Nhật Bản sửa Luật Hoàng gia, duy trì nguyên tắc chỉ nam giới được kế vị

Từ trái sang phải: Công chúa Kako, Hoàng Thái tử Akishino, Hoàng Thái tử phi Akishino và Hoàng tử Hisahito. Ảnh: Văn phòng Hoàng gia Nhật Bản

Đây là lần sửa đổi đầu tiên đối với đạo luật được Nhật Bản ban hành từ năm 1947.

Theo luật sửa đổi, Hoàng gia Nhật Bản sẽ có thêm hai cơ chế mới để duy trì số lượng thành viên.

Thứ nhất, cho phép nhận con nuôi là nam giới từ 15 tuổi trở lên thuộc các nhánh Hoàng gia cũ có nguồn gốc theo dòng nam của các Thiên hoàng.

Thứ hai, các nữ thành viên Hoàng gia sẽ được giữ nguyên thân phận hoàng tộc ngay cả khi kết hôn với người không thuộc Hoàng gia.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae cho biết, mục tiêu của việc sửa luật là bảo đảm số lượng thành viên Hoàng gia ở mức ổn định, từ đó duy trì các hoạt động và nghĩa vụ của Hoàng thất. Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định, Chính phủ Nhật Bản sẽ tiếp tục giải thích rõ mục đích của đạo luật để nhận được sự đồng thuận của người dân.

Theo quy định hiện hành, Hoàng gia Nhật Bản chỉ còn 16 thành viên, trong đó số người có quyền kế vị rất hạn chế. Thiên hoàng Naruhito, 66 tuổi, chỉ có một người con là Công chúa Aiko (24 tuổi). Tuy được công chúng yêu mến, Công chúa Aiko không thể kế vị vì là nữ. Sau khi luật sửa đổi có hiệu lực, công chúa sẽ được phép duy trì địa vị hoàng tộc nếu kết hôn với thường dân, thay vì phải rời Hoàng gia như quy định trước đây.

Tuy nhiên, luật mới không thay đổi nguyên tắc kế vị. Chỉ nam giới có huyết thống theo dòng nội của Thiên hoàng mới được quyền nối ngôi. Điều này đồng nghĩa con cháu nam của những người được nhận trở lại Hoàng gia thông qua hình thức nhận con nuôi cũng sẽ đủ điều kiện kế vị trong tương lai.

Việc sửa luật nhận được sự ủng hộ của liên minh cầm quyền do đảng Dân chủ Tự do (LDP) lãnh đạo cùng nhiều đảng khác. Tuy nhiên, đảng Dân chủ Lập hiến Nhật Bản và một số lực lượng đối lập phản đối, cho rằng Quốc hội chưa dành đủ thời gian thảo luận về một vấn đề có ý nghĩa lâu dài đối với chế độ quân chủ.

Các ý kiến chỉ trích cũng cho rằng liên minh cầm quyền quá chú trọng bảo vệ truyền thống kế vị theo dòng nam mà chưa xem xét nghiêm túc khả năng mở rộng quyền kế vị cho nữ giới hoặc hậu duệ theo dòng mẹ.

Theo các cuộc khảo sát dư luận, đa số người dân Nhật Bản có quan điểm cởi mở hơn so với quy định hiện hành. Một cuộc thăm dò công bố hồi tháng 5 cho thấy khoảng 83% số người được hỏi ủng hộ việc cho phép nữ giới trở thành Thiên hoàng, trong khi chỉ hơn 13% phản đối.

Cũng theo quy định mới, vợ hoặc chồng và con của các nữ thành viên Hoàng gia kết hôn với thường dân vẫn không được gia nhập Hoàng thất và tiếp tục mang thân phận thường dân. Hệ thống mới sẽ được xem xét, đánh giá lại sau mỗi 30 năm nếu cần thiết nhằm bảo đảm tính bền vững của Hoàng gia trong tương lai.

Chế độ quân chủ Nhật Bản được coi là lâu đời nhất thế giới còn tồn tại, với lịch sử kéo dài hơn 2.600 năm.

(tổng hợp)

Nguyễn Thúc Hoàng Linh