Những khoản nào được điều chỉnh khi lương cơ sở tăng 8% từ 1/7?

Tại cuộc tiếp xúc cử tri tỉnh Lào Cai sáng 9/3, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, Chính phủ dự kiến tạm thời điều chỉnh mức lương cơ sở tăng khoảng 8% so với mức 2,34 triệu đồng/tháng. Theo đó, từ ngày 1/7/2026, lương cơ sở tăng từ 2,34 triệu đồng lên khoảng 2,53 triệu đồng mỗi tháng.

Lương cơ sở là căn cứ để tính tiền lương của cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang theo công thức: lương = lương cơ sở x hệ số lương. Đây cũng là cơ sở để xác định nhiều khoản phụ cấp trong khu vực công như phụ cấp chức vụ, phụ cấp khu vực, thâm niên và các chế độ chính sách khác.

Công chức phường tại Hà Nội hỗ trợ người dân giải quyết thủ tục hành chính.

Lương, phụ cấp, trợ cấp cùng biến động

Khi lương cơ sở tăng, tiền lương của cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang sẽ tăng theo hệ số lương. Bên cạnh đó, các khoản phụ cấp như phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung, phụ cấp thâm niên nghề và hệ số chênh lệch bảo lưu lương (nếu có) và một số chế độ chính sách liên quan cũng được điều chỉnh tương ứng.

Các khoản lương hưu, trợ cấp người có công, trợ cấp bảo trợ xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội cũng sẽ được điều chỉnh khi Nhà nước tăng lương cơ sở và các mức chuẩn trợ cấp liên quan. Mức tăng cụ thể của từng nhóm sẽ được Chính phủ quy định trong phương án điều chỉnh lương hưu và trợ cấp.

Một số chế độ bảo hiểm xã hội tính trực tiếp theo lương cơ sở cũng tăng theo. Trợ cấp thai sản một lần với lao động nữ sinh con hoặc người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 6 tháng tuổi bằng hai lần lương cơ sở tại tháng sinh hoặc nhận con nuôi. Nếu lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng, khoản trợ cấp này sẽ tăng từ 4,68 triệu đồng lên khoảng 5,05 triệu đồng cho mỗi con.

Mức đóng bảo hiểm xã hội tăng theo

Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 và Luật Việc làm năm 2025 quy định: Với người lao động thuộc diện hưởng lương theo chế độ do Nhà nước quy định, tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp là tiền lương theo chức vụ, chức danh, ngạch, bậc, cấp bậc quân hàm, cùng các khoản phụ cấp như phụ cấp chức vụ, thâm niên vượt khung, thâm niên nghề và hệ số chênh lệch bảo lưu (nếu có).

Nhóm đối tượng này có tiền lương gắn trực tiếp với mức lương cơ sở. Vì vậy, khi lương cơ sở tăng, tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cũng sẽ tăng theo, đồng nghĩa với việc quyền lợi hưởng các chế độ bảo hiểm về lâu dài được cải thiện.

Trợ cấp mai táng cũng có thể tăng

Trong năm 2026, chế độ trợ cấp mai táng được áp dụng theo quy định tại Điều 85 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024.

Theo đó, mức trợ cấp mai táng dành cho thân nhân người nghỉ hưu bằng 10 lần mức tham chiếu tại tháng mà người đang hưởng lương hưu qua đời. Mức tham chiếu do Chính phủ quy định. Trong thời gian chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu bằng lương cơ sở. Tại thời điểm lương cơ sở bị bãi bỏ thì mức tham chiếu không thấp hơn mức lương cơ sở.

Như vậy, khi lương cơ sở tăng từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng thì trợ cấp mai táng cũng sẽ tăng từ 23,4 triệu đồng lên khoảng 25,3 triệu đồng. Đối tượng được nhận khoản trợ cấp này gồm thân nhân, người thừa kế hoặc tổ chức, cá nhân đứng ra lo mai táng cho người qua đời.

Trợ cấp tuất hằng tháng với thân nhân người lao động qua đời bằng 50% lương cơ sở, tương đương hơn 1,26 triệu đồng mỗi tháng; trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng được hưởng 70% lương cơ sở, khoảng 1,77 triệu đồng mỗi tháng.

Mức đóng bảo hiểm y tế cũng thay đổi

Theo Nghị định số 188/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế, mức đóng bảo hiểm y tế hằng tháng của học sinh, sinh viên được tính bằng 4,5% mức tham chiếu (hiện mức tham chiếu bằng lương cơ sở) và mức hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế của ngân sách Nhà nước đối với học sinh, sinh viên là tối thiểu 50%.

Tuy nhiên, tùy điều kiện kinh tế - xã hội của từng tỉnh thành, các địa phương có thể sử dụng ngân sách địa phương để hỗ trợ thêm mức đóng bảo hiểm y tế cho học sinh, sinh viên trên địa bàn.

Mức đóng của người tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện theo hộ gia đình được quy định như sau: "Người thứ nhất đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở; người thứ hai, thứ ba, thứ tư đóng lần lượt bằng 70%, 60%, 50% mức đóng của người thứ nhất; từ người thứ năm trở đi đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất".

Như vậy, lương cơ sở tăng thì những khoản đóng này cũng được điều chỉnh theo.

Bảng tổng hợp thay đổi mức lương cơ sở qua các năm (2000-2006)

Anh Văn