Ninh Bình hoàn thành lấy hơn 16.300 mẫu ADN thân nhân liệt sĩ

Huy động nhiều lực lượng, bám sát từng thân nhân

Trao đổi với PV Báo Xây dựng, sáng 13/7, đại tá Trịnh Minh Hoàng, Trưởng phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (PC06), Công an tỉnh Ninh Bình cho biết, đợt cao điểm thu nhận mẫu ADN ở tỉnh được triển khai từ ngày 25/6 - 2/7, thực hiện theo kế hoạch của Bộ Công an trong chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Ninh Bình hoàn thành hơn 16.300 mẫu ADN thân nhân liệt sĩ.

Để hoàn thành khối lượng công việc lớn trong thời gian ngắn, PC06 đã tham mưu cho Giám đốc Công an tỉnh, phối hợp với UBND tỉnh ban hành các văn bản chỉ đạo, đồng thời hướng dẫn công an các xã, phường tổ chức rà soát, thống kê, xác minh và lập danh sách thân nhân đủ điều kiện lấy mẫu ADN.

"PC06 là đầu mối thống kê, hướng dẫn, kiểm tra và đôn đốc công an cơ sở thực hiện từng phần việc, từ việc rà soát thân nhân, xác định đúng đối tượng đến xây dựng lộ trình, bố trí các điểm thu mẫu đều được thực hiện theo quy trình chặt chẽ nhằm bảo đảm thu đúng, thu đủ và chính xác", đại tá Trịnh Minh Hoàng cho biết.

Trong 8 ngày cao điểm, công an tỉnh thành lập 5 tổ thu mẫu lưu động. Mỗi tổ gồm cán bộ PC06 và kỹ thuật viên của Công ty GenStory (đơn vị thu mẫu AND) đến nhiều địa phương để tổ chức lấy mẫu.

Các tổ công tác thường xuyên xuất phát từ sáng sớm, phối hợp với công an xã chuẩn bị địa điểm, thiết bị, rà soát danh sách và hướng dẫn người dân hoàn thiện các thủ tục cần thiết.

Bố trí các điểm thu mẫu đều được thực hiện theo quy trình chặt chẽ nhằm bảo đảm thu đúng, thu đủ và chính xác.

Ở cơ sở, công an các xã, phường là lực lượng "đi từng ngõ, gõ từng nhà", xác minh thân nhân liệt sĩ đủ điều kiện lấy mẫu. Đây là nhiệm vụ không đơn giản bởi theo quy định, việc lấy mẫu ADN chủ yếu thực hiện đối với thân nhân bên ngoại như mẹ, bà ngoại, cô, dì, bác hoặc anh chị em cùng mẹ với liệt sĩ.

Trong khi đó, nhiều người đang trực tiếp thờ cúng liệt sĩ lại không thuộc diện lấy mẫu, buộc lực lượng công an phải tiếp tục tìm kiếm, xác minh các thân nhân có quan hệ huyết thống phù hợp. Không ít trường hợp thân nhân đã chuyển nơi cư trú, sinh sống tại tỉnh khác hoặc nhiều năm không còn liên hệ với quê hương nên việc rà soát, xác minh mất nhiều thời gian và công sức.

Theo đại tá Trịnh Minh Hoàng, bên cạnh việc hướng dẫn nghiệp vụ, PC06 còn thường xuyên cử cán bộ xuống cơ sở kiểm tra, tháo gỡ khó khăn, kịp thời xử lý những trường hợp đặc biệt nhằm bảo đảm không bỏ sót hoặc nhầm lẫn đối tượng trong quá trình thu nhận mẫu ADN.

Linh hoạt hỗ trợ người già yếu, không để bỏ sót đối tượng

Đại diện lãnh đạo Công an xã Gia Viễn cho biết, khó khăn lớn nhất trong quá trình triển khai là công tác tuyên truyền, vận động người dân tham gia lấy mẫu ADN.

"Nhiều người chưa hiểu hết ý nghĩa của việc lấy mẫu nên còn tâm lý e ngại hoặc cho rằng việc này không mang lại lợi ích trực tiếp cho gia đình. Trong khi đó, phần lớn thân nhân liệt sĩ hiện nay đều đã lớn tuổi, sức khỏe hạn chế hoặc đang sinh sống xa địa phương nên việc tập trung đúng thời gian, địa điểm theo kế hoạch không hề đơn giản", vị lãnh đạo chia sẻ.

Để khắc phục những khó khăn này, công an xã phối hợp cùng các đoàn thể địa phương như Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Mặt trận Tổ quốc và chính quyền cơ sở tăng cường tuyên truyền, giải thích rõ ý nghĩa nhân văn của chương trình, đồng thời trực tiếp hỗ trợ đưa đón người cao tuổi đến điểm lấy mẫu.

Thân nhân liệt sĩ ngày càng cao tuổi, nếu chậm trễ sẽ ảnh hưởng đến khả năng thu thập nguồn sinh phẩm phục vụ đối chiếu với ngân hàng gen trong tương lai.

Đối với những trường hợp già yếu, ốm đau hoặc không thể di chuyển, lực lượng công an phối hợp với đơn vị thu mẫu thành lập các tổ lưu động đến tận nhà để lấy mẫu ADN, bảo đảm không bỏ sót bất kỳ thân nhân đủ điều kiện nào.

Theo lãnh đạo Công an xã Gia Viễn, việc thu nhận mẫu ADN cần được triển khai khẩn trương bởi thời gian không chờ đợi. Thân nhân liệt sĩ ngày càng cao tuổi, nếu chậm trễ sẽ ảnh hưởng đến khả năng thu thập nguồn sinh phẩm phục vụ đối chiếu với ngân hàng gen trong tương lai.

Sau khi hợp nhất ba tỉnh, địa bàn tỉnh Ninh Bình rộng hơn, khoảng cách giữa các khu vực tăng lên đáng kể. Vì vậy, PC06 đã tính toán bố trí các điểm thu mẫu hợp lý, ưu tiên đặt tại những vị trí thuận lợi để giảm quãng đường di chuyển cho người dân, trong khi cán bộ, chiến sĩ chấp nhận đi xa hơn để phục vụ nhiệm vụ.

Nhiều ngày liên tục, các tổ công tác xuất phát từ 5 giờ sáng, hoàn tất việc lắp đặt thiết bị, tổ chức thu mẫu tại địa phương, sau đó tiếp tục rà soát, thống kê, bàn giao dữ liệu đến tối muộn mới kết thúc công việc. Với những trường hợp phát sinh hoặc không thể đến điểm lấy mẫu, tổ công tác lại tiếp tục di chuyển đến tận nhà để hoàn thành việc thu nhận sinh phẩm.

Nhiều ngày liên tục, các tổ công tác xuất phát từ 5h sáng, hoàn tất việc lắp đặt thiết bị, tổ chức thu mẫu tại địa phương, sau đó tiếp tục rà soát, thống kê, bàn giao dữ liệu đến tối muộn mới kết thúc công việc.

Ông N.V.H (66 tuổi, xã Gia Viễn) cho biết, gia đình có người thân là liệt sĩ nhưng nhiều năm qua vẫn chưa xác định được phần mộ. Khi được lực lượng công an thông báo thuộc diện lấy mẫu ADN, gia đình đã tích cực phối hợp.

"Chúng tôi rất xúc động khi được cán bộ công an và chính quyền địa phương hướng dẫn tận tình, tạo mọi điều kiện thuận lợi để tham gia lấy mẫu. Gia đình luôn hy vọng, với sự phát triển của khoa học và sự quan tâm của Nhà nước, sẽ sớm tìm được phần mộ người thân sau nhiều năm mong ngóng", ông H chia sẻ.

Theo lãnh đạo PC06 Công an tỉnh Ninh Bình, kết quả thu nhận 16.329 mẫu ADN sau 8 ngày cao điểm không chỉ phản ánh tinh thần trách nhiệm của lực lượng công an và chính quyền cơ sở, mà còn cho thấy sự đồng thuận, hưởng ứng tích cực của nhân dân đối với chương trình mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc.

Đây sẽ là nền tảng quan trọng để tiếp tục thực hiện hiệu quả chiến dịch "500 ngày đêm", góp phần đẩy nhanh quá trình xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin, đáp ứng nguyện vọng của hàng nghìn gia đình và tiếp tục lan tỏa truyền thống tri ân những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Tiến Anh