Nhiện liệu sinh học không chỉ góp phần bảo đảm an ninh năng lượng

Lời giải cho bài toán năng lượng và phát triển bền vững

Tại diễn đàn "Phát triển nhiên liệu sinh học 2026: Từ chủ trương của Đảng đến hành động quốc gia" ngày 17/6 tại Hà Nội, ông Đào Duy Anh - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho biết, phát triển năng lượng tái tạo, trong đó có nhiên liệu sinh học, đang là xu hướng tất yếu của thế giới trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp, nguồn nhiên liệu hóa thạch dần cạn kiệt và nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng năng lượng do xung đột địa chính trị ngày càng hiện hữu.

Không chỉ mang lại lợi ích về môi trường, nhiên liệu sinh học còn góp phần nâng cao khả năng tự chủ năng lượng và bảo đảm an ninh năng lượng cho mỗi quốc gia.

"Nhiên liệu sinh học là nhiên liệu có khả năng tái tạo, là nhiên liệu đáp ứng tiêu chí xanh hơn, sạch hơn, phát triển bền vững và nâng cao khả năng tự chủ, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia", ông Đào Duy Anh nhấn mạnh.

Ông Đào Duy Anh - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương).

Đồng quan điểm, ông Phạm Mạnh Hùng - Phó Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam cho rằng, đối với Việt Nam, phát triển nhiên liệu sinh học không chỉ là yêu cầu khách quan của quá trình chuyển đổi năng lượng mà còn là nhiệm vụ quan trọng nhằm thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính, ứng phó với biến đổi khí hậu và hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.

Bên cạnh đó, đây còn là cơ hội để phát triển các ngành công nghiệp mới, nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp, thúc đẩy đổi mới công nghệ và tăng cường tính tự chủ của nền kinh tế.

Năm 2026 được xem là dấu mốc quan trọng trong lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học của Việt Nam khi từ ngày 1/6, toàn bộ hệ thống cửa hàng xăng dầu trên cả nước đã chính thức triển khai kinh doanh xăng sinh học E10 theo lộ trình của Bộ Công Thương.

Theo các chuyên gia, việc triển khai đồng bộ xăng E10 mở ra cơ hội lớn để giảm phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực giao thông vận tải, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy hình thành các chuỗi giá trị kinh tế xanh.

Tuy nhiên, đây cũng là giai đoạn đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp sản xuất, phân phối, giới khoa học và người tiêu dùng nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định, nâng cao chất lượng sản phẩm, hoàn thiện cơ chế chính sách và đẩy mạnh công tác truyền thông.

Cần minh bạch thông tin và tạo đồng thuận xã hội

Ở góc độ doanh nghiệp vận tải, ông Phan Thanh Uy - Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam cho rằng, kể từ khi triển khai chủ trương dừng cung ứng xăng nền A92, A95 và chuyển sang sử dụng xăng E10 trên toàn quốc từ ngày 1/6/2026, công tác tuyên truyền, phổ biến thông tin tới người dân vẫn còn nhiều hạn chế.

Theo ông Uy, mặc dù truyền thông là quá trình lâu dài, song việc cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời về lợi ích của xăng E10 hiện chưa thực sự hiệu quả. Đặc biệt, các cơ quan quản lý chưa có nhiều phân tích chuyên sâu đối với những vấn đề mà người dân quan tâm nhất.

Để tạo sự đồng thuận xã hội, ông Uy kiến nghị các bộ, ngành liên quan như Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài chính cần phối hợp nghiên cứu, đánh giá và công bố công khai các tác động của việc sử dụng xăng E10 đối với kinh tế, xã hội và môi trường.

Bên cạnh đó, cần làm rõ một số vấn đề cốt lõi như năng lực sản xuất nhiên liệu sinh học trong nước, tỷ lệ phải nhập khẩu để pha trộn xăng E10, hiệu quả thực tế trong việc giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu cũng như tác động đến an ninh năng lượng quốc gia.

Giá bán cũng là vấn đề được nhiều người dân quan tâm. Theo ông Uy, cần công khai mức chênh lệch giá giữa xăng E10 và các loại xăng trước đây, đồng thời đánh giá rõ hiệu quả kinh tế mà người tiêu dùng nhận được khi chuyển sang sử dụng nhiên liệu mới.

Ngoài ra, các nghiên cứu về hiệu suất vận hành, mức tiêu hao nhiên liệu và khả năng giảm phát thải của xăng E10 cần được công bố rộng rãi để người dân có cơ sở đánh giá khách quan.

Một nội dung khác được ông Uy đề cập là tác động của xăng E10 đối với động cơ và tuổi thọ phương tiện. Đây hiện vẫn là băn khoăn của không ít người dân và doanh nghiệp vận tải.

Từ thực tế đó, Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam kiến nghị cơ quan quản lý xem xét tiếp tục cho lưu hành song song xăng E5 và thậm chí cả xăng nền A92, A95 trong một thời gian nhất định nhằm tạo điều kiện cho người dân thích nghi với quá trình chuyển đổi.

Theo ông Uy, Việt Nam hiện vẫn có số lượng lớn ô tô, xe máy đời cũ đang lưu hành, trong đó nhiều phương tiện là công cụ mưu sinh của người dân có thu nhập thấp. Vì vậy, việc kéo dài thời gian chuyển tiếp sẽ giúp giảm bớt những lo ngại và hạn chế các phản ứng tiêu cực trong dư luận xã hội.

Phản hồi ý kiến này, ông Đào Duy Anh cho biết chương trình nhiên liệu sinh học của Việt Nam đã được hoạch định từ năm 2012 và việc triển khai xăng E10 thực chất chậm hơn lộ trình ban đầu. Theo ông, bên cạnh mục tiêu bảo vệ môi trường, việc đẩy mạnh sử dụng nhiên liệu sinh học còn nhằm giảm phụ thuộc vào xăng dầu nhập khẩu, qua đó tăng cường an ninh năng lượng quốc gia.

Ông Đào Duy Anh cũng thừa nhận công tác truyền thông về xăng E10 thời gian qua chưa đủ sâu và rộng để giải đáp hết các băn khoăn của người dân. Bộ Công Thương sẽ tiếp thu các ý kiến đóng góp, tiếp tục phối hợp với các doanh nghiệp sản xuất ô tô, xe máy và các cơ quan liên quan để cung cấp thông tin đầy đủ, cụ thể hơn về khả năng tương thích của phương tiện, hiệu suất sử dụng cũng như những tác động của xăng E10 đối với người tiêu dùng.

Minh Thu