Nhu cầu sử dụng tiếng Trung trong nhiều lĩnh vực sản xuất ngày càng gia tăng

Vì sao nhiều người học khó sử dụng tiếng Trung hiệu quả trong học tập và công việc?

Từ thực tiễn hơn hai thập kỷ giảng dạy, nghiên cứu và đào tạo tiếng Trung, Tiến sĩ Trần Thị Thanh Mai - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Ứng dụng Ngôn ngữ Bác Nhã, Nhà sáng lập Hệ thống Tiếng Trung Thanhmaihsk và Nhà xuất bản Bác Nhã Books trực thuộc Tổ chức Giáo dục Hán ngữ TMEDU, cho rằng một trong những khoảng trống lớn của đào tạo tiếng Trung hiện nay là tình trạng người học “có kiến thức nhưng khó sử dụng hiệu quả trong học tập và công việc”.

Đây là nhấn mạnh của Tiến sĩ Trần Thị Thanh Mai tại Lễ công bố sản phẩm “Tiếng Trung Tích hợp 3.0” và “Bộ Giải pháp Hán ngữ Msutong 3.0”, tổ chức ngày 23/1 tại Hà Nội.

Tiến sĩ Trần Thị Thanh Mai - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Ứng dụng Ngôn ngữ Bác Nhã, Nhà sáng lập Hệ thống Tiếng Trung Thanhmaihsk và Nhà xuất bản Bác Nhã Books phát biểu

Theo bà Mai, nguyên nhân đến từ việc nhiều người chỉ học theo hình thức, học để thi. Trong khi đó, học để thi sẽ khác với học để sử dụng.

Tiến sĩ Trần Thị Thanh Mai nhìn nhận, việc đào tạo tiếng Trung trong bối cảnh mới cần được tiếp cận như một quá trình hình thành năng lực dài hạn, gắn kết chặt chẽ giữa nền tảng học thuật, học liệu chuẩn hóa và yêu cầu sử dụng thực tiễn của thị trường lao động.

Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2045, yêu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là nhân lực ngoại ngữ có khả năng làm việc hiệu quả trong môi trường hội nhập, ngày càng trở nên cấp thiết.

Trung Quốc đã chính thức triển khai chuẩn đánh giá năng lực Hán ngữ quốc tế HSK 3.0 - một bước chuyển quan trọng trong đào tạo và đánh giá năng lực tiếng Trung trên phạm vi toàn cầu. So với các phiên bản trước, HSK 3.0 không chỉ mở rộng yêu cầu về từ vựng và kỹ năng, mà còn chuyển trọng tâm đánh giá sang năng lực sử dụng tiếng Trung trong các bối cảnh học tập, công việc và đời sống thực tiễn.

Ở các cấp độ cao hơn, người học được yêu cầu thể hiện năng lực đọc – hiểu và xử lý các văn bản có tính ứng dụng cao, như thư tín hành chính - thương mại, thông báo, hợp đồng, báo cáo và tài liệu chuyên môn. Đồng thời, người học cần có khả năng diễn đạt quan điểm, lập luận, trao đổi và giải quyết tình huống bằng tiếng Trung trong môi trường nghề nghiệp. Chuẩn mới này phản ánh rõ xu hướng coi tiếng Trung là công cụ học tập và làm việc thực thụ, qua đó phân hóa rõ ràng giữa người “biết tiếng Trung” và người “sử dụng thành thạo tiếng Trung”.

Các đại biểu tham dự buổi lễ

Tiến sĩ Trần Thị Thanh Mai chia sẻ, sản phẩm tiếng Trung tích hợp 3.0 và Bộ giải pháp Hán ngữ Msutong 3.0 chính là thành quả từ quá trình nghiên cứu, thử nghiệm và hoàn thiện liên tục của đội ngũ chuyên gia nghiên cứu và phát triển sản phẩm của Viện Nghiên cứu Ứng dụng Ngôn ngữ Bác Nhã, được triển khai trong bối cảnh học thuật của sự thay đổi khung đề cương thi Hán ngữ 3.0 trên toàn cầu.

“Chúng tôi kỳ vọng những sản phẩm này sẽ góp phần chuẩn hóa đào tạo Hán ngữ ngắn hạn, hỗ trợ hiệu quả hơn cho người dạy và người học, đồng thời đáp ứng tốt hơn các yêu cầu sử dụng tiếng Trung trong thực tiễn”, bà cho hay.

Nhu cầu tuyển dụng không tập trung nhiều vào các vị trí chuyên ngành ngôn ngữ

Theo bà Nguyễn Thị Hạnh - Giám đốc Vận hành và đào tạo Hệ thống tiếng Trung Thanhmaihsk, báo cáo từ Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cho thấy, nhu cầu nhân lực tiếng Trung dự kiến sẽ tăng trung bình 20-30% mỗi năm trong giai đoạn 2023-2033. Sự gia tăng này bắt nguồn từ việc các doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư mạnh mẽ vào Việt Nam, cùng với việc các công ty Việt Nam mở rộng thị trường sang Trung Quốc.

Bà Nguyễn Thị Hạnh - Giám đốc Vận hành và đào tạo Hệ thống tiếng Trung Thanhmaihsk

Điều đáng chú ý là nhu cầu tuyển dụng hiện nay không tập trung nhiều vào các vị trí chuyên ngành ngôn ngữ như biên - phiên dịch, mà chủ yếu là các vị trí trợ lý quản lý, trợ lý sản xuất, trợ lý kinh doanh, cũng như nhiều vị trí chuyên môn khác như kỹ sư, nhân sự, kế toán, kinh doanh, với yêu cầu chung là có thể sử dụng tiếng Trung trong công việc hằng ngày. Nói cách khác, doanh nghiệp không chỉ cần người biết tiếng Trung để giao tiếp, mà còn phải dùng tiếng Trung để làm việc trong các lĩnh vực riêng biệt.

“Các chuyên gia kinh tế hàng đầu Việt Nam dự báo xu hướng này càng rõ nét khi dòng vốn đầu tư từ Trung Quốc đang dịch chuyển sang các lĩnh vực công nghiệp kỹ thuật cao, linh kiện, điện tử, ô tô, đòi hỏi nguồn nhân lực không chỉ có kỹ năng chuyên môn mà còn phải sử dụng tiếng Trung một cách hiệu quả trong môi trường làm việc”, bà Hạnh nhấn mạnh.

Cũng theo Giám đốc Vận hành và đào tạo Hệ thống tiếng Trung Thanhmaihsk, HSK 3.0 khác với HSK 2.0 không chỉ ở việc tăng số cấp thi mà tiêu chuẩn của từng cấp cũng được nâng cao hơn. Nếu HSK 2.0 trước đây có phần tập trung nhiều hơn vào việc đánh giá kiến thức thì HSK 3.0 lại yêu cầu cao hơn về khả năng sử dụng tiếng Trung trong môi trường học thuật, nghiên cứu và làm việc chuyên sâu. HSK 3.0 cũng quy định cụ thể từng cấp độ người học trong từng kỹ năng sẽ cần đáp ứng yêu cầu gì.

“Việc lấy người học làm trung tâm, nhấn mạnh vào năng lực sử dụng ngôn ngữ sẽ giúp người học vững vàng nền tảng, đón đầu mọi kỳ thi HSK”, bà Hạnh khẳng định.

Tiến sĩ Trần Thị Thanh Mai - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Ứng dụng Ngôn ngữ Bác Nhã cùng PGS.TS Cầm Tú Tài - Trưởng khoa Ngôn ngữ Trung Quốc, Trường Ngoại ngữ - Du lịch, Đại học Công nghiệp Hà Nội, Phó chủ tịch HĐKH Viện Nghiên cứu Ứng dụng Ngôn ngữ Bác Nhã trả lời báo chí tại sự kiện.

Nguyễn Liên