Nhận định bất ngờ về chương trình hạt nhân của Iran sau đòn tấn công của Mỹ, Israel

(Ảnh: Reuters)

Hai nguồn thạo tin được Reuters dẫn lời cho biết, các cơ quan tình báo Mỹ đã kết luận trước chiến dịch Midnight Hammer của Mỹ và Israel hồi tháng 6/2025 vào Iran, rằng Tehran có khả năng sản xuất đủ uranium cấp độ vũ khí và chế tạo bom trong khoảng 3 đến 6 tháng.

Sau cuộc tấn công, tình báo Mỹ đã đẩy lùi mốc thời gian này xuống khoảng 9 tháng đến một năm, vì các khu phức hợp hạt nhân Natanz, Fordow và Isfahan của Iran đã bị hư hại đáng kể.

Trước khi bắt đầu chiến dịch Epic Fury nhằm vào Iran hồi cuối tháng 2, Mỹ đã đặt mục tiêu đảm bảo Iran không thể có được vũ khí hạt nhân. Nhưng đến thời điểm hiện tại, các đánh giá của cơ quan tình báo về chương trình hạt nhân của Iran về cơ bản vẫn không thay đổi.

Việc này cho thấy, để có thể cản trở đáng kể chương trình hạt nhân của Tehran, Mỹ có thể phải phá hủy hoặc loại bỏ kho dự trữ uranium làm giàu cao (HEU) còn lại ở quốc gia Trung Đông này.

Tuy nhiên, cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hợp Quốc đã không thể xác minh được vị trí của khoảng 440 kg uranium được làm giàu đến 60%. Các nhà quan sát tin rằng, khoảng một nửa số HEU của Iran được cất giữ trong một hệ thống đường hầm ngầm tại Trung tâm Nghiên cứu Hạt nhân Isfahan, nhưng thông tin này không thể xác nhận vì các cuộc thanh tra đã bị đình chỉ.

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) đánh giá, tổng lượng dự trữ HEU của Iran sẽ đủ để chế tạo 10 quả bom nếu được làm giàu thêm.

Mục tiêu ‘khó nhằn’

Theo các nguồn tin, việc báo cáo về chương trình hạt nhân của Iran không thay đổi phản ánh một phần trọng tâm của chiến dịch Epic Fury mà Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào Iran.

Trong khi Israel đã tấn công các mục tiêu liên quan đến hạt nhân, bao gồm một cơ sở chế biến uranium vào cuối tháng 3, thì các cuộc tấn công của Mỹ tập trung vào năng lực quân sự thông thường, giới lãnh đạo Iran và cơ sở công nghiệp quân sự của nước này.

“Trong khi chiến dịch Midnight Hammer đã phá hủy các cơ sở hạt nhân của Iran, thì chiến dịch Epic Fury đã tiếp nối thành công này bằng cách tàn phá nền tảng công nghiệp quốc phòng mà Iran sử dụng như một lá chắn bảo vệ xung quanh việc theo đuổi vũ khí hạt nhân”, phát ngôn viên Nhà Trắng Olivia Wales cho biết. “Tổng thống Donald Trump từ lâu đã nói rõ rằng Iran không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân, và ông ấy không nói suông”.

Eric Brewer, cựu chuyên gia phân tích tình báo cấp cao của Mỹ, cho biết không có gì đáng ngạc nhiên khi các báo cáo về chương trình hạt nhân của Iran không thay đổi, vì các cuộc tấn công gần đây của Mỹ không ưu tiên các mục tiêu liên quan đến hạt nhân.

"Theo như chúng ta biết, Iran vẫn sở hữu toàn bộ vật liệu hạt nhân của mình", ông Brewer nói. "Vật liệu đó có thể nằm ở các địa điểm ngầm được chôn sâu mà đạn dược của Mỹ không thể xuyên thủng”.

Trong những tuần gần đây, các quan chức Mỹ đã cân nhắc tiến hành các hoạt động nguy hiểm có thể cản trở đáng kể nỗ lực hạt nhân của Iran. Một trong những phương án là tiến hành cuộc đột kích trên mặt đất để thu hồi uranium làm giàu cao được cho là đang cất giữ trong khu phức hợp Isfahan.

Tuy nhiên, việc đánh giá chính xác năng lực hạt nhân của Iran rất khó khăn, ngay cả đối với các cơ quan tình báo hàng đầu thế giới, các chuyên gia cho biết.

Một số quan chức, bao gồm cả Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, lập luận rằng các cuộc tấn công của Mỹ vào hệ thống phòng không của Iran đã làm giảm mối đe dọa hạt nhân bằng cách làm suy yếu khả năng bảo vệ các địa điểm hạt nhân của Iran.

Ngoài ra, chương trình hạt nhân của Iran cũng được cho là hứng chịu thiệt hại đáng kể, khi nhiều chuyên gia hàng đầu bị ám sát trong các cuộc tấn công của Israel.

Minh Hạnh