Nhiều dịch vụ 'té nước theo mưa', vì sao các hãng xe công nghệ chưa tăng cước theo giá xăng dầu?

Giá cước dịch vụ vận tải hành khách tăng theo giá xăng

Việc tăng giá cước vận tải cũng là điều dễ hiểu khi giá xăng, dầu tính từ ngày 5.3 đến nay đã được điều chỉnh ít nhất 5 kỳ, trong đó nhìn chung giá xăng, dầu đã tăng ít nhất vài chục phần trăm (%) so với thời điểm trước ngày 1.3.2026.

Cập nhật đến thời điểm ngày 10.3, 15 doanh nghiệp vận tải hành khách đã có thông báo đến cơ quan quản lý tại TP.HCM về việc tăng giá vé trên 102 tuyến xe khách liên tỉnh, nội tỉnh, với biên độ tăng từ 5%-36%. Riêng dịch vụ taxi tại TP.HCM, hãng Vinasun với khoảng 1.700 đầu xe, đã điều chỉnh mức tăng giá cước hơn 10%.

Nhiều hãng xe khách đã tăng giá cước theo diễn biến giá xăng dầu.

Diễn biến tăng giá cước không chỉ diễn ra đối với các hãng vận tải hành khách tại TP.HCM mà còn ở nhiều tỉnh thành khác trên cả nước, với mức tăng phổ biến quanh mốc 10% sau khi giá xăng dầu được điều chỉnh tăng nhiều lần và đang được neo ở mức cao kỷ lục tính từ tháng 2.2022 – thời điểm chiến tranh Nga và Ucraina bùng phát.

Các hãng xe công nghệ chưa tăng giá cước, thậm chí còn giảm

Tháng 2.2022, chiến tranh Nga – Ucraina bùng phát, sự quan ngại ảnh hưởng đến nguồn cung dầu của Nga trên thị trường do quốc gia này phải chịu thêm nhiều lệnh trừng phạt về kinh tế, đã dẫn đến giá dầu, khí tăng cao. Trong bối cảnh đó, giá xăng, dầu tại thị trường Việt Nam cũng bị ảnh hưởng nặng, dẫn đến các hãng vận tải truyền thống và các hãng xe công nghệ đều tăng giá cước.

Nhưng trong biến động địa chính trị tại Trung Đông lần này, đã trải qua 2 tuần, các hãng xe công nghệ tại Việt Nam chưa cho thấy động thái tăng giá cước. Thậm chí đi ngược xu hướng tăng giá, Xanh SM – hãng xe công nghệ của tỉ phú Phạm Nhật Vượng – còn thông báo giảm giá cước cả ở mảng taxi và xe máy, với mức 10%, trong khoảng thời gian từ ngày 11-31.3 tùy theo từng thị trường.

Xanh SM đang giảm giá cước 10% từ ngày 11-31.3.2026.

Trong khi đó, Grab, Be và ShopeeFood đưa ra phương án hỗ trợ tiền xăng cho tài xế/shipper. Cụ thể, ShopeeFood triển khai chương trình “Hỗ trợ phí xăng theo ngày” trong thời gian từ ngày 11-20.3 cho các tài xế thỏa mãn điều kiện trên toàn quốc. Mức hỗ trợ tối đa từ 20.000-40.000 đồng/ngày tùy theo loại hình hoạt động và hiệu suất mỗi ngày của tài xế.

Với Grab, việc hỗ trợ tài xế dưới hình thức chương trình thưởng, diễn ra từ ngày 11-17-3 dành cho các tài xế, đối tác sử dụng phương tiện xe chạy xăng. Theo đó, đối tác tài xế xe 4 bánh, triển khai chương trình thưởng 7% doanh thu/tuần tại khu vực TP.HCM và Hà Nội; 5% doanh thu/tuần tại các tỉnh, thành phố khác. Đối với tài xế xe 2 bánh, chương trình thưởng 135.000 đồng/tuần dành cho khu vực TP.HCM và Hà Nội, 104.000 đồng/tuần dành cho đối tác tài xế ở các tỉnh, thành khác.

Be có chương trình hỗ trợ giá xăng cho tài xế.

Hãng Be đưa ra chương trình hỗ trợ với mức lên tới 900.000 đồng/tháng/tài xế, tùy đối tượng tài xế, loại xe và mức độ hoạt động. Cùng với đó, Be cũng cam kết đồng hành ổn định giá cước di chuyển cho người dùng trước những diễn biến phức tạp của giá nhiên liệu.

Trong thế kiềng 3 chân, các hãng xe công nghệ chưa thể tăng giá cước

Hiện tại, về cơ bản, thị trường gọi xe công nghệ (chở khách, giao hàng) là cuộc cạnh tranh trong thế chân vạc giữ Grab – Xanh SM và Be. Trong đó, Be chiếm giữ thị phần thấp nhất, khoảng từ 5-7%, “phần sư tử” còn lại thuộc về Grab và Xanh SM.

Trong mảng taxi công nghệ, Xanh SM đã vượt lên trên Grab về thị phần. Riêng tại TP.HCM, hiện có khoảng 24.000 xe taxi đang hoạt động, trong đó Xanh SM có số đầu xe chiếm tới 86%. Ngược lại, ở mảng xe máy, số lượng xe của Xanh SM vẫn còn kém xa Grab. Chính vì thế, Xanh SM đã ký kết với một số đối tác ở tỉnh bằng cách chia sẻ việc sử dụng tài nguyên ứng dụng của Xanh, bán xe điện với mức giá ưu đãi, đổi lại các đối tác sẽ đảm nhận thêm việc cung cấp phương tiện và dịch vụ chuyên chở thông qua nền tảng ứng dụng của Xanh SM.

Đến đây có thể tạm trả lời cho câu hỏi vì sao các hãng xe công nghệ chưa tăng giá cước: Khả năng cao là vì Xanh SM – một “ông lớn” trong ngành (nếu không muốn nói là số 1) – chưa tăng cước, thậm chí còn giảm. Vì thế, 2 đối thủ cạnh tranh đáng gờm nhất trong thế chân vạc chưa thể tăng giá cước.

Grab khó có thể tăng giá cước khi đối thủ cạnh tranh lớn nhất là Xanh SM đang giảm giá cước 10%.

Giả thiết, nếu Grab và Be tăng cước trong khi Xanh SM lại giảm, vô hình chung sẽ “ăn tiếng xấu” là thiếu chia sẻ với cái khó hiện giờ của người dân, đồng thời sẽ đánh mất lợi thế cạnh tranh (nếu có) trước đối thủ Xanh SM. Thay vào đó, để giải quyết vấn đề, phương án tình thế được đưa ra là chấp nhận giảm lợi nhuận trong ngắn hạn bằng cách hỗ trợ tiền xăng cho tài xế/đối tác, nhưng được nhận lại “tiếng tốt”.

Có thể thấy, mức giảm 10% giá cước của Xanh SM là một đòn cạnh tranh “hiểm ác” nhưng hoàn hảo trước các đối thủ cạnh tranh trên thị trường là Grab và Be (sự tác động đến ShopeeFood gần như bằng 0 vì mảng gọi đồ ăn của Xanh SM chưa phát triển). Đòn hiểm này được triển khai dựa vào ưu thế công nghệ xe điện tiết giảm chi phí nhiên liệu/năng lượng và hầu như thoát khỏi sự tác động tiêu cực từ “cơn bão” tăng giá xăng dầu trên thị trường hiện nay, thậm chí qua đó Xanh SM còn có thể tranh thủ được tình cảm của người tiêu dùng.

Thế Lâm