Nói gì dưới mùa hoa sữa?

Hoa sữa từ lâu đã là một phần mùa thu Hà Nội. Ảnh: Bảo Hân

Có lẽ, chỉ thế thôi cũng đủ để hoa sữa được ví như mối tình đầu: mê đắm, khắc khoải mà mong manh. Dễ khiến lòng nao nao nếu vội vàng đạp xe lướt qua để chạy trốn mùi hương. Hoa sữa vì thế dường như dành riêng cho Hà Nội, cho những con phố Nguyễn Du, Quán Thánh, Phùng Hưng mơ màng, nơi thanh xuân từng thướt tha chạy theo làn tóc mây...

Hoa sữa luôn có vị trí đặc biệt với người Hà Nội.Ảnh: Bảo Hân

Ai đi xa Hà Nội mà không nhớ mãi hình ảnh người con gái vẫn từng đợi mình! "Em vẫn từng đợi anh..." - lời bài hát không nhắc trực tiếp đến hoa sữa, loài hoa gắn với mối tình đầu và những nốt trầm phố phường, vậy mà chỉ thoáng nghe giai điệu, đã thấy như làn hương cũ ùa về, xao xuyến.

Năm tháng trôi qua trên những mái phố rêu phong, bao người vẫn đợi nhau đi trọn con đường, vẫn du dương hát theo câu hát dịu dàng ấy. Hoa sữa cũng vì thế trở thành một câu chuyện rất riêng của Hà Nội, được viết nên bằng hương thơm và những thanh âm còn đó.

Phố Quang Trung, đường Nguyễn Du - nơi hoa sữa đi vào âm nhạc ru lòng người. Ảnh: Ngân Hạ

Những năm đầu thập niên 2000, dưới hàng hoa sữa trên vỉa hè phố Nguyễn Du, dãy ghế gỗ của quán cà phê Tuấn Xoăn từng là chốn đi về của giới văn nhân Hà thành. Nằm ở khu vực tập trung nhiều cơ quan văn hóa, báo chí, quán cóc ấy còn níu chân khách bằng những câu chuyện rất riêng và tình yêu hoa sữa đến say mê của người chủ.

Những chiều nắng thu rải mật, hoa sữa bắt đầu buông lời thì thầm, báo hiệu mùa heo may sắp tới cũng là lúc chủ quán rảnh tay, ngồi thao thao bất tuyệt với khách về loài hoa của phố.

Hoa sữa đầu đường Quán Thánh - Phan Đình Phùng. Ảnh: Ngân Hạ

Tình yêu hoa sữa cứ thế lan tỏa, sóng sánh trong vị cà phê đậm chất Hà thành và trong những câu chuyện về số cây hoa sữa được trồng thẳng hàng như đội tiêu binh hai bên đường. Con số 108, hay 109 cây hoa sữa trên phố Nguyễn Du, qua lời kể từ quán nhỏ, dần trở thành một giai thoại được biết bao thế hệ người Hà Nội tin như thế.

Càng tin hơn mỗi khi lắng lòng nghe câu hát giản dị mà da diết của nhạc sĩ Hoàng Hiệp: “Nhớ phố Quang Trung, đường Nguyễn Du/Những đêm hoa sữa thơm nồng…” – một người con miền Nam ra Bắc tập kết những năm chiến tranh gian khó. Ít ai biết, người nhạc sĩ của những nỗi nhớ rất cụ thể về Hà Nội từng sinh sống trên một căn gác góc đường Quang Trung – Nguyễn Du này. Căn gác có khung cửa nhỏ luôn rộng mở đón gió phương nam và những đận hoa sữa bay về như những đọn sóng cồn cào nhung nhớ.

Hoa sữa khoe sắc đầu cầu Long Biên, nơi có tuyến đường sắt đô thị tuổi đời trăm năm đầu tiên của Thủ đô. Ảnh: Bảo Hân

Phố Nguyễn Du mùa thu này vẫn đẹp, dịu dàng như thuở “tuổi mười lăm em trở thành thiếu nữ”. Hoa sữa vẫn mang theo câu chuyện tình đầu của bao lứa đôi, theo bước chân người đi khắp muôn phương rồi trở về trong nỗi nhớ...

Những hàng hoa sữa nay đã hiện diện trên nhiều tuyến phố Hà Nội. Mùa hoa, cùng với thương nhớ, cũng gợi câu chuyện về sự hài hòa giữa hương sắc phố phường và đời sống người dân. Ở những nơi cây trồng quá dày, hoa cùng nở rộ, có người thấy nhức đầu, khó chịu, phải đóng cửa để hạn chế mùi hương. Những trải nghiệm ấy cũng cần được lắng nghe, như cách người ta trân trọng tình cảm dành cho loài hoa đã gắn bó với thành phố.

Nâng niu hoa sữa cũng cần sự chăm chút để hàng cây tiếp tục tỏa bóng, hương hoa hiện diện vừa đủ và người sống bên cây được dễ chịu hơn mỗi độ giao mùa. Tình yêu dành cho một loài hoa, vì vậy, còn là sự thấu hiểu những cảm nhận khác nhau dưới cùng một tán cây.

Hàng hoa sữa trong khu đô thị Việt Hưng trong nắng sớm. Ảnh: Bảo Hân

Với người yêu hoa sữa, đôi khi, chỉ một làn hương thoảng qua cũng đủ gợi nhớ một con đường, một cuộc hẹn, một quãng đời đã xa.

Mỗi sớm mai, những chùm hoa trắng ngà lại lặng lẽ giữa tán lá xanh, như còn điều gì muốn thì thầm cùng phố. Trong lời thì thầm ấy, có nỗi xốn xang của người từng đi qua bao mùa hoa, có cả những rung động đầu đời đang chớm nở.

Hoa sữa dành riêng cho Hà Nội từ trong nhạc trong thơ và trong đời sống tinh thần hàng ngày. Ảnh: Bảo Hân

Có cô gái dừng bước bên hàng cây, bỗng thấy lòng dịu lại. Có cậu bạn tinh nghịch cùng bàn chợt vụng về viết mấy câu vu vơ chẳng biết gửi ai...

Những vần thơ về hoa sữa trong veo rung động đầu đời, bẽn lẽn yêu thương, như giục giã người ta tìm về những cảm xúc nguyên sơ nhất. Hoa sữa trở thành sứ giả của tình yêu, mang theo một nét tình rất Hà Nội đi muôn phương, gửi vào ký ức qua những vần thơ, câu hát.

Hoa sữa hiện hữu trên một ban công nhỏ ngày 20-10. Ảnh: Ngân Hạ

Từ những giai điệu của Hồng Đăng, Thế Duy đến thơ Nguyễn Phan Hách và biết bao sáng tác hôm nay, loài hoa ấy đã có một đời sống bền lâu trong tâm hồn người dân phố.

Những câu chuyện riêng qua âm nhạc, thi ca bỗng trở thành nỗi niềm chung, để người Hà Nội ai cũng có thể tìm thấy bóng dáng mình trong đó.

Và trong những quán nhỏ ven đường. Ảnh: Ngân Hạ

Vậy thì, nói gì dưới mùa hoa sữa? Có lẽ chẳng cần nói điều gì quá lớn lao. Chỉ cần một lần chậm bước trên những con đường hoa sữa Nguyễn Du, Quán Thánh, Trung Hoà… nghe gió heo may khẽ chạm vai, để hương hoa thoảng qua và gai lòng khi bất chợt nghe giai điệu cũ vọng về...

Khi ấy, ta sẽ hiểu vì sao có những điều tưởng rất nhỏ bé mà chẳng dễ gì thay thế. Vì sao một loài hoa có thể khiến người ta nhớ một con đường, thương một người, nhớ cả một đời...

Cắt tỉa để hoa sữa đẹp hơn trên những con phố. Ảnh: Ngân Hạ

Hoa sữa rồi sẽ qua mùa. Những chùm hoa sẽ nhạt dần, hương thơm cũng theo gió mà tan vào phố.

Nhưng dư âm vẫn còn trong một câu hát cũ, một trang thơ, một quán cà phê xưa và những mối tình đi qua năm tháng.

Loài hoa cũng khiến một cậu nhóc tinh nghịch thành nhà thơ. Ảnh: Bảo Hân

Và có lẽ, điều đẹp nhất của hoa sữa không chỉ là hương thơm mỗi độ giao mùa, mà còn là cách loài hoa ấy nhắc người Hà Nội nhớ mãi giữa bao đổi thay, vẫn có những điều chỉ cần khẽ chạm vào là cả một miền thương nhớ bỗng trở về, nồng nàn ôm trọn mùa đi...

Hoa Hiệp