Những lưu ý 'vàng' khi đăng ký nguyện vọng lớp 10 năm nay

Điều chỉnh quy chế tạo thuận lợi cho thí sinh

Phương án tuyển sinh năm nay của Hà Nội ghi nhận những thay đổi tích cực khi chính thức xóa bỏ yêu cầu về hộ khẩu và khu vực tuyển sinh. Thay vì bị giới hạn trong khu vực cư trú, thí sinh hiện nay có quyền tự do lựa chọn ngôi trường phù hợp nhất với năng lực và điều kiện đi lại.

Đáng chú ý, mức chênh lệch điểm trúng tuyển để xét nguyện vọng 2 và 3 cũng được thu hẹp, lần lượt chỉ còn cao hơn điểm chuẩn của trường 0,5 và 1 điểm. Sự điều chỉnh này giúp giảm áp lực cho phụ huynh và học sinh; thay vì phải chọn các nguyện vọng dự phòng có điểm chuẩn thấp hơn hẳn để đảm bảo an toàn, gia đình có thể đăng ký các trường có mặt bằng chất lượng tương đương, tăng cơ hội trúng tuyển vào đúng ngôi trường mong muốn.

Theo kế hoạch của Sở GD&ĐT Hà Nội, kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026 - 2027 dự kiến diễn ra vào ngày 30 và 31/5.

Tránh rủi ro từ sự sai lệch giữa năng lực và kỳ vọng

Dù quy chế có nhiều điểm mới thuận lợi, nhà văn Bùi Ngọc Phúc, tác giả cuốn sách Tư vấn kỳ thi vào lớp 10 đưa ra những lưu ý quan trọng dựa trên các tình huống thực tế từ những mùa thi trước. Sai lầm thường gặp nhất là học sinh giỏi thay đổi môn chuyên vào giai đoạn nước rút, dẫn đến thiếu hụt kỹ năng xử lý đề thi phân hóa. Bên cạnh đó, việc quá tập trung vào môn thế mạnh mà chủ quan với các môn điều kiện cũng khiến nhiều em mất cơ hội trúng tuyển trong đáng tiếc.

Đặc biệt, việc lựa chọn trường không sát thực lực hoặc quá cao hoặc quá an toàn đều dẫn đến những hệ quả không mong muốn. Chuyên gia cũng cảnh báo tình trạng đăng ký nguyện vọng dự phòng quá xa nơi cư trú chỉ để có một suất học công lập, khiến học sinh phải di chuyển gần 20 cây số mỗi ngày, gây áp lực lên sức khỏe và tâm lý suốt ba năm trung học.

Ngoài ra, phụ huynh cần tỉnh táo trước hiện tượng "điểm chuẩn ảo" ở những trường có biến động thí sinh lớn, tránh việc chỉ nhìn vào số liệu năm cũ mà tính sai nguyện vọng.

Đồng quan điểm, thầy Nguyễn Cao Cường, Hiệu trưởng Trường THCS Thái Thịnh nhấn mạnh phụ huynh cần căn cứ vào điểm trúng tuyển của các trường trong hai năm gần nhất, đối chiếu với kết quả các đợt khảo sát định kỳ tại trường để có cái nhìn thực tế. Trong cuộc đua mà ranh giới giữa đỗ và trượt đôi khi chỉ nằm ở 0,25 điểm, một chiến thuật đăng ký khoa học, dựa trên sự thấu hiểu năng lực và điều kiện địa lý, chính là chìa khóa để các em tự tin bước qua cánh cửa trường công lập.

Đỗ Vi