Nhiều kiến nghị hoàn thiện quy định về hoạt động tôn giáo trên không gian mạng

Ngày 3/8 tại TPHCM, Bộ Dân tộc và Tôn giáo tổ chức hội thảo góp ý hồ sơ dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi).

Tham gia hội thảo có Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ Vũ Hoài Bắc, các Phó Trưởng ban Nguyễn Tiến Trọng và Trần Thị Minh Nga; chức sắc, chức việc các tổ chức tôn giáo; người đại diện, ban quản lý cơ sở tín ngưỡng các tỉnh, thành khu vực phía Nam.

Toàn cảnh hội thảo

Phát biểu khai mạc, ông Vũ Hoài Bắc cho biết, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) được Quốc hội khóa XVI thông qua tại kỳ họp thứ nhất ngày 23/4/2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027.

Ban Tôn giáo Chính phủ được giao chủ trì xây dựng nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều khoản. Hiện Ban soạn thảo đã xây dựng dự thảo Nghị định, gồm 8 chương và 77 điều.

Ông Bắc nhấn mạnh việc xây dựng dự thảo nhằm bám sát chủ trương của Đảng về bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; đồng thời khắc phục những bất cập trong quá trình thi hành luật thời gian qua, kế thừa các quy định còn phù hợp và tạo thuận lợi hơn cho tổ chức, cá nhân khi thực hiện các thủ tục hành chính.

Dự kiến, dự thảo sẽ trình Bộ Tư pháp thẩm định vào tháng 9 và trình Chính phủ xem xét thông qua trong tháng 10/2026.

Lần đầu có chương riêng về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng

Trình bày báo cáo đề dẫn, Phó Trưởng ban Tôn giáo Chính phủ Nguyễn Tiến Trọng cho biết, dự thảo Nghị định sẽ quy định nhiều nội dung mới như hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng; trách nhiệm của người đại diện cơ sở tín ngưỡng; đăng ký sinh hoạt tôn giáo tập trung; tổ chức tôn giáo; hoạt động quyên góp, tài trợ; cải tạo, xây dựng công trình tín ngưỡng, tôn giáo và hệ thống biểu mẫu thủ tục hành chính.

Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ Nguyễn Tiến Trọng phát biểu đề dẫn

Đáng chú ý, dự thảo dành riêng một chương quy định về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng. Đây là nội dung mới được Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2026 giao Chính phủ quy định chi tiết.

Các chương còn lại quy định về người đại diện cơ sở tín ngưỡng, đăng ký sinh hoạt tôn giáo tập trung, tổ chức tôn giáo, hoạt động tôn giáo trong và ngoài nước, quyên góp tài trợ, xây dựng công trình tín ngưỡng, tôn giáo.

Tại hội thảo, Thượng tọa Thích Minh Nhẫn, Phó Chánh Văn phòng 2 Trung ương, Phó ban kiêm Chánh Thư ký Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh An Giang, bày tỏ tán thành việc thiết kế chương riêng về không gian mạng. Thượng tọa đề nghị cân nhắc lại tính khả thi của quy định về thời gian thông báo khi tổ chức livestream các buổi lễ đã được cấp phép, cũng như làm rõ cơ quan đầu mối xử lý các đối tượng đặt máy chủ ở nước ngoài để đăng tải thông tin sai lệch.

Về thủ tục thuyên chuyển chức sắc, Thượng tọa Thích Minh Nhẫn đề xuất bổ sung hình thức "kiêm nhiệm" để phù hợp với đặc thù hệ thống sơn môn, khi một vị trụ trì có thể đồng thời phụ trách nhiều cơ sở ở các tỉnh khác nhau.

Trong khi đó, ông Nguyễn Tấn Đạt, Trưởng ban Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo, đề nghị bổ sung quy định tại Điều 5 để điều chỉnh cả các cá nhân chia sẻ, tương tác thông tin sai lệch trên không gian mạng.

Ông Đạt cũng đề nghị ổn định đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo ở cấp cơ sở, hạn chế luân chuyển.

Ông Nguyễn Tấn Đạt, Trưởng ban Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo

Tiếp tục kiến nghị giảm vướng mắc trong thực thi ở địa phương

Ngoài các nội dung về không gian mạng và chuyển đổi số, nhiều tổ chức tôn giáo còn phản ánh khó khăn trong thực thi pháp luật tại cơ sở.

Mục sư Trần Thanh Truyện, đại diện Giáo hội Cơ đốc Phục lâm Việt Nam, đề nghị bổ sung quy định tại Điều 43 về đình chỉ chức vụ chức việc.

Ông cũng góp ý về một số thủ tục hành chính qua hệ thống điện tử, đề nghị phổ biến rộng rãi để các tổ chức chủ động đăng ký.

Đại diện Hội thánh Cao Đài Tòa thánh Tây Ninh, Phật hội Tứ Ân Hiếu Nghĩa trao đổi và góp ý về thủ tục, quy định đăng ký sinh hoạt tôn giáo tập trung; đề xuất tăng cường tập huấn cán bộ cơ sở để áp dụng thống nhất.

Các đại biểu tham dự hội thảo

Phản hồi các ý kiến, Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ Nguyễn Tiến Trọng khẳng định, việc lồng ghép đăng ký hoạt động trên không gian mạng vào biểu mẫu chung sẽ "không làm phát sinh thêm bất kỳ thủ tục hành chính nào". Ông cũng cho biết cơ quan chức năng sẽ phối hợp liên ngành để xử lý các hành vi vi phạm thực hiện thông qua máy chủ đặt ở nước ngoài.

Lãnh đạo Ban Tôn giáo Chính phủ cũng ghi nhận khó khăn về nhân sự quản lý tôn giáo ở cấp cơ sở, đặc biệt sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp khiến cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực. Trong thời gian tới, sẽ tăng cường tập huấn, phổ biến pháp luật để đảm bảo việc áp dụng luật và nghị định thống nhất từ Trung ương đến địa phương.

Phước Sáng