Những rủi ro khó ngờ khi phụ huynh đăng ảnh con lên mạng

Khoe con nhưng lại biến thành miếng mồi cho tội phạm

Chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu cho biết, hiện nay nhiều bậc làm cha mẹ mất cảnh giác khi sử dụng mạng xã hội. Một số người có sở thích khoe con lên mạng. "Chỉ là một tấm ảnh thôi mà, có gì đâu?. Chính suy nghĩ ngây thơ này của nhiều phụ huynh đang biến con trẻ thành mục tiêu hấp dẫn đối với tội phạm mạng", chuyên gia Ngô Minh Hiếu nói.

Sự thật là ít ai biết rằng một nửa số hình ảnh trên các trang web đen về trẻ em được tải xuống trực tiếp từ tài khoản mạng xã hội của cha mẹ. Những bức ảnh mà các bậc cha mẹ cho là "ngây thơ" lại là mục tiêu của những kẻ săn mồi.

Phụ huynh cần thận trọng với các bức ảnh khoe con trên mạng.

"Chỉ cần 20 bức ảnh bình thường, kẻ xấu có thể dùng AI để tạo ra các video/hình ảnh "nhạy cảm" giả mạo chính xác đến 99%. Chúng dùng nó để tống tiền bạn, hoặc tệ hơn, rao bán danh dự của con bạn trên toàn cầu. Công nghệ hiện nay chỉ cần bấy nhiêu đó để hủy hoại tương lai một đứa trẻ", chuyên gia Ngô Minh Hiếu nói.

Trên thực tế, những chi tiết như đồng phục trường, biển số nhà, hay tính năng định vị (geotags) trong ảnh sẽ giúp kẻ lạ nắm rõ lộ trình đi học và nơi ở của con bạn.

Một điều chuyên gia nhấn mạnh là sai lầm nhiều người mắc cho rằng đăng lên mạng, để 'chế độ riêng tư' là tuyệt đối an toàn. Chuyên gia an ninh mạng nhận định, một khi nút "Đăng" được nhấn, bạn đã mất quyền kiểm soát. Chụp màn hình, tải về, gửi đi... tấm ảnh đó sẽ tồn tại vĩnh viễn trên internet dù bạn có xóa sau đó.

Mạng xã hội là ảo, nhưng nỗi đau và sự nguy hiểm là có thật. Đừng để sự phù phiếm của những lượt Like đánh đổi bằng sự an toàn, danh dự và cả tương lai của con trẻ.

Trước nguy cơ lừa đảo và xâm phạm quyền riêng tư trên môi trường mạng, các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh cần đặc biệt thận trọng khi chia sẻ hình ảnh trẻ em. Việc đăng tải ảnh có thể vô tình để lộ nhiều thông tin nhạy cảm, do đó nên hạn chế tối đa việc đăng ảnh rõ mặt trẻ; trong trường hợp cần thiết, nên che mặt bằng biểu tượng hoặc chụp từ phía sau. Đồng thời, cần xóa bỏ mọi thông tin liên quan đến vị trí, trường lớp hay địa chỉ nhà xuất hiện trên hình ảnh.

Phụ huynh tuyệt đối không đăng tải hình ảnh trẻ trong trạng thái nhạy cảm như đang tắm, mặc đồ lót hoặc đồ bơi. Bên cạnh đó, cần nhắc nhở người thân không tự ý chia sẻ hình ảnh của trẻ khi chưa có sự đồng ý của cha mẹ. Việc giáo dục trẻ về quyền riêng tư hình ảnh cũng cần được thực hiện từ sớm, giúp các em nhận thức và tự bảo vệ mình. Bảo vệ trẻ trên không gian mạng cũng quan trọng không kém việc bảo vệ các em trong đời sống thực.

Cảnh giác với các chiêu thức lừa đảo đa kênh

Theo chuyên gia tâm lý, ThS Lê Hồng Minh, việc "khoe con" là nhu cầu chính đáng của các phụ huynh nhưng nếu không kiểm soát kỹ thông tin đăng tải, có thể vô tình xâm phạm quyền riêng tư và an toàn của trẻ.

Chúng ta có xu hướng xem nhẹ thông tin cá nhân của trẻ nhỏ, trong khi luật pháp quốc tế và trong nước đều quy định rất rõ ràng rằng trẻ có quyền được bảo vệ thông tin cá nhân, danh tính và hình ảnh. Cha mẹ không có quyền tự động chia sẻ mọi thứ về con mà không suy xét đến hệ quả.

Chuyên gia Ngô Minh Hiếu cho biết, năm 2026, lừa đảo trực tuyến không còn dừng ở những tin nhắn rác đại trà mà đã bước sang "kỷ nguyên AI" với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Các đối tượng có thể sử dụng công nghệ deepfake và sao chép giọng nói, chỉ từ vài giây dữ liệu âm thanh hoặc hình ảnh trên mạng xã hội, để giả danh người thân gọi video, nhắn tin vay tiền với mức độ chân thực rất cao. Cùng với đó là các kịch bản lừa đảo được "cá nhân hóa" dựa trên dữ liệu bị rò rỉ như họ tên, số định danh hay tài khoản ngân hàng, tạo ra những tình huống tưởng như thật liên quan đến nợ xấu, điều tra vụ án. Thậm chí, hình thức lừa đảo đa kênh cũng gia tăng, khi kẻ gian kết hợp tin nhắn SMS, email và cuộc gọi cùng lúc nhằm tạo dựng lòng tin tuyệt đối.

Trước thực trạng này, các chuyên gia khuyến cáo mỗi người cần chủ động xây dựng "lá chắn" bảo vệ bản thân trên không gian mạng. Trước hết, cần hình thành thói quen chậm lại để xác minh, đặc biệt với các yêu cầu chuyển tiền hoặc cài đặt ứng dụng lạ; nên gọi điện kiểm tra qua một kênh độc lập trước khi thực hiện.

Gia đình cũng có thể thiết lập "mật khẩu riêng" hoặc câu hỏi bí mật để xác nhận danh tính trong những tình huống khẩn cấp. Bên cạnh đó, việc bảo vệ "dấu vân tay số" là rất quan trọng, bao gồm cảnh giác với các dấu hiệu bất thường như thay đổi SIM, đăng nhập từ thiết bị lạ, đồng thời hạn chế chia sẻ quá nhiều thông tin cá nhân lên mạng xã hội. Dù công nghệ ngày càng hiện đại, tuyến phòng thủ hiệu quả nhất vẫn là ý thức và sự cảnh giác của mỗi người trong việc tự bảo vệ mình và gia đình.

Tô Hội