Nơm nớp dưới 'miệng vực' sạt lở

Khối đất đá từ vết sạt lở taluy âm tại Km19+300, Quốc lộ 4A chực chờ sạt trượt xuống khu dân cư thôn An Hùng, xã Na Sầm

Đầu tháng 8/2026, chúng tôi trở lại thôn An Hùng. Có mặt tại vị trí sạt lở taluy âm (Km19+300, Quốc lộ 4A), chúng tôi chứng kiến ở đây còn vết sạt lở dài và tương đối lớn, chực chờ nuốt chửng những mái nhà phía bên dưới. Đưa chúng tôi đi một vòng quanh ngôi nhà đổ nát, hư hỏng nặng do sạt lở gây ra, bà Bế Thị Thảm nghẹn ngào: "Sau nhiều năm tích góp và vay mượn thêm của anh em họ hàng, năm 2022, gia đình tôi xây dựng được ngôi nhà khang trang, rộng rãi với chi phí khoảng 450 triệu đồng. Cứ nghĩ từ đây gia đình đã có nơi an cư lập nghiệp ổn định, không ngờ do thiên tai nên gia đình hiện không còn nhà ở".

Một số nhà dân tại thôn An Hùng lọt thỏm ngay dưới chân điểm sạt trượt nguy hiểm

Theo lời bà Thảm kể, tối 29/7/2026, gia đình phát hiện có hiện tượng đất đá sạt lở phía sau nhà (từ vị trí sạt lở taluy âm tại Km19+300, Quốc lộ 4A) dội xuống khiến nhiều vị trí của ngôi nhà xuất hiện các mảng nứt lớn. Vài ngày sau đó, đất đá tiếp tục sạt xuống, tràn vào nhà làm xuyên thủng toàn bộ bức tường phía sau. Phát hiện bất thường từ sớm, gia đình bà Thảm cùng sự trợ giúp khẩn cấp của chính quyền địa phương và hàng xóm đã kịp thời di tản, bảo toàn được tính mạng. Tuy nhiên, toàn bộ tài sản, công sức cả đời chắt chiu giờ đây đã nằm dưới đống đất đá ngổn ngang.

Đất lở vào sau ngôi nhà của người dân thôn An Hùng, xã Na Sầm

Không riêng gia đình bà Thảm, phía dưới điểm sạt lở này còn có 3 hộ dân khác đang sinh sống. Mặc dù đất đá sạt lở xuống chưa vào sát nhà nhưng thành viên sinh sống trong các hộ luôn thấp thỏm lo âu mỗi khi mưa bão.

Thẫn thờ nhìn lên vạt núi dốc đứng sau nhà, ông Bế Văn Khoa, thôn An Hùng cho biết: Gia đình tôi sinh sống ở đây từ năm 1993. Những năm gần đây, thiên tai diễn biến phức tạp. Sau nhà tôi thường xuyên có đất đá rơi xuống mỗi khi mưa bão. Cả nhà tôi thường xuyên thức trắng những đêm mưa bão. Nhiều hôm lo sợ quá, cả nhà tôi lại dắt díu nhau chạy sang nhà người quen xin ngủ nhờ.

Mảng tường sau nhà bà Thảm bị đất đá đâm xuyên thủng, đe dọa sập đổ toàn bộ cấu trúc nhà

Cùng nỗi lo như gia đình ông Khoa, hộ ông Bế Văn Sơn - 1 trong 4 hộ nằm dưới chân điểm sạt lở cũng đứng ngồi không yên mỗi khi mưa bão. Được biết, năm 2025, sau khi xuất hiện tình trạng sạt lở phía sau ngôi nhà đang ở, từ số tiền tích góp và sự hỗ trợ nguồn lực bên ngoài, gia đình ông Sơn đã làm 1 căn nhà mới ngay cạnh nhà cũ để tránh vùng nguy hiểm, căn nhà mới trị giá khoảng 400 triệu đồng. Ông Sơn trăn trở "Tôi cứ nghĩ dời sang vị trí mới là an tâm, ai ngờ thiên tai, bão lũ diễn biến phức tạp. Nhìn ngôi nhà mới của nhà hàng xóm tan hoang sau 1 trận mưa bão mà gia đình tôi bất an".

Sạt lở đất gây hư hỏng nặng ngôi nhà của người dân thôn An Hùng, xã Na Sầm

Sạt lở đất nghiêm trọng, kéo dài không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn đảo lộn cuộc sống của người dân. Người thì phải bỏ lại ngôi nhà trống để đi ở nhờ chỗ khác, người ở lại thì luôn sống trong sợ hãi mỗi khi mưa bão.

Sạt lở đất phá hỏng phần lớn ngôi nhà của người dân thôn An Hùng, xã Na Sầm

Trao đổi với chúng tôi về tình trạng sạt lở ở đây, ông Từ Như Hiển, Phó Chủ tịch UBND xã Na Sầm cho biết: Vị trí sạt lở taluy âm tại Km19+300, Quốc lộ 4A đoạn qua thôn An Hùng, xã Na Sầm đã tái diễn nhiều lần. UBND xã đã báo cáo cấp trên, đồng thời chỉ đạo lực lượng thường xuyên theo dõi diễn biến khu vực sạt lở, tuyên truyền người dân không đi vào khu vực nguy hiểm và tổ chức di dời khẩn cấp hộ dân đến nơi an toàn. Tuy nhiên, khối đất đá ở đây mất liên kết nên nguy cơ tiếp tục sạt trượt rất lớn trong điều kiện thời tiết bất lợi.

Lực lượng chức năng xã Na Sầm giúp dân sơ tán tài sản ra khỏi vùng nguy hiểm

Bên cạnh các biện pháp đảm bảo an toàn trước mắt cho người dân, ngày 3/8/2026, UBND xã Na Sầm đã có báo cáo về hiện trạng sạt lở đất tại Km19+300, Quốc lộ 4A ảnh hưởng tới các hộ dân thôn An Hùng, xã Na Sầm gửi UBND tỉnh cùng các sở, ngành liên quan để có phương án xử lý toàn diện.

Mùa mưa bão năm 2026 vẫn đang diễn biến phức tạp và trước tình trạng nguy cơ cao sạt lở tại taluy âm Km19+300, Quốc lộ 4A như vậy, các hộ dân tại khu vực này khẩn thiết mong các cấp chính quyền, ngành, đơn vị liên quan tiếp tục có giải pháp khắc phục sạt lở một cách triệt để cũng như hỗ trợ người dân ổn định cuộc sống nhất là với hộ dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng về nhà ở, từ đó yên tâm an cư và vươn lên ổn định cuộc sống.

TÂN AN - VĂN PHÚC