Những 'bóng hồng' trên triền tàu thép

Phía sau những con tàu xuất ngoại

Đầu tháng 6, nắng như đổ lửa xuống Nhà máy Đóng tàu Hạ Long. Trên các triền đà và dọc cầu cảng, những khối thép khổng lồ hấp hơi nóng hầm hập. Tiếng máy mài, máy hàn, máy cắt hòa vào không khí lao động khẩn trương của một đại công trường.

Chị Nguyễn Thị Hà chỉ đạo sản xuất trong xưởng đóng vỏ tàu.

Trong khung cảnh tưởng như chỉ có những người đàn ông lực lưỡng, vẫn hiện lên những bóng dáng phụ nữ nhỏ bé nhưng bền bỉ. Họ là công nhân hàn, mài, sơn, hoàn thiện sản phẩm ở công đoạn cuối cùng trước khi con tàu được bàn giao.

Trên thân tàu nóng bỏng, có lúc nhiệt độ bề mặt lên tới 50 - 60 độ C, những nữ công nhân kín mít trong bộ đồ bảo hộ vẫn miệt mài làm việc. Họ chà sạch từng mối hàn, xử lý từng vết rỉ sét, làm nhẵn từng tấm thép để chuẩn bị cho các lớp sơn cuối cùng.

Sau hơn một giờ liên tục làm sạch các đường hàn trên thân tàu, chị Đinh Thị Hằng, Tổ trưởng tổ mài thuộc Phân xưởng Trang trí, mới tạm dừng tay. Gương mặt lấm tấm mồ hôi sau lớp bảo hộ dày, nhưng ánh mắt chị vẫn ánh lên niềm vui khi nhìn thành quả lao động của mình.

Theo chị, công đoạn mài không đơn thuần là làm sạch bề mặt thép. Đây là khâu quyết định chất lượng lớp sơn bảo vệ, ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ và tính thẩm mỹ của con tàu.

"Có những ngày chị em phải làm việc trên giàn giáo hoặc bám theo thân tàu ở độ cao hàng chục mét. Với những con tàu RO-RO chuyên chở ô tô cao tương đương tòa nhà hơn 10 tầng, áp lực càng lớn hơn. Công việc này không chỉ cần sức bền mà còn đòi hỏi sự tập trung cao độ và kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm", chị Hằng chia sẻ.

Cần mẫn "làm đẹp" những con tàu lớn

Cũng ở công đoạn hoàn thiện nhưng tại Công ty CP Đóng tàu Sông Cấm, chị Lã Thị Phương lại gắn bó với nghề sơn tàu, công việc được ví như "làm đẹp" cho những "người khổng lồ" trước khi ra biển.

Chị Lã Thị Phương chuẩn bị lăn sơn các chi tiết tàu thủy.

Ít ai biết, chị từng là thủ kho của Nhà máy Đóng tàu Bến Kiền. Sau sáp nhập với Nhà máy Đóng tàu Sông Cấm, chị được đào tạo lại và chuyển sang công việc hoàn toàn mới.

Bắt đầu lại từ con số không chưa bao giờ là điều dễ dàng. Nhưng chị Phương chấp nhận thử thách, trở thành thợ sơn trong môi trường làm việc nhiều áp lực, độc hại và đòi hỏi sức chịu đựng cao.

Không ngại leo trèo, chui vào những khoang két chật hẹp, chị cần mẫn với chiếc cọ và con lăn trên tay. Từng góc khuất, từng khe nhỏ mà máy móc không thể tiếp cận đều được chị chăm chút tỉ mỉ để lớp sơn phủ đạt độ đồng đều và hoàn thiện cao nhất.

"Niềm hạnh phúc lớn nhất của tôi là được nhìn thấy những con tàu hiện đại hoàn thành và vươn khơi. Khi biết trong đó có một phần công sức của mình, tôi cảm thấy vô cùng tự hào", chị Phương chia sẻ.

Khát vọng cống hiến

Nếu những người thợ như chị Hằng hay chị Phương âm thầm hoàn thiện từng chi tiết trên thân tàu, thì những nữ cán bộ quản lý lại mang trên vai một trọng trách khác: bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả sản xuất.

Chị Đinh Thị Hằng chuẩn bị máy mài, thi công tàu dịch vụ điện gió ngoài khơi.

Hơn 30 năm gắn bó với ngành đóng tàu, chị Nguyễn Thị Hà, Phó quản đốc Phân xưởng Vỏ, Công ty Đóng tàu Bạch Đằng, là một trong những gương mặt tiêu biểu.

Tình yêu với nghề đến với chị từ rất sớm. Thuở nhỏ, chị thường theo cha vào nhà máy và bị cuốn hút bởi hình ảnh những con tàu dần thành hình từ các tấm thép vô tri.

Bắt đầu từ vị trí công nhân trực tiếp sản xuất, chị vừa làm vừa học để trở thành kỹ sư thiết kế vỏ tàu. Thế nhưng, thay vì lựa chọn công việc văn phòng ổn định, chị tiếp tục gắn bó với công trường, nơi mỗi ngày đều đối mặt với những thử thách mới.

Từ kỹ thuật viên, phụ trách đội phản ứng nhanh đến quản đốc rồi phó quản đốc phân xưởng, chị Hà đã trải qua hầu hết các vị trí quan trọng trong dây chuyền sản xuất.

Ở vị trí hiện nay, chị không chỉ quản lý nhân sự mà còn trực tiếp tham gia điều hành sản xuất, kiểm soát kỹ thuật và xử lý những tình huống phát sinh trên công trường.

Phân xưởng Vỏ được xem là "trái tim" của quá trình đóng tàu, nơi đảm nhiệm những hạng mục nặng nhọc và phức tạp nhất. Mỗi ngày, chị cùng đồng nghiệp theo sát từng công đoạn từ gia công, lắp ráp các tấm thép đến kiểm soát độ chính xác của kết cấu và tổ chức thi công trên triền.

Giữa bụi sắt và tiếng máy, họ vẫn chọn ở lại

Điều đáng trân quý ở những người phụ nữ làm nghề đóng tàu không chỉ là sự bền bỉ, mà còn là tình yêu nghề được thử thách qua thời gian và những biến động của ngành.

Chị Đinh Thị Hằng thừa nhận, những ngày đầu bước chân vào nhà máy, chị từng nhiều lần muốn từ bỏ vì công việc quá vất vả. Thế nhưng sự động viên của gia đình cùng cảm giác tự hào mỗi khi nhìn thấy những con tàu hoàn thiện đã giữ chị ở lại. Hơn hai thập kỷ trôi qua, tình yêu nghề ấy vẫn nguyên vẹn.

Không chỉ đồng hành cùng doanh nghiệp trong những giai đoạn phát triển, họ còn là những người kiên cường nhất khi ngành đóng tàu rơi vào thời kỳ khó khăn.

Nhớ lại giai đoạn hậu khủng hoảng Vinashin, khi đơn hàng sụt giảm, sản xuất đình trệ, chị Hằng kể: "Có thời điểm nhà máy rất ít việc. Chúng tôi phải nghỉ luân phiên, tranh thủ làm thêm đủ nghề bên ngoài như xúc đất, chạy bàn, dọn phòng để có thu nhập. Dù khó khăn đến đâu, chúng tôi vẫn quyết tâm bám nghề, không rời bỏ nhà máy".

Với chị Nguyễn Thị Hà, hành trình gắn bó với nghề còn được đánh dấu bằng một biến cố sinh tử.

Năm 2003, một vụ nổ hầm máy tàu hàng trong giai đoạn hoàn thiện đã khiến gần 20 người thương vong. Chị Hà bị bỏng tới 30% cơ thể và phải điều trị nhiều tháng tại bệnh viện.

Nhắc lại ký ức ấy, giọng chị chùng xuống: "Khi đó con thứ hai mới 6 tháng tuổi. Tôi tự nhủ phải sống, phải trở lại với gia đình và công việc. Sau khi bình phục, tôi quay lại nhà máy. Tai nạn không làm tôi mất đi tình yêu với nghề, ngược lại càng khiến tôi trân trọng nghề hơn".

Khi doanh nghiệp đối mặt với nhiều biến động trong những năm gần đây, không ít người khuyên chị nên nghỉ ngơi. Nhưng chị vẫn chọn ở lại.

Bởi với chị cũng như nhiều nữ công nhân khác, niềm hạnh phúc lớn nhất là được nhìn thấy những con tàu mang thương hiệu Việt Nam vươn mình ra biển lớn.

Thanh Thúy