'Nhà tôi cùng làm - Thôn tôi cùng thay đổi'

Vợ chồng anh Cháng Văn Kinh cùng chăm lo con học hành.

Chuyển biến từ những điều giản dị

Chiến dịch “Nhà tôi cùng làm - Thôn tôi cùng thay đổi” được Tổ chức Plan triển khai tại 17 thôn của xã Pà Vầy Sủ và 11 thôn của xã Nấm Dẩn. Chiến dịch thu hút các tổ nhóm sinh kế, hội phụ nữ, trưởng thôn, cộng tác viên cùng hơn 200 hộ dân tham gia. Khác với nhiều hoạt động truyền thông chỉ dừng ở việc nâng cao nhận thức, chiến dịch tập trung vào thay đổi hành vi thực tế. 3 nội dung trọng tâm được triển khai gồm: Áp dụng các giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu trong sản xuất; nam giới chia sẻ công việc gia đình để phụ nữ có điều kiện tham gia các hoạt động cộng đồng; người lớn tuổi tôn trọng, khuyến khích phụ nữ tham gia các quyết định trong gia đình.

Những việc làm giản dị đời thường như cùng nấu ăn, chăm sóc con cái, lao động sản xuất hay bàn bạc công việc gia đình đang trở thành hành động cụ thể để hiện thực hóa bình đẳng giới. Thông qua đó, vai trò của phụ nữ được nhìn nhận đầy đủ hơn, đồng thời góp phần xây dựng các gia đình hạnh phúc, gắn kết. Gia đình anh Cháng Văn Kinh và chị Cháng Thị Tửi ở thôn Na Van (Nấm Dẩn) là một trong những hộ tích cực tham gia chiến dịch. Trước đây, phần lớn công việc gia đình do người vợ đảm nhận. Sau khi tham gia chương trình, anh Kinh chủ động chia sẻ việc nhà, cùng chăm sóc con cái và tham gia sản xuất với vợ. Anh Cháng Văn Kinh chia sẻ: “Trước đây tôi nghĩ đàn ông lo việc lớn, phụ nữ lo việc bếp núc. Sau khi tham gia chương trình, tôi nhận ra khi hai vợ chồng cùng làm việc nhà, cùng chăm con và cùng lao động thì cuộc sống gia đình vui vẻ, gắn bó hơn”.

Từ những thay đổi đó, thông điệp bình đẳng giới đang từng bước lan tỏa đến cộng đồng, trong đời sống đồng bào dân tộc thiểu số. Nhiều gia đình đã hình thành thói quen chia sẻ trách nhiệm, tôn trọng lẫn nhau và cùng tham gia các quyết định quan trọng. Hình ảnh người chồng hỗ trợ vợ việc nhà, chăm sóc con cái hay cùng lao động sản xuất ngày càng trở nên quen thuộc ở nhiều thôn bản. Chị Lèng Thị Mín, thôn Táo Thượng, xã Pà Vầy Sủ cho biết: Khi nam giới thay đổi nhận thức, phụ nữ chúng tôi có thêm thời gian và cơ hội tham gia các hoạt động cộng đồng, các phong trào của địa phương. Điều đó giúp chị em tự tin hơn, có điều kiện phát huy năng lực và đóng góp nhiều hơn cho gia đình cũng như xã hội.

Không chỉ tác động đến vấn đề bình đẳng giới, chiến dịch còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân trước những diễn biến phức tạp của thời tiết và khí hậu. Nhiều hộ gia đình đã chủ động áp dụng các giải pháp như sử dụng giống cây trồng phù hợp, sản xuất phân bón hữu cơ, tiết kiệm nước sinh hoạt, nâng cao kỹ thuật phòng chống dịch bệnh cho vật nuôi. Việc các thành viên cùng bàn bạc, thống nhất và thực hiện các giải pháp sản xuất giúp nâng cao hiệu quả kinh tế, giảm thiểu rủi ro và tăng cường sự gắn kết trong gia đình.

Cộng đồng cùng hành động

Để tạo sức lan tỏa rộng khắp, chiến dịch “Nhà tôi cùng làm - Thôn tôi cùng thay đổi” được triển khai với những mục tiêu và lộ trình cụ thể. Theo đó, đến hết năm 2026, ít nhất 50% số thôn trên địa bàn 2 xã Nấm Dẩn và Pà Vầy Sủ tham gia; mỗi thôn có tối thiểu 10 hộ gia đình ký cam kết thực hiện các hành vi thay đổi. Chương trình đặt mục tiêu tỷ lệ hộ áp dụng các biện pháp thích ứng trong sản xuất đạt từ 30% trở lên; tỷ lệ nam giới chia sẻ việc nhà và người lớn tuổi ủng hộ phụ nữ tham gia quyết định gia đình đạt từ 20% trở lên. Mô hình truyền thông dựa vào cộng đồng được triển khai đồng bộ từ cấp xã đến thôn. Bên cạnh các cuộc họp phát động và ký cam kết, chương trình còn tổ chức nhiều hoạt động truyền thông đa dạng như thảo luận nhóm, phát thanh trên hệ thống loa truyền thanh, treo pano cổ động và tuyên truyền trên mạng xã hội.

Điểm nhấn của chiến dịch là cuộc thi “7 ngày thực hành liên tục”. Thông qua hoạt động này, các gia đình tự ghi lại và chia sẻ hình ảnh, video về những việc làm cụ thể như chồng giúp vợ việc nhà, cha mẹ động viên con gái học tập, người lớn tuổi khuyến khích phụ nữ tham gia họp thôn hoặc các thành viên cùng áp dụng mô hình sản xuất thích ứng với biến đổi khí hậu. Nhờ cách làm gần gũi, thiết thực, người dân không còn là đối tượng tiếp nhận thông tin một chiều mà trở thành chủ thể của sự thay đổi. Đồng chí Nguyễn Quang Hưng, Chủ tịch UBND xã Nấm Dẩn, Trưởng Ban Quản lý dự án Plan xã Nấm Dẩn cho biết: “Điều quan trọng nhất là sự thay đổi trong nhận thức và hành động của người dân. Khi nam giới chủ động chia sẻ việc gia đình, khi phụ nữ mạnh dạn tham gia các cuộc họp thôn và đóng góp ý kiến cho các quyết định sản xuất thì đó chính là thành công của chiến dịch”.

Từ tháng 7/2025 - 7/2026, Tổ chức Plan triển khai hỗ trợ ngân sách gần 39 tỷ đồng cho 7 xã ở Tuyên Quang với các dự án như: Chương trình bảo trợ, ngăn ngừa kết hôn trẻ em, hỗ trợ khẩn cấp, an toàn trên không gian mạng… Giám đốc Văn phòng Plan vùng Tuyên Quang Dương Văn Tuy cho biết: Kết quả khảo sát năm 2025 cho thấy, mặc dù phụ nữ đã tham gia tích cực hơn vào các quyết định liên quan đến sản xuất, sinh kế và bảo vệ môi trường, nhưng mức độ đồng thuận về vai trò lãnh đạo của phụ nữ trong cộng đồng vẫn còn hạn chế, đặc biệt trong bối cảnh ứng phó với biến đổi khí hậu. Từ thực tế này, chiến dịch “Nhà tôi cùng làm - Thôn tôi cùng thay đổi” trong khuôn khổ dự án “Tiến về phía trước” sẽ tiếp tục thúc đẩy các hành vi thích ứng với biến đổi khí hậu ở cấp hộ gia đình và cộng đồng, đồng thời tăng cường truyền thông nâng cao nhận thức và hỗ trợ phụ nữ tham gia vào các vai trò lãnh đạo trong giai đoạn 2025 - 2026.

Bài, ảnh: Văn Long