Nhật Bản siết điều kiện xét thị thực Nhân lực Chất lượng cao

Nhật Bản tăng yêu cầu đối với đơn xin visa dành cho lao động tay nghề cao. Ảnh: Kyodo.

Bộ Tư pháp Nhật Bản dự kiến sửa đổi các quy định liên quan sớm nhất trong năm tài chính 2026. Theo đó, thu nhập sẽ được coi trọng hơn trong hệ thống đánh giá nhằm lựa chọn những chuyên gia có năng lực và giá trị cao đối với doanh nghiệp, viện nghiên cứu Nhật Bản. Cơ quan Dịch vụ Di trú cũng dự kiến siết điều kiện cấp tư cách thường trú. Người nước ngoài nộp đơn có thể phải chứng minh thu nhập ít nhất tương đương mức thu nhập trung bình hằng năm của hộ gia đình Nhật Bản. Hướng dẫn mới dự kiến được sửa đổi sớm nhất vào tháng 10.

Những thay đổi này cũng nhằm làm rõ hơn tiêu chí về “lợi ích quốc gia”, một trong những căn cứ để xét cấp thường trú, qua đó khiến quy trình phê duyệt chặt chẽ hơn.

Chương trình HSP được Nhật Bản thiết kế để thu hút nhân lực có trình độ chuyên môn cao. Người thuộc diện này được hưởng nhiều ưu đãi như thời gian cư trú dài hơn và quyền lợi việc làm thuận lợi hơn cho vợ hoặc chồng. Hiện Bộ Tư pháp sử dụng hệ thống tính điểm dựa trên trình độ học vấn, thu nhập, tuổi, kinh nghiệm làm việc và một số lợi thế như năng lực tiếng Nhật. Người đạt từ 70 điểm được xếp vào HSP loại 1, có thể cư trú 5 năm; sau một thời gian đáp ứng điều kiện có thể chuyển sang loại 2.

Chính phủ Nhật Bản xem các chuyên gia có tay nghề cao là nguồn lực quan trọng thúc đẩy sự đổi mới cho các công ty và viện nghiên cứu của đất nước. Ảnh: Nikkei Asia.

Đáng chú ý, người đạt từ 80 điểm được hưởng cơ chế ưu tiên khi xin thường trú, trong đó thời gian cư trú bắt buộc có thể được rút từ 10 năm xuống chỉ còn 1 năm. Hệ thống tính điểm được Nhật Bản áp dụng từ năm 2012 nhưng chưa có thay đổi lớn. Trong hơn một thập niên qua, tiền lương và mặt bằng giá cả đã tăng đáng kể, khiến chính phủ cho rằng các tiêu chí hiện hành cần được cập nhật để phản ánh đúng điều kiện kinh tế.

Chẳng hạn, theo quy định hiện nay, ứng viên từ 29 tuổi trở xuống có thu nhập 4 triệu yên/năm được cộng thêm 10 điểm. Chính phủ đang cân nhắc nâng ngưỡng thu nhập và điều chỉnh điểm ưu tiên đối với một số tiêu chí. Tokyo cũng xem xét đánh giá lại giá trị của một số bằng cấp chuyên môn nước ngoài và thành tựu nghiên cứu để bảo đảm hệ thống phản ánh chính xác hơn năng lực thực tế của ứng viên.

Hiện Nhật Bản có khoảng 30.000 người nước ngoài thuộc HSP loại 1. Việc nâng tiêu chí cho thấy Tokyo đang chuyển từ mục tiêu đơn thuần thu hút nhân lực quốc tế sang cạnh tranh có chọn lọc để giữ chân những chuyên gia có khả năng tạo ra giá trị cao cho nền kinh tế và hệ sinh thái đổi mới của Nhật Bản.

Thu Uyên

Nguồn: Nikkei Asia

.