Nỗ lực đưa nhật ký điện tử đến ngư dân

Anh Huỳnh Tấn Sỹ hướng dẫn ngư dân về phần mềm ghi nhật ký điện tử

Tuyên truyền để ngư dân tiếp cận

Tại Văn phòng Đại diện Kiểm soát nghề cá - Cảng cá Phan Thiết (phường Phan Thiết), mỗi ngày có hàng chục lượt tàu cá ra vào. Không khí ở đây luôn tất bật, không chỉ hoạt động bốc dỡ hải sản mà còn là địa điểm hỗ trợ ngư dân làm quen với nhật ký điện tử.

Ngay tại khu vực làm thủ tục đã bố trí biển chỉ dẫn vị trí thực hiện hỗ trợ, hướng dẫn ngư dân cài đặt và sử dụng hệ thống eCDT. Trên hệ thống loa phát thanh của cảng, thông tin về việc triển khai nhật ký điện tử được phát đều đặn mỗi ngày, giúp ngư dân nắm bắt và chủ động tiếp cận. Cán bộ nghiệp vụ trực tiếp “cầm tay chỉ việc”, từ cài đặt ứng dụng eCDT đến thao tác khai báo, đặc biệt là cách nhập dữ liệu chính xác để phục vụ truy xuất nguồn gốc sau này.

Quy trình kiểm soát tàu ra vào cũng được thực hiện chặt chẽ. Trước khi rời cảng, chủ tàu phải thông báo thời gian xuất bến trước ít nhất 1 giờ. Khi tàu cập cảng, lực lượng chức năng giám sát sản lượng, thu nhận nhật ký khai thác, đối chiếu cả bản giấy và dữ liệu điện tử nhằm bảo đảm tính đồng bộ. Các thủ tục xác nhận nguồn gốc thủy sản được thực hiện theo đúng quy định pháp luật, tạo nền tảng minh bạch cho hoạt động khai thác.

Phần mềm Nhật ký điện tử

Anh Huỳnh Tấn Sỹ, cán bộ Đội IUU tại đây cho biết, công tác tuyên truyền được triển khai thường xuyên. Tất cả tàu cập cảng đều được nhắc nhở thực hiện đầy đủ quy định về thông báo ra vào, ghi chép nhật ký. Song song đó là kiểm tra giấy phép, đăng kiểm, thiết bị giám sát hành trình đối với tàu trên 15 m, điều kiện an toàn thực phẩm và danh sách thuyền viên.

Ngư dân Mai Văn Hùng, phường Phú Thủy, chủ tàu cá BTh 84759 với 10 lao động đi lộng gần bờ chia sẻ: “Từ đầu năm đến nay, việc đánh bắt gặp nhiều khó khăn, ngư trường kém thuận lợi, giá dầu tăng cao khiến chi phí mỗi chuyến biển đội lên đáng kể. Trước giờ tôi vẫn ghi nhật ký đầy đủ theo hướng dẫn của cảng, từ tọa độ đến sản lượng. Nay chuyển sang điện thoại, cán bộ có hướng dẫn nhưng thú thật là tôi với anh em bạn thuyền chưa quen, rất lúng túng”, ông Hùng nói.

Đẩy nhanh lộ trình nhật ký khai thác thủy sản điện tử

Theo Luật Thủy sản và các quy định liên quan, việc ghi chép nhật ký khai thác thủy sản là yêu cầu bắt buộc đối với tàu cá có chiều dài từ 12 m trở lên. Đây là việc làm quan trọng trong quản lý nghề cá hiện đại, phục vụ truy xuất nguồn gốc, thống kê sản lượng và giám sát hoạt động khai thác đúng vùng, đúng quy định. Qua đó, góp phần ngăn chặn tình trạng khai thác trái phép trên biển. So với cách ghi chép truyền thống, nhật ký khai thác điện tử cho thấy nhiều ưu điểm rõ rệt như: tăng tính minh bạch, dễ dàng quản lý, tiết kiệm thời gian và chi phí; đồng thời hỗ trợ truy xuất nguồn gốc thủy sản và góp phần gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu.

Triển khai chủ trương này, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 7543 ngày 20/11/2025 về triển khai hệ thống nhật ký khai thác và nhật ký thu mua, chuyển tải thủy sản điện tử trên địa bàn tỉnh. Trên cơ sở đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo các đơn vị chuyên môn bố trí nguồn lực, kinh phí, đồng thời phối hợp với doanh nghiệp công nghệ tổ chức tập huấn, hướng dẫn sử dụng phần mềm và hệ thống quản lý dữ liệu.

Chi cục Thủy sản và Biển đảo cũng đã rà soát, lập danh sách tàu cá từ 12 m trở lên để đơn vị cung cấp dịch vụ tạo lập tài khoản sử dụng ứng dụng nhật ký điện tử. Ban Quản lý các cảng cá tỉnh được cung cấp quyền truy cập hệ thống giám sát, lập các nhóm trao đổi trực tuyến để hỗ trợ ngư dân trong quá trình sử dụng. Song song đó, các đơn vị tuyên truyền, hướng dẫn các chủ tàu, thuyền trưởng tàu cá cài đặt, làm quen với ứng dụng; giới thiệu các ưu điểm của phần mềm để ngư dân hiểu và thao tác được các tính năng có trong ứng dụng.

Nhật ký điện tử quản lý nghề cá hiện đại

Dù vậy, theo đánh giá của Ban Quản lý các cảng cá tỉnh, việc áp dụng vẫn chủ yếu ở khâu làm quen, mới có 3 tàu áp dụng nhật ký điện tử trong các chuyến biển thực tế. Nguyên nhân, một bộ phận chủ tàu, thuyền trưởng còn hạn chế về kỹ năng công nghệ, tâm lý e ngại khi chuyển đổi từ thói quen ghi chép giấy sang thao tác trên thiết bị thông minh. Ngoài ra, ngư dân còn chi phí thuê bao dịch vụ khoảng 200.000 đồng mỗi tháng. Mặt khác, trước đây quy định này chưa bắt buộc hoàn toàn nên nhiều chủ tàu vẫn còn tâm lý chờ đợi.

Khoảng thời gian “chuyển tiếp” này được xem là cơ hội để các địa phương, cơ quan quản lý và ngư dân cùng thích nghi, hoàn thiện kỹ năng và hạ tầng. Với sự đồng hành của cơ quan chức năng và quyết tâm từ chính ngư dân, khi những vướng mắc dần được tháo gỡ, nhật ký điện tử sẽ trở thành nền tảng quan trọng để hướng tới một nghề cá minh bạch, có trách nhiệm và bền vững hơn.

UBND tỉnh vừa chỉ đạo triển khai nhật ký khai thác thủy sản điện tử, thực hiện theo Công điện số 03 của Thủ tướng Chính phủ. Lộ trình cụ thể, từ ngày 1/7/2026, áp dụng đối với tàu cá từ 24 m trở lên; từ ngày 1/9/2026, áp dụng đối với tàu từ 15 m đến dưới 24 m; và từ ngày 1/1/2027, áp dụng đối với tàu từ 12 m đến dưới 15 m.

Thanh Duyên .