Những 'quả tạ' ông Bùi Thành Nhơn truyền lại cho con trai Bùi Cao Nhật Quân

Cha con ông Bùi Thành Nhơn

Mới đây, NovaGroup – tập đoàn mẹ của CTCP Tập đoàn Đầu tư Địa ốc No Va (Novaland, mã: NVL) công bố ông Bùi Thành Nhơn đã chuyển giao vai trò Chủ tịch HĐQT cho con trai là ông Bùi Cao Nhật Quân.

Theo doanh nghiệp, đây là bước đi đã được hoạch định từ trước, nhằm đảm bảo tính kế thừa, duy trì sự liên tục trong quản trị và thích ứng với bối cảnh mới.

Sau chuyển giao, ông Bùi Thành Nhơn – nhà sáng lập NovaGroup – vẫn giữ vai trò định hướng chiến lược, dẫn dắt tầm nhìn dài hạn và đồng hành cùng ban lãnh đạo. Đồng thời, ông tiếp tục đảm nhiệm vị trí Chủ tịch Nova Holding, đơn vị nắm cổ phần chi phối tại NovaGroup.

Trong khi đó, ông Bùi Cao Nhật Quân được giới thiệu có hơn 20 năm gắn bó với hệ sinh thái, từng trực tiếp tham gia điều hành qua nhiều giai đoạn phát triển. Việc đảm nhiệm vị trí Chủ tịch HĐQT không chỉ mang tính kế thừa mà còn là sự tiếp nối quá trình tích lũy kinh nghiệm quản trị và năng lực điều hành đã được kiểm chứng.

Xét về cơ cấu sở hữu, NovaGroup hiện là cổ đông lớn tại Novaland với tỷ lệ 21,977% (hơn 491 triệu cổ phiếu). Cá nhân ông Bùi Thành Nhơn nắm 4,726% vốn, tương đương gần 96,8 triệu cổ phiếu; trong khi ông Bùi Cao Nhật Quân sở hữu 3,678% (hơn 75,3 triệu cổ phiếu).

Ngoài ra, CTCP Diamond Properties – doanh nghiệp do ông Nhơn quản lý – nắm thêm 7,61% vốn, còn bà Cao Thị Ngọc Sương sở hữu 2,355%. Tính chung, nhóm cổ đông liên quan đến gia đình ông Nhơn đang nắm giữ xấp xỉ 40% vốn tại Novaland.

Theo kế hoạch, Novaland sẽ tổ chức Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 vào chiều ngày 23/4 tại Lâm Đồng.

NGỒI TRÊN “NÚI” NỢ

Việc ông Bùi Thành Nhơn “truyền ngôi” cho con trai diễn ra trong bối cảnh Novaland vẫn đang ngồi trên “núi” nợ và vừa trải qua hàng loạt bê bối pháp lý. Cụ thể, báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 cho thấy nhiều chỉ dấu đáng chú ý liên quan đến cấu trúc nợ và dòng tiền của doanh nghiệp.

Cụ thể, tại thời điểm 31/12/2025, tổng dư nợ vay và nợ thuê tài chính của Novaland đạt 67.391 tỷ đồng, tăng 5.825 tỷ đồng so với đầu năm, tương đương mức tăng 9,46%. Trong khi đó, áp lực thanh khoản vẫn hiện hữu khi lượng tiền và tương đương tiền chỉ ở mức 4.395 tỷ đồng, thấp hơn đáng kể so với quy mô nợ ngắn hạn.

Đáng chú ý, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh tiếp tục âm 6.145 tỷ đồng, nối dài xu hướng của năm trước. Đồng thời, doanh nghiệp ghi nhận 9.644 tỷ đồng nghĩa vụ nợ đã đến hạn nhưng chưa được thanh toán.

Xét về cơ cấu, dư nợ trái phiếu đạt 25.042 tỷ đồng (chiếm 37,16% tổng nợ), trong khi vay ngân hàng ở mức 27.181 tỷ đồng (40,33%). Phần còn lại là các khoản vay từ tổ chức và cá nhân bên thứ ba với giá trị 15.199 tỷ đồng (22,55%). Đáng chú ý, nợ ngắn hạn đã giảm xuống 31.718 tỷ đồng, trong khi nợ dài hạn tăng lên 35.673 tỷ đồng, phản ánh xu hướng kéo dài kỳ hạn và tái cơ cấu nghĩa vụ tài chính.

Một điểm nổi bật trong bức tranh này là việc cổ phiếu NVL được sử dụng rộng rãi làm tài sản đảm bảo. Tổng giá trị cổ phiếu dùng để bảo đảm cho các khoản vay và trái phiếu vào khoảng 17.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 25% tổng dư nợ.

Ở mảng trái phiếu, các lô do PSI thu xếp liên quan đến PVcomBank với tổng dư nợ 3.905,8 tỷ đồng đều được đảm bảo bằng cổ phần thuộc sở hữu cổ đông. Tương tự, các lô do MBS, BSC, TCBS, VietinBank Securities và Yuanta thu xếp, với tổng giá trị hàng nghìn tỷ đồng, cũng có cấu trúc tài sản đảm bảo tương tự, trong đó cổ phần đóng vai trò chủ đạo, kèm theo quyền tài sản hoặc bất động sản trong một số trường hợp.

Ở kênh tín dụng ngân hàng, các khoản vay tại TPBank (1.580,8 tỷ đồng), MSB (1.477,7 tỷ đồng) và PVcomBank (880 tỷ đồng) đều sử dụng cổ phần làm tài sản đảm bảo, kết hợp với quyền phát triển dự án, khoản phải thu hoặc phần vốn góp tại công ty con.

Trong khi đó, ở nhóm vay bên thứ ba, khoản vay từ Credit Opportunities III (khoảng 2.982,7 tỷ đồng) và từ UBS Singapore (khoảng 1.450,7 tỷ đồng) cũng tiếp tục sử dụng cổ phần của cổ đông làm tài sản đảm bảo.

BÓNG MÂY PHÁP LÝ VÀ NHỮNG DỰ ÁN “KẸT” THỦ TỤC

Song song với áp lực tài chính, doanh nghiệp còn đối diện với nhiều vấn đề pháp lý, đặc biệt tại các dự án bất động sản.

Đầu năm 2026, Thanh tra Chính phủ đã kiến nghị UBND tỉnh Khánh Hòa thu hồi 305 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại dự án NovaBeach Cam Ranh (tên pháp lý Mỹ Mỹ Resort), với tổng diện tích hơn 85.000 m², nhằm rà soát và điều chỉnh lại mục đích sử dụng đất theo đúng quy định.

Dự án này được khởi công từ tháng 10/2020 với quy mô khoảng 22,6 ha, bao gồm 26 bungalow, 182 biệt thự, 18 lô thương mại và hơn 1.700 căn condotel. Tuy nhiên, quá trình triển khai đã phát sinh nhiều tồn tại liên quan đến đất đai, quy hoạch và thủ tục đầu tư.

Theo kết luận thanh tra, việc lựa chọn nhà đầu tư không thông qua đấu thầu đối với dự án có sử dụng đất là chưa phù hợp với quy định của Luật Đất đai. Đồng thời, việc giao đất và cho thuê đất khi dự án chưa có trong kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011–2015 của huyện Cam Lâm cũng bị xác định là chưa đúng trình tự pháp lý.

Ngoài ra, dù dự án đã được điều chỉnh mục đích sang đất thương mại – dịch vụ và áp dụng hình thức thuê đất trả tiền một lần, cơ quan chức năng vẫn chưa xác định giá đất làm căn cứ tính nghĩa vụ tài chính. Bên cạnh đó, mật độ xây dựng theo quy hoạch chi tiết vượt mức quy định, trong khi các lần điều chỉnh sau đó chưa đi kèm việc xác định lại giá đất tương ứng.

Trên cơ sở đó, cơ quan thanh tra yêu cầu rà soát lại toàn bộ thủ tục giao đất, cho thuê đất, điều chỉnh loại đất và thời hạn sử dụng đất; đồng thời tổ chức xác định lại giá đất để tính tiền thuê đất theo quy định.

Ở một diễn biến khác, vào tháng 10 năm ngoái, Thanh tra Chính phủ cũng công khai kết luận việc chấp hành chính sách pháp luật về phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ và sử dụng nguồn tiền từ trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, giai đoạn 1/1/2015 đến 30/6/2023.

Trong kết luận ký ngày 5/8, Thanh tra Chính phủ nêu tổng cộng 67 tổ chức phát hành trái phiếu đã được thanh tra. Trong đó, 2 vụ việc vi phạm về phát hành trái phiếu doanh nghiệp tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư Địa ốc No Va (Tập đoàn Novaland) và 3 công ty thành viên, 4 công ty liên quan đã được chuyển sang Bộ Công an để xem xét, xử lý.

Những yếu tố này, khi cộng hưởng, không chỉ làm chậm tiến độ dự án mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền – yếu tố sống còn trong giai đoạn doanh nghiệp đang cần phục hồi.

NỖ LỰC TÁI CẤU TRÚC VÀ KỲ VỌNG “ĐỔI CHIỀU”

Trước những áp lực trên, Novaland cho biết đang đẩy mạnh các giải pháp tái cấu trúc tài chính và hoạt động.

Trong năm 2025, doanh nghiệp đã chi trả 16.220 tỷ đồng nghĩa vụ nợ vay và trái phiếu, đồng thời giải ngân mới 21.448 tỷ đồng. Bên cạnh đó, doanh nghiệp đã đạt được các thỏa thuận bước đầu với chủ nợ với tổng giá trị 12.761 tỷ đồng, đồng thời đề xuất gia hạn trái phiếu thêm 2 năm, áp dụng lãi suất 11,5%/năm và cho phép chuyển đổi sang cổ phiếu hoặc hoán đổi bằng bất động sản.

Song song, kế hoạch bán tài sản với tổng giá trị 18.541 tỷ đồng cũng được triển khai nhằm bổ sung dòng tiền. Tuy nhiên, đến thời điểm công bố, doanh nghiệp mới thu về 2.441 tỷ đồng, tương đương khoảng 13% kế hoạch, phần còn lại vẫn đang trong quá trình chuyển nhượng hoặc tìm kiếm đối tác.

Tại buổi gặp gỡ, trao đổi với báo chí ngày 14/4, đại diện Novaland cho biết doanh nghiệp đã vượt qua giai đoạn khó khăn nhất, cơ bản hoàn tất quá trình tái cấu trúc, đang từng bước lấy lại đà tăng trưởng và hướng tới phát triển bền vững.

Theo đại diện Novaland, quá trình tái cấu trúc đã đạt nhiều bước tiến trên ba trụ cột chính, gồm tiến độ dự án, tình hình tài chính và nền tảng quản trị.

Về hoạt động triển khai, nhiều dự án đã được khôi phục thi công, hơn 6.000 sản phẩm được bàn giao, đồng thời hàng nghìn căn nhà được cấp giấy chứng nhận. Một số dự án trọng điểm tại TP.HCM và Đồng Nai đã hoàn tất pháp lý và đang được đẩy nhanh tiến độ.

Về tài chính, đến cuối năm 2025, doanh nghiệp đã giảm khoảng 18% dư nợ trái phiếu riêng lẻ so với cuối năm 2022, đồng thời giảm hơn 3.324 tỷ đồng dư nợ thông qua phát hành cổ phiếu để hoán đổi nợ và chuyển đổi một phần trái phiếu quốc tế.

Bên cạnh đó, nhiều gói vay mới đã được giải ngân, bổ sung nguồn lực tài chính để doanh nghiệp đẩy nhanh tiến độ dự án. Tổng hạn mức tín dụng đã được cấp và dự kiến cấp thêm cho các dự án của Novaland đạt gần 30.500 tỷ đồng, hiện được giải ngân theo tiến độ thi công.

Hướng tới năm 2026, Novaland đặt mục tiêu doanh thu thuần 22.715 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 1.852 tỷ đồng. Để đạt được kế hoạch này, doanh nghiệp dự kiến bàn giao hơn 2.600 sản phẩm, đồng thời triển khai bán mới hơn 2.100 sản phẩm ra thị trường.

Trong dài hạn, doanh nghiệp ước tính tiềm năng dòng tiền từ các dự án đang triển khai có thể đạt hơn 470.000 tỷ đồng đến năm 2030. Song song đó, Novaland tiếp tục theo đuổi các giải pháp huy động vốn, bao gồm tái cơ cấu nghĩa vụ nợ, phát hành riêng lẻ cổ phiếu và sử dụng các công cụ tài chính từ các định chế trong và ngoài nước.

Trong bối cảnh đó, việc chuyển giao tại NovaGroup trở thành một phép thử thực sự, không chỉ về năng lực điều hành mà còn về khả năng xử lý khủng hoảng.

Ông Bùi Cao Nhật Quân bước vào vị trí Chủ tịch không phải ở thời kỳ tăng trưởng thuận lợi, mà đúng vào giai đoạn doanh nghiệp cần tái cấu trúc toàn diện: từ cân đối dòng tiền, xử lý nghĩa vụ nợ, đến tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý và khôi phục niềm tin thị trường.

Di sản mà thế hệ trước để lại, vì vậy, không chỉ là quỹ đất hàng nghìn hecta hay tham vọng dòng tiền hàng trăm nghìn tỷ đồng, mà còn là một bài toán nhiều ẩn số. Và cách giải của thế hệ kế nhiệm sẽ quyết định liệu NovaGroup có thể thoát khỏi vòng xoáy hiện tại, hay tiếp tục bị kéo sâu hơn vào những áp lực tích tụ trong nhiều năm qua.

Nguyễn Lan