NIM dự báo phân hóa mạnh trong 2026, ngân hàng nhỏ đối diện áp lực lớn hơn

Trong năm 2026, KBSec Việt Nam (KBSV) nhận định môi trường kinh doanh của ngành ngân hàng sẽ có nhiều thuận lợi hơn, trên cơ sở một số dự báo như tăng trưởng tín dụng ở mức 18-20%, NIM và chất lượng tài sản duy trì xu hướng ổn định...

Tuy vậy, các ngân hàng quy mô vừa và nhỏ - đặc biệt là những nhà băng có tỷ lệ CASA thấp hoặc phải chạy đua tăng trưởng tín dụng - nhiều khả năng sẽ chịu áp lực lớn hơn do cạnh tranh quyết liệt ở hai phía cả đầu vào và đầu ra.

NIM phân hóa, ngân hàng vừa và nhỏ đối diện áp lực lớn hơn

Nhận định chung về diễn biến NIM toàn ngành trong năm nay, các chuyên gia cho rằng 'ổn định' sẽ là từ khóa phù hợp. Dù chịu áp lực nhất định từ chi phí vốn tăng lên, KBSV kỳ vọng NIM sẽ được bù đắp bởi tăng trưởng đầu ra và chiến lược tối ưu danh mục cho vay của các nhà băng.

Ảnh: KBSV

Cụ thể, chi phí vốn nhiều khả năng sẽ nhích tăng do mặt bằng lãi suất huy động đã tạo đáy và đang hồi phục. Các kênh huy động khác cũng duy trì mức chi phí cao: lãi suất vay trên thị trường liên ngân hàng neo ở vùng cao trong thời gian dài, trong khi lãi suất phát hành trái phiếu cũng bám sát xu hướng mặt bằng lãi suất chung; gia tăng thách thức cho bài toán quản trị chi phí vốn. Một số ngân hàng sở hữu lợi thế CASA lớn hoặc được hỗ trợ thanh khoản từ NHNN (TCB, MBB, VPB, HDB, VCB, CTG) sẽ kiểm soát chi phí vốn tăng với tốc độ chậm hơn so với mặt bằng ngành.

Bù lại, lợi suất tài sản sinh lời được dự báo hồi phục sẽ hạn chế tác động tiêu cực lên NIM nhờ các yếu tố như tăng trưởng tín dụng tiếp tục duy trì ở mức cao 18-20%; lãi suất cho vay tăng nhẹ theo mặt bằng thị trường; cơ cấu tín dụng dần dịch chuyển sang các phân khúc có lợi suất cao hơn, như cho vay bất động sản, cho vay bán lẻ, và trung–dài hạn; cũng như xu hướng cải thiện chất lượng tài sản giúp phần lãi phải thu được ghi nhận tốt hơn...

Tuy vậy, các chuyên gia cho rằng diễn biến của NIM sẽ có sự phân hóa tương đối mạnh giữa các nhóm ngân hàng. Nhóm ngân hàng quốc doanh, vốn đã duy trì mặt bằng lãi suất huy động rất thấp trong thời gian dài, nhiều khả năng sẽ chứng kiến biên lãi ròng cải thiện tốt hơn các ngân hàng tư nhân. Bên cạnh đó, nhóm ngân hàng hỗ trợ các ngân hàng yếu kém dự kiến cũng hồi phục tích cực nhờ lợi thế hạn mức tăng trưởng tín dụng cao và nguồn vốn đầu vào lãi suất ưu đãi.

Ngược lại, các ngân hàng tư nhân quy mô trung bình – nhỏ sẽ chịu áp lực lớn hơn, khiến NIM có xu hướng đi ngang hoặc giảm nhẹ ở một số nhà băng. Nguyên nhân đến từ cạnh tranh quyết liệt ở cả đầu vào (huy động) và đầu ra (cho vay), đặc biệt tại những ngân hàng có tỷ lệ CASA thấp hoặc phải chạy đua tăng trưởng tín dụng.

Nguồn thu lãi sẽ diễn biến tích cực hơn so với 2025

Với kịch bản tăng trưởng tín dụng kỳ vọng đạt 18-20% và NIM tương đối ổn định trong năm 2026, các chuyên gia dự báo thu nhập lãi thuần của các ngân hàng sẽ có diễn biến tích cực hơn so với năm 2025, quay lại mức tăng trưởng 15-20% svck.

Trong khi đó, các nguồn thu ngoài lãi sẽ tiếp tục gia tăng tỷ trọng đóng góp trong cơ cấu tổng thu nhập hoạt động sau năm 2025 các ngân hàng đẩy mạnh hoạt động cho các công ty con trong hệ sinh thái tài chính như bảo hiểm, chứng khoán.

Việc duy trì tốc độ tăng trưởng thu nhập ở mức hai con số được kỳ vọng sẽ giúp các ngân hàng có thêm dư địa để củng cố bộ đệm dự phòng – vốn bị giới hạn do sự chậm lại của thu nhập lãi thuần trong năm vừa qua. Mặt khác, trong bối cảnh nền kinh tế hồi phục và tăng trưởng tốt hơn, chất lượng tín dụng cũng sẽ được cải thiện tích cực hơn. Ngoài ra, những thay đổi về pháp lý trong quy trình xử lý nợ, đặc biệt là việc Luật hóa Nghị quyết 42, cũng góp phần hỗ trợ hoạt động quản trị rủi ro của các ngân hàng.

Ở góc độ thận trọng, KBSV cũng lưu ý những bất định như chính sách thuế quan có thể ảnh hưởng đến các doanh nghiệp xuất khẩu nội địa; hay sự tăng trưởng nhanh của tín dụng bất động sản cũng có thể tiềm ẩn những rủi ro trong tương lai...