên 7 mô hình cây trồng chủ lực của tỉnh bao gồm: Na (xã Nghĩa Phương), ổi, sâm (xã Phúc Hòa), dứa (xã Kép), chè (xã Xuân Lương), cam (xã Lục Ngạn), lúa hàng hóa (xã Hợp Thịnh). Mỗi mô hình có quy mô 4 -10 hộ trồng trên diện tích từ 1-3 sào/hộ.

Anh Vũ Công Ơn, một hộ dân tham gia mô hình chia sẻ: “Được Hội Nông dân tỉnh kết nối, gia đình tôi áp dụng sản xuất hữu cơ trên 3 sào na. Thu hoạch lứa đầu vào cuối năm 2025 cho thấy quả to, mã đẹp nên thương nhân rất ưa chuộng. Hơn nữa, đất trồng trở nên tơi xốp, cây ít sâu bệnh, việc chăm sóc cũng nhàn hơn nhiều”.

Tương tự, tại xã Phúc Hòa, mô hình trồng ổi lê Đài Loan với quy mô 18 sào cũng ghi nhận những con số ấn tượng. Năng suất trung bình đạt gần tấn/sào, tăng gấp 1,5 lần so với mô hình đối chứng. Việc tiết giảm 35 - 40% chi phí vật tư đã giúp lợi nhuận của người trồng tăng 50%. Ông Nguyễn Quốc Sáng, hộ dân tham gia mô hình cho biết, cây ổi khi dùng phân hữu cơ có khả năng phục hồi rất nhanh sau các đợt ngập úng, quả giòn và ngọt hơn hẳn.

Hiệu quả của phân bón hữu cơ vi sinh còn được khẳng định trên diện tích trồng dứa tại xã Kép và chè tại xã Xuân Lương. Theo đánh giá của anh Hứa Văn Tèo (xã Kép) và anh Hoàng Văn Hà (xã Xuân Lương), việc chuyển sang canh tác hữu cơ giúp nâng cao chất lượng đặc trưng của sản phẩm, đáp ứng tốt các tiêu chuẩn nông nghiệp sạch mà tỉnh đang hướng tới.

Theo số liệu tổng hợp của Hội Nông dân tỉnh, từ tháng 4/2025 đến nay, đơn vị đã phối hợp đưa phân bón hữu cơ vi sinh vào sử dụng thí điểm trên 7 mô hình cây trồng chủ lực tại các địa phương bao gồm: Na (xã Nghĩa Phương); ổi, sâm (xã Phúc Hòa); dứa (xã Kép), chè (xã Xuân Lương), cam (xã Lục Ngạn), lúa hàng hóa (xã Hợp Thịnh). Mỗi mô hình có quy mô 4 -10 hộ, trồng trên diện tích từ 1-3 sào/hộ. Tại mỗi điểm triển khai, doanh nghiệp hỗ trợ 70% về vật tư và cử cán bộ kỹ thuật bám sát theo phương châm "cầm tay chỉ việc" cho bà con.

Đến nay, Hội Nông dân tỉnh đã tổ chức đánh giá sơ kết 2 mô hình trồng na và ổi cho thấy hiệu quả cao, nông dân tham gia trồng rất phấn khởi. Tại các vùng trồng chè và dứa đang chuẩn bị vào giai đoạn đánh giá sơ kết, kết quả khảo sát bước đầu cho thấy mẫu sản phẩm sáng đẹp, chất lượng thơm ngon đặc trưng.

Bên cạnh lợi ích kinh tế trực tiếp, việc đưa phân bón hữu cơ vi sinh vào đồng ruộng còn giải quyết được vấn đề cốt lõi của nông nghiệp bền vững đó là cải tạo đất. Việc giảm thiểu phân bón hóa học giúp đất tơi xốp, hạn chế tình trạng rửa trôi dinh dưỡng và tăng khả năng chống chịu của cây trồng trước dịch bệnh hay các hiện tượng cực đoan của thời tiết…

Ông Đào Duy Hữu, Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh cho biết: “Thành công bước đầu của các mô hình đã khẳng định việc sử dụng phân bón hữu cơ vi sinh là hướng phát triển sản xuất ổn định, bền vững. Đây là yếu tố then chốt để nông sản Bắc Ninh không chỉ sạch từ vườn mà còn đủ sức cạnh tranh trên thị trường”.

Thời gian tới, để nông nghiệp hữu cơ trên địa bàn phát triển bền vững, Hội Nông dân tỉnh sẽ tăng cường công tác tuyên truyền, vận động hội viên thay đổi tập quán canh tác cũ, chủ động tiếp cận công nghệ mới. Đồng thời, Hội sẽ phối hợp chặt chẽ với các ngành chức năng trong việc quy hoạch vùng sản xuất tập trung, xây dựng chuỗi giá trị gắn với thị trường tiêu thụ ổn định.

Với sự vào cuộc tích cực của "4 nhà" (Nhà nước - Nhà nông - Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp), hướng đi nông nghiệp hữu cơ tại Bắc Ninh kỳ vọng sẽ tạo nên bước đột phá, góp phần nâng cao đời sống cho nông dân và bảo vệ hệ sinh thái bền vững.

Bài, ảnh: Thanh Ngân