Ngân hàng rục rịch tăng lãi suất cho vay, chuyên gia dự báo gì?

Tại Vietcombank, lãi suất cho vay bình quân tháng 12/2025 đã tăng lên 5,8%/năm, tháng thứ 2 liên tiếp điều chỉnh tăng. Diễn biến tương tự cũng ghi nhận tại BIDV, khi lãi suất cho vay bình quân trong tháng 12/2025 đã tăng lên 5,6%/năm, từ mức ổn định quanh 5,47 - 5,48%/năm trong thời gian dài trước đó.

Ở nhóm ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân, xu hướng tăng nhẹ lãi suất cho vay cũng được ghi nhận tại nhiều ngân hàng, đặc biệt là lãi suất với các khoản cho vay mua nhà, mua ô tô, vay tiêu dùng...

Diễn biến tăng lãi suất cho vay thời gian gần đây được giới phân tích đánh giá là hệ quả tất yếu của làn sóng tăng lãi suất huy động diễn ra trước đó.

Ngân hàng rục rịch tăng lãi suất cho vay. Ảnh BTC.

Nhìn chung, hầu hết ý kiến cho rằng mặt bằng lãi suất cho vay sẽ nhích tăng trong 2026 dù mức tăng sẽ không tương ứng với mức tăng của lãi suất huy động.

Chẳng hạn, trong một báo cáo mới đây, KBSec Việt Nam dự báo năm 2026, mặt bằng lãi suất huy động sẽ tái định vị ở vùng cao hơn năm 2025 khoảng 70-120bps để có thể đảm bảo cân đối nguồn cho mục tiêu tăng trưởng tín dụng cao (18-20%) và tuân thủ các tỷ lệ an toàn theo quy định của NHNN. Sự tăng lên của chi phí vốn được dự báo sẽ kéo mặt bằng lãi suất cho vay nhích lên tương ứng dù tốc độ tăng có thể chậm hơn bởi cạnh tranh giành th ị phần tín dụng giữa các ngân hàng vẫn tương đối gay gắt.

Còn theo TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng ngân hàng BIDV, các ngân hàng đang phải hy sinh một phần lợi nhuận để gánh đỡ chi phí vốn tăng cao, qua đó giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn ổn định hơn. Đây cũng là nguyên nhân khiến NIM của toàn hệ thống có xu hướng thu hẹp. Vị chuyên gia cho rằng xu hướng thắt chặt biên lợi nhuận của các ngân hàng nhiều khả năng sẽ tiếp diễn ít nhất đến hết quý I/2026, trong bối cảnh yêu cầu hỗ trợ tăng trưởng kinh tế vẫn được đặt lên hàng đầu.

Chia sẻ trên Báo Tiền Phong, TS. Lê Xuân Nghĩa - thành viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ - nhấn mạnh rằng việc lãi suất cho vay tăng nhẹ hiện nay chưa phản ánh sự đảo chiều chính sách tiền tệ.

Về nguyên lý, lãi suất có mối quan hệ chặt chẽ với cả cung tiền và tỷ giá. Khi Ngân hàng Nhà nước thắt chặt cung tiền, lãi suất sẽ tăng, đồng nội tệ có xu hướng lên giá. Ngược lại, nếu nới lỏng cung tiền để hỗ trợ tăng trưởng, lãi suất giảm nhưng tỷ giá chịu áp lực tăng. Chính vì vậy, điều hành lãi suất luôn là bài toán cân bằng giữa ổn định vĩ mô và hỗ trợ nền kinh tế.

TS. Lê Xuân Nghĩa - thành viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ. Ảnh DNVN.

Ông Nghĩa cho rằng, khả năng tăng lãi suất điều hành trong thời gian tới là rất thấp. Bởi nếu lãi suất điều hành tăng, chi phí vốn của doanh nghiệp và người dân sẽ tăng mạnh, kéo theo nguy cơ kìm hãm tăng trưởng trong bối cảnh sức cầu còn yếu. Thực tế, Ngân hàng Trung ương các nước, trong đó có Việt Nam, đều mang bản chất thận trọng, ưu tiên ổn định hơn là những cú điều chỉnh mạnh.

Vị chuyên gia cho rằng thay vì tăng lãi suất điều hành, Ngân hàng Nhà nước có xu hướng điều tiết linh hoạt thông qua nghiệp vụ thị trường mở, mua - bán trái phiếu Chính phủ có kỳ hạn để bơm hoặc hút tiền ngắn hạn. Điều này giúp kiểm soát thanh khoản mà không gây cú sốc lãi suất.

"Mặt bằng lãi suất có thể nhích lên cục bộ nhưng khó hình thành một chu kỳ tăng mạnh. Trong bối cảnh lạm phát vẫn trong tầm kiểm soát và tăng trưởng cần được hỗ trợ, chính sách tiền tệ nhiều khả năng tiếp tục theo hướng thận trọng, linh hoạt, tránh những cú sốc làm tổn thương nền kinh tế", ông Nghĩa chia sẻ.

Đông Bắc