Nỗ lực đưa Dự án Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2 vào hoạt động

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong chủ trì họp báo Chính phủ thường kỳ. (Ảnh: VGP/Nhật Bắc)

Nỗ lực đưa 2 dự án bệnh viện vào hoạt động trong quý II/2026

Thứ trưởng Y tế Lê Đức Luận cho biết, hai dự án đầu tư xây dựng cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức tại tỉnh Ninh Bình là những dự án có quy mô rất lớn và hiện đại. Mỗi dự án có tổng mức đầu tư xấp xỉ 5.000 tỷ đồng, với tổng diện tích xây dựng khoảng 138.000m2 cho mỗi dự án. Trong quá trình triển khai, nhằm tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc của hai dự án này, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 34/NQ-CP về các cơ chế để xử lý các vướng mắc.

Trong quá trình thực hiện, thực tế khi thi công hoàn thiện công trình, có rất nhiều vướng mắc phải xử lý về mặt kỹ thuật, thí dụ như phải lập dự toán thẩm tra và phê duyệt dự toán cho những công việc đã thực hiện từ giai đoạn 2018-2019, chứ không phải cho ngày hôm nay. Đây là việc rất khó. Hay việc thay đổi thiết kế của bệnh viện dẫn đến thay đổi rất nhiều hạng mục, trong đó có hệ thống phòng cháy, chữa cháy, hệ thống cấp thoát nước và các thủ tục liên quan giấy phép môi trường,

Thứ trưởng Y tế Lê Đức Luận thông tin về tiến độ hai dự án xây dựng cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. (Ảnh: VGP/Nhật Bắc)

Về vấn đề mua sắm thiết bị y tế, dự án được phê duyệt danh mục từ năm 2014 và 2015. Do đó, ở thời điểm hiện tại, không thể tiếp tục mua sắm các thiết bị cũ như trước đây mà bắt buộc phải điều chỉnh để mua các thiết bị mới, hiện đại. Quy trình mua sắm này cũng phải thực hiện đầy đủ theo các quy định pháp luật hiện hành. Đây là những vướng mắc lớn, bên cạnh đó còn nhiều vấn đề khác phát sinh trong quá trình triển khai dự án.

Thời gian qua, Bộ Y tế cùng các bộ, ngành và các đơn vị liên quan đã nỗ lực giải quyết các vướng mắc. Có thể khẳng định, đến nay các vướng mắc cơ bản đã được tháo gỡ. Hiện nay, các đơn vị đang tập trung hoàn thiện những khâu cuối cùng, trong đó trọng tâm là thi công các hạng mục phòng cháy, chữa cháy sau khi đã điều chỉnh, bổ sung so với thời điểm trước; đồng thời hoàn thiện hệ thống xử lý nước thải và các hạng mục bảo vệ môi trường.

Bên cạnh các yếu tố kỹ thuật, Bộ cũng đang nỗ lực khắc phục những khó khăn về mặt tài chính. Những dự án này, các nhà thầu không vay ngân hàng được, các ngân hàng không phê duyệt các khoản vay cho hai dự án này, cho nên nhà thầu cũng gặp nhiều khó khăn.

Thời gian qua, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Y tế đã tích cực phối hợp các bộ, ngành liên quan và chỉ đạo các chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án và các đơn vị thi công với mục tiêu phấn đấu cao nhất: Đưa cơ sở 2 của cả hai bệnh viện vào sử dụng trong quý II/2026.

Hiện nay, Bộ đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng xử lý các vướng mắc trong việc thẩm tra, phê duyệt dự toán các gói thầu, kết quả rất thuận lợi. Ngoài ra, Bộ Y tế cũng phối hợp Bộ Xây dựng và Bộ Quốc phòng chỉ đạo các nhà thầu huy động tối đa nhân lực, tập trung hoàn thiện các hạng mục còn dở dang như phòng cháy, chữa cháy, hệ thống xử lý nước thải, rác thải y tế. Đây chính là cơ sở pháp lý quan trọng để cơ quan chức năng cấp giấy phép phòng cháy, chữa cháy và giấy phép môi trường cho công trình.

Bộ Y tế cũng đang chỉ đạo Ban Quản lý dự án áp dụng các cơ chế thuận lợi nhất cho nhà thầu. Hiện nay, nhà thầu có thể được tạm thanh toán lên đến 90% khối lượng thực hiện. "Đối với những hạng mục mới phát sinh phải sửa đổi, bổ sung hoặc điều chỉnh phụ lục hợp đồng, chúng tôi đã cho phép tạm ứng ở mức cao hơn quy định hiện hành 30%", lãnh đạo Bộ Y tế cho biết.

Trong phạm vi thẩm quyền có thể, Bộ Y tế cho phép tạm ứng đến 50% để các nhà thầu có đủ nguồn lực tài chính tập trung thi công, sớm đưa dự án về đích đúng tiến độ.

Bảo đảm tính thống nhất của sách giáo khoa

Đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, theo chỉ đạo mới nhất của Thủ tướng Chính phủ, ngành giáo dục cần bảo đảm tính thống nhất của sách giáo khoa trên toàn quốc bắt đầu từ năm học 2026-2027; đồng thời tiếp tục đổi mới chương trình, nâng cao chất lượng dạy và học.

Thứ trưởng Thường trực Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng thông tin về việc triển khai sách giáo khoa thống nhất. (Ảnh: VGP/Nhật Bắc)

Thứ trưởng Thường trực Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng cho biết, về lộ trình thực hiện một bộ sách giáo khoa thống nhất dùng chung, chúng ta thực hiện theo Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị ngày 22/8/2025 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Nghị quyết 281 ngày 15/9/2025 của Chính phủ về chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 71. Hai nghị quyết quan trọng này đều nêu thống nhất một bộ sách giáo khoa dùng chung và tiến tới đến năm 2030 miễn phí toàn bộ sách giáo khoa.

Thực hiện nội dung đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã triển khai khẩn trương trong tháng cuối của năm 2025. Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước từ Nghị quyết 29-NQ/TW là thực hiện một chương trình nhiều bộ sách giáo khoa, đến thời điểm này chúng ta đang thực hiện ba bộ sách giáo khoa theo chủ trương xã hội hóa, gồm bộ sách Cánh diều, bộ Chân trời sáng tạo và bộ Kết nối tri thức với cuộc sống.

Hiện tại, Nghị quyết 281 của Chính phủ yêu cầu từ năm học 2026-2027, thực hiện thống nhất ngay một bộ sách giáo khoa. Như vậy chỉ còn vài tháng nữa. Thứ nhất là không thể biên soạn được một bộ sách mới, bởi công việc này phải mất 2-3 năm với khối lượng tác giả rất lớn. Thứ hai, chúng ta phối hợp ba bộ sách hiện hành hay chọn một trong ba bộ?

Bộ đã thành lập tổ nghiên cứu và tham khảo ý kiến của các sở giáo dục đào tạo, ý kiến chuyên gia và ban hành các nguyên tắc và tiêu chí, từ đó đi đến thống nhất chọn một trong ba bộ sách này là bộ Kết nối tri thức với cuộc sống của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước. Đến ngày 26/12/2025, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo đã phê duyệt đây là bộ sách giáo khoa thống nhất dùng chung cho cả nước kể từ năm học 2026-2027.

Về cách thức thực hiện bộ sách này: Thứ nhất, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có văn bản hướng dẫn các Sở Giáo dục và đào tạo thống nhất sử dụng bộ sách này, đồng thời sử dụng các bộ sách khác. Chúng ta dạy học lấy chương trình là trọng tâm, còn sách giáo khoa là học liệu, như vậy không lãng phí những bộ sách giáo khoa khác. Thứ hai là đã hiệu chỉnh những sách giáo khoa này, đặc biệt khi thay đổi chuyển từ chính quyền địa phương 3 cấp sang 2 cấp nên địa giới hành chính điều chỉnh. Các môn Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công dân đã điều chỉnh xong.

Thứ hai, chỉ đạo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam in ấn, phát hành với mục tiêu bảo đảm muộn nhất trước 20 ngày khi vào năm học là có đầy đủ sách giáo khoa cho các trường và cho giáo viên. Đến thời điểm này, 5/7 miền của Nhà xuất bản Giáo dục đã nhập kho xong và công bố giảm giá sách trung bình 13,3%.

Thứ ba, Bộ chỉ đạo tập huấn cho giáo viên để sử dụng bộ sách giáo khoa thống nhất này. Trước đây, ba bộ sách thì giáo viên sẽ dạy các bộ khác nhau. Đây không phải vấn đề trở ngại vì nguyên tắc là giáo viên dạy bộ sách nào được. Để không tập huấn tràn lan lãng phí thời gian cũng như vật chất, Bộ chỉ đạo chỉ tập huấn những vấn đề mà giáo viên thấy vướng mắc, cần giải đáp. Như vậy, bắt đầu vào năm học mới này, chúng ta thống nhất một bộ sách giáo khoa, bảo đảm theo đúng tinh thần chỉ đạo của Nghị quyết 71 cũng như Nghị quyết 281 của Chính phủ.

Về việc điều chỉnh chương trình và cơ cấu các môn học, về mặt khoa học giáo dục, khoa học về chương trình, theo kinh nghiệm của thế giới, tuổi thọ của một chương trình từ 10-15 năm mới thay đổi tổng thể. Còn hằng năm, Bộ có phát triển chương trình, tức là rà soát các chương trình này để có chỉ đạo về chuyên môn. Lâu nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo các Sở Giáo dục và Đào tạo cũng như các nhà trường, các giáo viên, đặc biệt là các hiệu trưởng, tổ chức các chương trình giáo dục theo khung chương trình, tối thiểu phải bảo đảm khung chương trình giáo dục phổ thông.

Thứ hai, tùy theo từng trường, từng lớp, từng học sinh, có thể nâng cao hơn thì xây dựng các chương trình giáo dục tương ứng. Đặc biệt, chúng tôi tinh chỉnh và bổ sung, cập nhật những nội dung mới như trong Nghị quyết 71 nêu, là từng bước tăng thời lượng các môn khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục STEM và giáo dục về chuyển đổi số, giáo dục AI.

Vừa qua Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành thông tư và có chỉ đạo hướng dẫn dạy thí điểm giáo dục AI trong học sinh phổ thông. Và tăng cường giáo dục kỹ năng sống, giáo dục văn hóa, văn học nghệ thuật cho học sinh, để vừa bảo đảm chuẩn đầu ra theo chương trình giáo dục phổ thông nhưng không gây quá tải với học sinh. Giáo dục có tác động rất lớn, cần phải có đánh giá tác động, đồng thời huy động đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học và giáo viên trực tiếp đứng lớp tham gia căn chỉnh chương trình đó.

Đương nhiên với yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ đạo, chúng ta phải hình dung được một thế hệ, bây giờ bắt đầu lớp 1 thì 25 năm sau, các em sẽ là những con người như thế nào cả về thể chất lẫn tinh thần và trí tuệ. Với chương trình giáo dục phổ thông, chúng tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu, có thể đẩy nhanh hơn để cập nhật những điểm tiên tiến của thế giới. Tuy nhiên, chương trình phải có tính ổn định nhất định, quan trọng là bảo đảm được yêu cầu đầu ra về phẩm chất năng lực cho học sinh. Quan trọng nhất vẫn là đổi mới phương pháp giảng dạy, kiểm tra đánh giá, đặc biệt là dạy cho người học, học sinh khả năng tự học cao, lúc ấy học sinh sẽ có khả năng thích ứng với mọi chương trình, mọi sách giáo khoa.

Bộ cũng đã truyền thông, yêu cầu các Sở Giáo dục và Đào tạo phải hiểu một cách linh hoạt. Một bộ sách giáo khoa thống nhất dùng chung không có nghĩa là chỉ dạy và học trong sách giáo khoa đó, sách giáo khoa không phải là pháp lệnh, chỉ là học liệu. Chúng ta có thể tham khảo những bộ sách giáo khoa hiện nay không thống nhất dùng chung nhưng vẫn còn giá trị về mặt khoa học, thực tiễn, cũng như có thể lấy nguồn tư liệu khác để giáo viên giảng dạy, học sinh có thể tham khảo để làm phong phú thêm kiến thức của mình, cũng như trong các bài kiểm tra đánh giá. Như thế phù hợp với việc chuyển từ dạy kiến thức là chính sang dạy kỹ năng để hình thành phẩm chất và năng lực cho học sinh.

HÀ THANH GIANG