Nhân viên y tế kiệt sức, khó đòi hỏi người bệnh hài lòng

GS.TS Lê Minh Giang (thứ 4 từ trái sang) và các chuyên gia. Ảnh: Minh Thu.

Tại Hội thảo “Tăng cường đào tạo quản lý bệnh viện (BV) tại Việt Nam” ngày 21/10, GS.TS Lê Minh Giang, Viện trưởng Viện Đào tạo Y học dự phòng và Y tế công cộng (YHDP và YTCC), Trường Đại học Y Hà Nội, cho biết trong bối cảnh hệ thống y tế chịu nhiều áp lực về chất lượng, hiệu quả và an toàn người bệnh, năng lực lãnh đạo, quản lý BV đóng vai trò quyết định.

Theo GS.TS Lê Minh Giang, các chương trình Quản lý BV và Quản lý y tế của Viện đang được đổi mới theo hướng tăng tính thực hành, giúp người học vận dụng kiến thức vào công việc.

TS Hà Anh Đức. Ảnh: Minh Thu.

TS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, cho rằng chất lượng khám, chữa bệnh (KCB) không chỉ phụ thuộc vào năng lực và trách nhiệm của nhân viên y tế mà còn gắn với sự phối hợp giữa các bộ phận, cách tổ chức và vận hành hoạt động trong BV.

Trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao, yêu cầu về chất lượng, an toàn người bệnh và hiệu quả sử dụng nguồn lực cũng tăng lên.

Quản lý nhân lực vì thế không đơn giản là bảo đảm đủ người làm việc, mà phải bố trí đúng người, đúng việc, đúng thời điểm; liên tục phát triển năng lực chuyên môn và tạo điều kiện để mỗi cá nhân phát huy khả năng. Tổ chức dịch vụ hợp lý, phối hợp tốt giữa các khoa, phòng cũng góp phần nâng cao chất lượng điều trị và sử dụng hiệu quả nguồn lực.

Bà Christine Bobin-Dubigeon, Tùy viên phụ trách y tế Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam, cho rằng quản lý nhân lực và tổ chức hoạt động chăm sóc, điều trị là hai yếu tố then chốt quyết định chất lượng KCB. Quản lý tốt còn giúp tối ưu chi phí, giữ chân nhân viên y tế, giảm tỷ lệ nghỉ việc và cải thiện môi trường làm việc.

Bà nhấn mạnh mối quan hệ hợp tác giữa lâu dài giữa Pháp và Việt Nam, đánh giá cao dự án đào tạo này trong việc nâng cao năng lực cho đội ngũ lãnh đạo quản lý của hệ thống BV tại Việt Nam.

Bà Christine Bobin-Dubigeon. Ảnh: Minh Thu.

Quản trị nhân lực còn nhiều bất cập

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Hoài Thu, Viện Đào tạo YHDP và YTCC, nhân lực vừa là nguồn lực quý giá nhất, vừa là khoản đầu tư dài hạn của mỗi BV. Chất lượng chuyên môn, an toàn người bệnh và sự hài lòng của người dân đều bắt đầu từ cách tuyển chọn, bố trí, đào tạo, phát triển và giữ chân nhân viên.

Trong bối cảnh các BV thực hiện tự chủ, cạnh tranh nhân lực chất lượng cao gia tăng, áp lực công việc ngày càng lớn, quản trị nhân lực trở thành năng lực lãnh đạo cốt lõi của mỗi giám đốc BV và trưởng khoa.

Theo bà, khối lượng công việc quá lớn, thiếu nhân lực, thu nhập thấp, cảm giác bất công, ít được ghi nhận và hạn chế cơ hội phát triển có thể khiến nhân viên dần mất nhiệt huyết, ngại đổi mới, chỉ làm việc ở mức tối thiểu. Vì vậy, muốn người bệnh hài lòng, BV phải quan tâm đến trải nghiệm và điều kiện làm việc của chính đội ngũ y tế.

“Không một trái tim kiệt sức nào có thể chữa lành một trái tim khác”, PGS Hoài Thu chia sẻ.

PGS.TS Nguyễn Thị Hoài Thu. Ảnh Thanh Hằng.

Theo Bộ Y tế, năm 2021 và 6 tháng đầu năm 2022, có 9.397 viên chức y tế thôi việc, bỏ việc. Khi hiệu suất làm việc giảm, nhà quản lý không nên vội quy kết nhân viên thiếu động lực mà cần xem xét khối lượng công việc, quy trình vận hành, nguồn lực hỗ trợ và năng lực quản lý của chính mình.

Lương, phúc lợi và điều kiện làm việc là những yếu tố nền tảng. Để nhân viên gắn bó lâu dài, BV còn cần ghi nhận đóng góp, tạo cơ hội phát triển chuyên môn, trao quyền chủ động phù hợp và xây dựng môi trường công bằng, tôn trọng.

Tại hội thảo, PGS.TS Nguyễn Thị Hoài Thu chỉ ra 7 thách thức trong quản trị nhân lực tại các BV Việt Nam: Hoạch định nhân lực chưa dựa trên khối lượng công việc thực tế; mô tả công việc còn hình thức; tuyển dụng chưa chú trọng đúng năng lực; đào tạo chưa gắn với yêu cầu công việc; đánh giá hiệu suất còn cào bằng; chính sách giữ chân nhân viên chưa toàn diện; dữ liệu nhân sự chưa được khai thác hiệu quả.

Để khắc phục, bà đề xuất đổi mới quản trị nhân lực đồng bộ ở ba cấp. Lãnh đạo BV cần xây dựng chiến lược nhân lực gắn với định hướng phát triển; phòng tổ chức cán bộ chuyên nghiệp hóa tuyển dụng, đào tạo, đánh giá và phân tích dữ liệu; trưởng, phó khoa, phòng nâng cao năng lực giao việc, phản hồi, tạo động lực và giải quyết xung đột.

Cách tiếp cận này giúp BV phân bổ nhân lực sát nhu cầu, đánh giá công bằng hơn và phát triển năng lực đội ngũ, góp phần hạn chế nghỉ việc, nâng cao năng suất và bảo đảm an toàn KCB.

Chuyên gia Pháp chia sẻ kinh nghiệm. Ảnh: Thanh Hằng.

Thanh Hằng