Những cậu thiếu niên trinh sát bước lên sân khấu

 Dự án nhạc kịch Tuổi thơ dữ dội do Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam phối hợp cùng Nhà xuất bản Kim Đồng thực hiện, hướng đến kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2.9.

Vở diễn sẽ chính thức ra mắt khán giả với suất diễn đầu tiên vào 15h ngày 23.8.2026 tại Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam (số 11 Ngô Thì Nhậm, Hai Bà Trưng, Hà Nội).

Vở nhạc kịch “Tuổi thơ dữ dội” tái hiện hành trình trưởng thành của những thiếu niên trinh sát giữa khói lửa chiến tranh

Khúc ca về những thiếu niên can trường

Vở nhạc kịch Tuổi thơ dữ dội (biên kịch: Bùi Hồng Quế, đạo diễn: NSƯT Lê Ánh Tuyết) được chuyển thể từ tác phẩm cùng tên của nhà văn Phùng Quán, nhằm đưa tác phẩm văn học kinh điển đến gần hơn với công chúng bằng ngôn ngữ nghệ thuật đương đại .

Vở diễn kể câu chuyện về những thiếu niên trinh sát ở chiến khu Huế trong những năm đầu kháng chiến chống thực dân Pháp – những đứa trẻ đang ở tuổi ăn, tuổi học nhưng sớm phải đối mặt với chiến tranh và những mất mát khắc nghiệt.

Trung tâm câu chuyện là nhân vật Mừng, một cậu bé nhỏ con, hồn nhiên và giàu tình cảm. Thương mẹ mắc bệnh hen suyễn, Mừng đau đáu tìm thuốc chữa bệnh cho mẹ. Mong muốn giản dị ấy đưa em đến với Đội thiếu niên trinh sát. 

Từ đây, Mừng cùng những người bạn như Quỳnh “sơn ca” với tiếng hát trong trẻo, Lượm hồn nhiên, tinh nghịch, Vịnh “sưa”, Tư "dát", Bồng "da rắn"... bước vào những năm tháng khốc liệt của chiến tranh. Mỗi người một tính cách, một số phận, nhưng đều gắn bó với nhau bằng tình bạn, tình đồng đội.

Giữa bom đạn, những đứa trẻ ấy phải đối diện với chia lìa, mất mát và những thử thách sinh tử. Chính tình đồng đội, lòng yêu quê hương và niềm tin vào ngày mai đã giúp các em vượt qua tuổi thơ dữ dội, sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc.

Vượt lên câu chuyện của một nhóm thiếu niên ở chiến khu Huế, Mừng và những người bạn trở thành hình ảnh của một thế hệ trẻ Việt Nam lớn lên trong chiến tranh – một thế hệ đã đi qua gian khó bằng lòng dũng cảm, tình đồng đội và khát vọng hòa bình.

Vở nhạc kịch tái hiện trọn vẹn lát cắt kiêu hùng về những thiếu niên '"tuổi nhỏ chí lớn"

Giám đốc Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam, NSƯT Nguyễn Sĩ Tiến cho biết, với Tuổi thơ dữ dội, ê-kíp mong muốn làm mới hình thức nhạc kịch, đồng thời giữ được tinh thần cốt lõi của tác phẩm của nhà văn Phùng Quán.

Trong quá trình dàn dựng, Nhà hát hướng tới cách kể gần gũi với khán giả trẻ, để câu chuyện về những thiếu niên sống và chiến đấu giữa chiến tranh có thể chạm đến cảm xúc của thế hệ hôm nay.

Qua câu chuyện của Mừng và những người bạn, vở diễn truyền tải tình yêu gia đình, tình bạn, tình đồng đội và trên hết là tình yêu quê hương, đất nước. Đây cũng là cách Nhà hát đưa một tác phẩm đã quen thuộc với nhiều thế hệ đến gần hơn với khán giả trẻ bằng âm nhạc và ngôn ngữ sân khấu phù hợp với cảm nhận của họ.

Kể chuyện lịch sử bằng ngôn ngữ đương đại

Phần âm nhạc do nhạc sĩ, đại tá An Hiếu (Phó Giám đốc Dàn nhạc Giao hưởng Quân đội) đảm nhiệm, giữ vai trò dẫn dắt mạch kể của vở diễn, kết hợp với phần lời của nhà văn Phạm Vân Anh.

Âm nhạc vừa nâng đỡ câu chuyện, vừa mở ra đời sống bên trong của những nhân vật đang ở tuổi thiếu niên nhưng phải sớm đối diện với chiến tranh, chia lìa và mất mát.

Vở diễn đan xen những ca khúc cách mạng quen thuộc như Vệ quốc quân, Tiến lên đường, Tây xa trường với 9 sáng tác mới.

Những ca khúc đã đi cùng nhiều thế hệ được làm mới qua cách phối khí, đặt cạnh những giai điệu mới để tạo sự tiếp nối giữa ký ức và hiện tại. Nhờ đó, âm nhạc vẫn giữ được dấu ấn của một thời kỳ lịch sử, đồng thời có thêm màu sắc gần với cảm nhận của khán giả trẻ.

Đáng chú ý, mỗi nhân vật được xây dựng với màu sắc âm nhạc riêng, phù hợp với tính cách và hoàn cảnh.

Với Mừng, đó là những giai điệu giản dị, trong trẻo, đặc biệt ở ca khúc gửi mẹ. Tình cảm của một cậu bé dành cho mẹ hiện lên qua nỗi nhớ và sự day dứt rất đỗi đời thường. Giữa chiến khu và những ngày tháng bom đạn, chi tiết ấy giữ lại phần hồn nhiên của Mừng, khiến nhân vật gần với khán giả hơn.

Bối cảnh Huế cũng được gợi mở bằng những câu hò mang âm hưởng đặc trưng của vùng đất cố đô. Chất liệu này xuất hiện trong mạch diễn và tạo dư âm ở phần kết, góp phần xác định không gian câu chuyện mà không cần phụ thuộc quá nhiều vào cảnh trí.

Cách đưa chất liệu truyền thống vào một vở nhạc kịch hiện đại cũng giúp âm nhạc có thêm lớp văn hóa, đồng thời tạo điểm gặp gỡ giữa câu chuyện của thế hệ trước và cách tiếp nhận của người trẻ hôm nay.

Lấy Mừng làm nhân vật trung tâm, vở diễn theo chân cậu bé từ mong muốn giản dị tìm thuốc chữa bệnh cho mẹ, đến hành trình trở thành thiếu niên trinh sát ở chiến khu Huế, trải qua nỗi oan bị nghi phản bội và cuối cùng hy sinh vì Tổ quốc

Đạo diễn, NSƯT Lê Ánh Tuyết cho biết, ngôn ngữ dàn dựng được tổ chức trên sự đan xen giữa hiện tại và quá khứ. Những bài hát cách mạng được làm mới qua các bản phối, trong khi các lớp diễn liên tục chuyển đổi giữa góc nhìn của người trẻ hôm nay và câu chuyện của những thiếu niên trong Tuổi thơ dữ dội.

Những câu hỏi mà thế hệ hiện tại đặt ra về chiến tranh, sự hy sinh hay lòng yêu nước được trả lời bằng chính những gì các nhân vật đã trải qua.

Phân cảnh trong bảo tàng là một trong những điểm nữ đạo diễn tâm đắc. Ở đó, cuộc gặp gỡ giữa hai thế hệ diễn ra trực tiếp qua những câu hỏi của người trẻ và câu trả lời từ lịch sử. Cách kể này giúp quá khứ hiện diện như một câu chuyện có sức đối thoại với hiện tại, thay vì chỉ được trình bày như những sự kiện đã diễn ra.

Tinh thần ấy còn được thể hiện qua biên đạo và ngôn ngữ hình thể. Có những lớp diễn mang sắc thái hào hùng, căng thẳng của chiến trận; bên cạnh đó là những khoảnh khắc tinh nghịch, hồn nhiên, đúng với lứa tuổi của các nhân vật.

Sự thay đổi về nhịp điệu và hình thức giúp vở diễn giữ được nhiều sắc thái của tuổi thơ, từ tiếng cười, tình bạn đến những giây phút mất mát và lựa chọn sinh tử.

Sân khấu mở cuộc đối thoại giữa thế hệ trẻ hôm nay và thế hệ cha anh đã sống, chiến đấu và hy sinh trong chiến tranh

Vở diễn quy tụ đông đảo nghệ sĩ của Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam như: Nam Anh, Đồng Thanh Nhàn, Tôn Sơn, Đinh Hương Ly, Trung Thạch, Quốc Chí, Hoàng Bách, Bảo Cương, Trần Phương, Khánh Linh, Quang Thiện, Thành Công, Nhật Anh, Gia Bảo, Minh Anh…

Với Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam, việc đưa Tuổi thơ dữ dội lên sân khấu còn là cách tiếp tục đời sống của tác phẩm của nhà văn Phùng Quán.

Những nhân vật từng quen thuộc qua trang sách được đặt vào ngôn ngữ của âm nhạc, hình thể và sân khấu đương đại, để câu chuyện về một thế hệ thiếu niên giữa chiến tranh tiếp tục được kể, được lắng nghe và được cảm nhận bởi khán giả đương đại.

THANH MAI