Nhìn phần miệng ai cũng lắc đầu vì quá 'xấu xí', nhưng loài cá này từng là đặc sản tiến vua, giá có lúc lên tới 5 triệu đồng/kg

Cá anh vũ là một trong những loài cá nước ngọt quý hiếm của Việt Nam. Dù có ngoại hình khá đặc biệt, thậm chí bị nhiều người nhận xét là "xấu xí", loài cá này vẫn nổi tiếng nhờ hương vị thơm ngon và từng được xem là sản vật quý dùng để tiến vua.

Cá anh vũ có tên khoa học là Semilabeo notabilis, thuộc họ cá chép. Loài cá này sinh sống chủ yếu ở khu vực thượng lưu sông Hồng và một số dòng sông tại các tỉnh như Phú Thọ, Nghệ An, Lạng Sơn...

Cá anh vũ có tên khoa học là Semilabeo notabilis, thuộc họ cá chép. Ảnh minh họa

So với nhiều loài cá nước ngọt khác, cá anh vũ có hình dáng khá khác biệt. Thân cá dày, màu xám, phần bụng có màu vàng nhạt, chiều dài thường từ 40-60 cm và nặng khoảng 3-5 kg.

Đặc điểm dễ nhận biết nhất là phần môi dưới rất dày, nhô ra phía trước như một chiếc mõm, tạo thành hình tam giác với nhiều gai thịt. Cấu tạo này giúp cá bám vào các tảng đá để ăn rong rêu và các sinh vật nhỏ trong môi trường nước chảy xiết. Cũng vì ngoại hình này mà nhiều người lần đầu nhìn thấy đều cho rằng cá anh vũ khá kỳ lạ, không giống những loài cá chép quen thuộc.

So với nhiều loài cá nước ngọt khác, cá anh vũ có hình dáng khá khác biệt. Ảnh minh họa

Tuy nhiên, vẻ ngoài không phải là điều làm nên giá trị của loài cá này.

Theo nhiều tài liệu, cá anh vũ từ lâu đã nổi tiếng là đặc sản quý, từng xuất hiện trong các yến tiệc của triều đình phong kiến nên thường được gọi là cá "tiến vua". Điều khiến giới sành ăn đánh giá cao là phần thịt trắng, săn chắc, ít xương dăm, có vị ngọt tự nhiên và hầu như không có mùi tanh.

Nhờ sinh trưởng trong môi trường nước sạch, dòng chảy mạnh và nguồn thức ăn tự nhiên, thịt cá anh vũ được cho là có hương vị đặc trưng mà nhiều loài cá nuôi khó có được.

Loài cá này có thể chế biến thành nhiều món ăn như hấp, nướng than hoa, nấu lẩu, om măng, nấu riêu hoặc kho tộ. Theo nhiều thực khách, các món hấp hoặc nướng giúp giữ được vị ngọt vốn có của thịt cá.

Điều khiến giới sành ăn đánh giá cao là phần thịt trắng, săn chắc, ít xương dăm, có vị ngọt tự nhiên và hầu như không có mùi tanh. Ảnh minh họa

Hiện nay, cá anh vũ tự nhiên ngày càng hiếm do môi trường sống bị thu hẹp cùng với áp lực khai thác. Vì vậy, giá bán trên thị trường ở mức khá cao.

Đối với cá anh vũ tự nhiên, giá có thể dao động từ khoảng 2-5 triệu đồng/kg, thậm chí cao hơn với những con có kích thước lớn và nguồn gốc rõ ràng. Trong khi đó, cá anh vũ nuôi thương phẩm có giá thấp hơn, thường từ khoảng 700.000 đồng đến hơn 1 triệu đồng/kg, tùy kích cỡ và chất lượng.

Do giá trị cao và nguồn cung không nhiều, cá anh vũ chủ yếu được phục vụ tại các nhà hàng chuyên về đặc sản sông hoặc bán theo hình thức đặt trước.

Dù không sở hữu ngoại hình nổi bật, cá anh vũ vẫn được xem là một trong những loài cá nước ngọt có giá trị của Việt Nam. Hương vị đặc trưng cùng giá trị văn hóa, ẩm thực lâu đời đã giúp loài cá này trở thành đặc sản được nhiều thực khách tìm thưởng thức.

(T/h theo saostar, doisonggiadinh)

Phương Anh (T/h)